پرسشگر گرامی با سلام سپاس از ارتباط تان با این مرکز
شيخ طوسي مي گويد امكان ندارد پيامبر (ص)سحر شده باشد . چنان كه جاهلان قصه پرداز مي گويند زيرا كسي كه سحر شود، عقل و انديشه او دگرگوني يافته و خداوند چنين چيزي را از پيامبر نفي كرده (1) :وقال الظالمون ان تتبعون الارجلا مسحور؛ (2)
ستمكاران (كافر)گفتند جز انساني سحر شده را پيروي نمي كنيد.
شيخ طبرسي در تفسير خود هنگامي كه سخن از شان نزول آيه دارد ، همين سخن را نيز گفته است .(3)
استاد شيخ محمد عبده گويد: رواياتي آورده اند كه پيامبر را لبيد بن اعصم سحر كرده و چنان در او اثر كرد كه مي پنداشت كاري را انجام مي دهد ، حال آن كه انجام نمي داد. يا كسي نزد او مي آيد ،حال آن كه نمي آمد . خداوند او را از اين مشكل با خبر كرد و بقاياي آن سحر از چاهي استخراج شد و از آن بيماري شفا يافت و آن جا بود كه اين سوره (فلق)نازل شد .
تاثير سحر در جان شريف پيامبر به معناي تماس با عقل و جان حضرت است و اين يعني تصديق سخن مشركان كه مي گفتند " جز مردي سحر شده را پيروي نمي كنيد ".
قرآن بارها سحر را از حضرت نفي كرده، آن را به مشركان نسبت داده و ايشان را بر اين
ادعا سر زنش مي كند .
اما اين حديث بر فرض درستي، خبر واحد است كه در باب اعتقادات جز با دليل يقين آور نمي توان آن را پذیرفت .
افزون بر اين سوره فلق (كه ماجراي مسحور شدن پيامبر ذيل تفسير آن آمده ) مكي است و در سال هاي اول بعثت نازل شده و سحري كه مي گويند در سال هاي آخر در مدينه و شدت دشمني يهود و مسلمانان اتفاق افتاده است .بنابر اين پايه استناد به حديث سست مي شود .(4)
سيد قطب مي گويد :"اين گونه روايات با اصل عصمت پيامبر در افعال خود و در تبليغ رسالت منافات دارد . با اين باور كه هر گفتار و عملي از پيامبر سنت و شريعت است نمي سازد. نيز با نفي سحر از پيامبر در قرآن و تكذيب دعواي مشركان در اين باره بر خورد دارد. افزون بر آن كه بعيد است ، در مورد اعتقادي نمي توان مبنا قرار گيرد، بلكه در اين زمينه بايد به قرآن مراجعه كرد . روايات مربوط به مسايل اعتقادي بايد متواتر باشند. گذشته از آن که خبر واحد است. اين دو سوره بنا بر احتمال قوي در مكه نازل شده اند و لذا روايات ياد شده بي پايه خواهند بود.(5)
بنا بر این چنین مطلبی صحت ندارد .
براي آگاهي بيش تر ر.ك: التمهيد، ج1 ،ص163-169.
پي نوشت ها :
1. تبيان في تفسير القرآن ، شيخ طوسي ، ج10 ص434،دار الكتب الاسلاميه،تهران 1390ق.
2. اسراء (17)آیه47.
3. مجمع البيان ،ج 10،ص 568،طبرسي ،المكتبه الاسلاميه ،تهران 1383.
4. تفسير مراغي ،ج10 ، احمد مصطفي مراغي، مصر، دار الفكر .
5. في ظلال القرآن ،ج8،ص710بر گرفته از نقد شبهات پيرامون قرآن كريم ،محمد هادي معرفت،ص275،ناشر موسسه فرهنگي تمهيد،1385.
