پرسش: چرا حضرت ابراهیم در خواب دید فرزندش اسماعیل را ذبیح می کند اما در عالم غیر خواب این گونه نشد؟
پاسخ: پرسشگر گرامی با سلام سپاس از ارتباط تان با این مرکز
خواب ها همواره بيانگر حوادث آينده نيستند ، بلكه برخي از خواب ها نشان دهنده برخي مسائل ديگر يا ضرورت انجام برخي امور مي باشند ؛ در خصوص انبيا همين گونه است.
خواب هاي آنان جلوه اي از وحي محسوب مي شود و براي شان حجت است ؛ در واقع خواب پيامبران مي تواند به نوعي بيانگر وظيفه اي باشد كه بايد به انجام برسانند. حضرت ابراهيم اين خواب را در چند نوبت ديد (1) . در نتيجه يقين كرد كه اين عمل ماموريتي از جانب خداوند است.
در تفسير نمونه در مورد رسيدن حضرت ابراهيم به اين يقين آمده است:
« خواب هاى انبيا هرگز خواب شيطانى، يا مولود فعاليت قوه واهمه نيست ،بلكه گوشهاى از برنامه نبوت و وحى آن ها است و به تعبير ديگر ارتباط انبيا با مصدر وحى گاهى به صورت القا به قلب است و گاه از طريق ديدن فرشته وحى و گاه از راه شنيدن امواج صوتى كه به فرمان خدا ايجاد شده و گاه از طريق خواب است (2). به اين ترتيب در خواب هاى آن ها هيچ گونه خطا و اشتباهى رخ نمىدهد. آنچه در خواب مىبينند، درست همانند چيزى است كه در بيدارى مىبينند.
گاه گفته مىشود كه ابراهيم در حال بيدارى از طريق وحى آگاهى يافت كه بايد به خوابى كه در زمينه" ذبح" مىبيند ،عمل كند.
گاه گفته مىشود: قرائن مختلفى كه در اين خواب بود، و از جمله اينكه در سه شب متوالى عينا تكرار شد، براى او علم و يقين ايجاد كرد كه اين يك ماموريت الهى است و نه غير آن؛ به هر حال همه اين تفسيرها ممكن است صحيح باشد و منافاتى با هم ندارد و مخالف ظواهر آيات نيز نمىباشد.» (3)
در نتيجه اين خواب تكليفي براي عملكرد آينده حضرت بود، اما اين كه در عالم واقع محقق نشد و خداوند از ابتدا قصد تحقق خارجي اين عمل را نداشت. تنها در مقام آزمودن آن حضرت بود. در نتيجه با جديت و عملكرد حضرت ابراهيم اين آزمون محقق شد. خداوند نيز به مطلوب رسيد؛ اگر بنا بود كه حضرت در خواب صحنه ذبح را نبيند، آزمون آن چنان كه بايد و شايد سخت و سنگين و ارزشمند نبود .
پي نوشت ها :
1. آيه الله مكارم شيرازي، تفسير نمونه، ج19، ص 111؛ دار الكتب الإسلامية، تهران، 1374 ش.
2.شوری(42)آیه 51.
3. تفسیر نمونه، ص 122.
