سوالات مختلف

پرسش 1:
سوالات مختلف شرح : با توجه به اينكه رسول خدا (ص) از لحاظ پوشش مانند مردم زمان خود بودند به طوري كه در مجلس از سايرين قابل تشخيص نبودند، علت اينكه روحانيون ملبس مي شوند چيست؟

پاسخ:

پرسشگر گرامي باسلام و تشکر و تسليت ايام عزاي امام حسين (ع)
نوع لباسي که روحانيان مي­پوشند- عمامه و عبا- از زمان پيامبر و امامان معصوم رايج بوده است. آن بزرگواران، از عمامه و عبا استفاده مي نمودند. در روايات نيز به اين نوع لباس سفارش شده است. از احاديث موجود استفاده مي‏شود پوشيدن عمامه و عبا بخشي از سنّت معصومان‏ است؛ از جمله:
1. جابر نقل كرده: پيامبر در هنگام فتح مكه- در آغاز ورود به مكّه- عمامه‏اي مشكي بر سر داشت.(1)
2.امام علي فرمود: «رسول خدا در روز عيد غدير، عمامه‏اي بر سرم گذاشت و گوشه آن را پشت سرم آويزان كرد؛ آن گاه فرمود: «خدا در جنگ بدر و حنين مرا با فرشتگاني كمك كرد كه با چنين عمامه هايي معمّم بودند.»(2)
3. اصبغ بن نباته- كه از نزديكان اميرالمؤمنين به شمار مي‏رود-، روايت كرده است:
در آغاز خلافت و پس از بيعت مردم، حضرت علي به مسجد آمد، در حالي كه عمامه رسول خدا را بر سر داشت.(3) افزون بر آن در زمان‏ قديم عمامه، عبا و قبا، مختص گروه خاصى از مؤمنان نبود، بلكه افراد ديگر اين لباس را مى‏پوشيدند. بعدها به تدريج تنها علماى دينى در اين لباس ماندند. اين لباس به عنوان علامت و نشانه علماى اسلام به حساب آمد.
در حال حاضر يكى از شرايط پوشيدن عمامه، قبا و عبا داشتن صلاحيت لازم است. اگر كسى داراى آن شرايط نباشد، اگر لباس روحانيت را بپوشد، كار نادرست انجام داده است. مانند كسى مى‏ماند كه لباس پزشكى بپوشد،در حالى كه پزشك نيست.
فلسفه اين نوع لباس نيز اين است: جايگاه صنفى بسيارى از اقشار جامعه اقتضا مى‏كند از ساير اقشار مردم باز شناخته شوند؛ داراى يك نوع لباس مشخص بايد باشند. مانند نيروهاى نظامى و انتظامى و... درباره روحانيان نيز چنين است. بر اساس روايات متعدد:
«العلماء ورثة الانبياء» «و اما الحوادث الواقعه فارجعوا الى رواة احاديثنا فانهم حجتى عليكم» و... روحانيان، امانتداران ائمه اطهار(ع) و مرجع روحى و معنوى و اجتماعى مردم و پاسخگوي مسايل ديني آنان مى‏باشند؛ پس نيازمند لباسى مشخص هستند تا بدين وسيله در جامعه مشخص شوند. مراجعه به آن‏ها در مواقع نياز آسان‏تر باشد و يا مثلا در موقع نماز جماعت تأکيد شده که امام جماعت داراي لباس خاص روحانيت باشد، چنان که امام صادق(ع) فرمود: «شايسته نيست که امام جماعت بدون عبا و عمامه باشد». (4)
پوشيدن اين لباس، هر چند شأن و منزلتى نسبت به ساير اقشار مردم براى روحانيان ايجاد نمى‏كند، ولى موجب تعظيم شعائر الهى مى‏گردد كه مورد اهتمام اسلام است. وجود شخصيت هاى وارسته جامعه كه به عنوان سمبل و مظهر علم و تقوا و وارستگى و ارزش‏هاى اسلامى و ملبس به لباس رسول اكرم(ص) و ائمه معصومين(ع) باشند، از شعائر الهى مى‏باشد. در حفظ و گسترش ارزش‏هاى الهى و اسلامى در جامعه و تقويت هويت مذهبى در مقابل تهاجم ارزش‏هاى بيگانه، بسيار مؤثر است. خصوصاً در جامعه ما که متأسفانه تحت تأثير تهاجم فرهنگي غرب قرار گرفته، حتي لباس سنتي و بومي خويش را حفظ نکرده است.
بنا بر اين وجود قشر خاصي در جامعه با لباس مذهبي و سنتي، نماد پايداري در مقابل هجوم فرهنگ و ارزش هاي غربي و هويت ديني ما را نشان داده و مايه فخر و مباهات محسوب مي گردد.
بنا بر اين پوشيدن عمامه و عبا بخشي از سنّت پيامبر و امامان مي باشد و تاريخ آن به صدر اسلام بر مي گردد. معصومان از آن استفاده مي نمودند. اين گونه نبوده است که رسول خدا از اين لباس استفاده نکرده باشد. اگر حضرت از اين لباس استفاده نمي کرد، جهتش آن است که اکثر مردم حضرت را مي شناختند. نياز به لباس خاص نداشت، اما امروزه اگر روحانيان لباس روحانيت نداشته باشند ،مردم آنان را تشخيص نداده و آنان را نمي شناسند،از اين رو بايسته است با لباس مشخص باشند تا مردم آنان راحت بشناسند و بتوانند در پاسخگوئي به مسائل مذهبي در جاهاي مختلف با سهولت به آنان مراجعه نمايند.
پي نوشت ها:
1. ميزان الحكمه، محمدي ري شهري، ج 4، ص 2765، ح 18096.
2. احمد بن حسين بيهقي، السنن الكبري (سنن بيهقي)، ج 10، ص 14.بي تا،بي نام.
3. صدوق، محمد بن علي بن الحسين، التوحيد، ص 304، ح 1؛
طبرسي، احمد بن علي، الاحتجاج، ج 1، ص 609، ناشر مرتضوي.
4. وسايل الشيعه ، حر عاملي، ج 3، ص 329، باب 53، ح 1 ،بيروت لبنان،دار احياء التراث العربي،1412ه.

پرسش 2:
چرا مجموعه کتب، نرم افزار و کليه متون مذهبي ما مسلمانان شيعه مبلغ شون به حديه که علاقمنداني که علاقه زيادي به اونا دارن ، به علت اين که از جامعه محروم مي باشند ،نمي تونن بخرن و ممکنه به خاطر اين يه کمي بهشون لطمه وارد بشه، در حالي که کپي کردن هم خلاف شرع دونسته شده؟

پاسخ:
از اين جهت كه تهيه مجموعه هاي متون ديني و معارف اسلامي، اعم از كتاب يا نرم افزار هزينه هاي مالي بالايي دارد و بخشي از مشكل به هزينه هاي توليد چاپ و نشر بر مي گرد،با شما موافق هستيم اما چنانچه در شهر شما كتابخانه هايي وجود داشته باشد، مي توانيد از آن بهره ببريد و يا به كتابخانه حوزه علميه شهرتان مراجعه نماييد. احتمالا نرم افزارهاي متون ديني را آن جا بيابيد و امكان استفاده در همان جا براي تان باشد.
استفاده از متون ديني تنها به اين نيست كه هر كسي كتاب هاي مربوطه را در قفسه خود داشته باشد. بسياري براي دسترسي به كتاب ها از كتابخانه ها بهره مي برند.
همان طور كه از نعمت رايانه و اينترنت برخورداريد ،مي توانيد از اين راه به كتاب هاي بيشماري دسترسي پيدا كرده و از آن ها نيز بهره ببريد. اگر سوالي در موضوعات مختلف ديني داشتيد،سري به سايت ما بزنيد. چنانچه پاسخ را نيافتيد، براي ما ايميل نماييد. حتما به آن خواهيم پرداخت.

پرسش 3:
چرا ايران مانند کشورهاي ديگر کاملا توسعه پيدا کرده نيست ،با اين که خيلي ثروت داره که به کشورهاي ديگه مي فروشه يا در داخل کشور توليد مي شه مثل نفت و گاز و حتي خاک کشور ما به کشورهاي ديگه فروخته مي شه، با اين که دولت مي تونه با فروختن آن ها و کسب سرمايه خيلي کارها کنه ولي بيکاري و. ...در کشورمان زياد شده، در کشور عربستان دولت به مردم پول نفت مي ده، ولي در کشور ما هيچي، در کشورهاي اروپايي بايد مردم بهترين ماشين رو سوار شوند ،ولي ايران هيچ، درسته ما انقلاب کرديم و جنگ کرديم و تحريم و... ولي اين دليل خوبي نيست، حتي حضرت آيت الله اميني (حفظه الله) از اين که پول هاي مملکت مثل پول هاي از نفت و... به دست آمده ،خرج مردم نمي کنند تا مشکلات بيکاري و....رفع بشه در نماز جمعه انتقاد کرده بودند، چرا واقعا بايد اين طوري باشه که فقيرهاي مملکت بايد بسوزند و دختراي مملکت براي خرج خود و خانواده تن به فحشا بدهند و هزاران مشکلات ديگه؟

پاسخ:
مشکلات اقتصادي پديده جديدي نيست که اختصاص به ايران داشته باشد. کشورهاي ديگر نيز دچار مشکل اقتصادي هستند، مخصوصاً کشورهايي که در آن ها جنگ و انقلاب به وجود آمده است.
ايران نيز مشکل اقتصادي دارد. اين در حالي است که کشور در عرصه‌هاي اقتصادي، موفقيت‌هاي مهمي را کسب کرده، يکي از کشورهاي قدرتمند اقتصادي در منطقه محسوب مي‌شود.
برخي از اقتصاددانان باور دارند ايران به رغم آن که دچار برخي از مشکلات و نابساماني‌هاي اقتصادي است، ولي به سرعت قله‌هاي موفقيت اقتصادي را فتح مي‌نمايد، کشور در آينده نه چندان دور يکي از قطب‌هاي اقتصادي جهان خواهد شد، که نشان از آن دارد که ايران چنان که وانمود مي‌شود، مشکل اقتصادي ندارد.
اما نمي‌توان انکار کرد که جمهوري اسلامي در برخي از عرصه‌هاي اقتصادي دچار مشکل و تورم شده است.
اقتصاد دانان ‌و مجريان ‌امور اقتصادي ‌مي‌گويند: چون ‌اقتصاد ايران‌ از پايه ‌و اساس‌ خراب ‌بوده‌ و همة آن بر پاية‌ نفت‌ و ذخائر ارضي ‌استوار بوده‌ است‌، براي‌ برون ‌رفت ‌از اين‌ وضع ‌بايد برنامه‌هاي‌ طولاني‌ مدت ‌پنج‌سالة ‌اول‌ و دوم‌ و سوم‌ و... اجرا شود تا کم‌کم‌ اقتصاد کشور سر و سامان‌ بگيرد و روال‌ و جريان ‌طبيعي ‌خود را بيابد. در اين‌ مدت، طبيعي ‌است‌ که‌ فشارهاي‌ زيادي ‌بر مردم ‌وارد مي‌شود. براي ‌اين ‌که ‌اين‌ فشار کم‌تر بر مردم‌ اثر بگذارد، دادن‌ سوبسيد براي ‌ارزاق ‌عمومي ‌و برخي ‌از اقلام‌ ديگر صورت مي گيرد تا اين‌ فشار را کم‌تر ‌کند.
اگر ‌اقتصاد کشوري ‌بيمار باشد، مانند مريضي‌ است‌ که ‌در بيمارستان‌ بستري‌ شده‌ است‌. بايد بعضي‌ از دردها را تحمل‌ کند تا کم‌کم‌ بهبودي‌ حاصل‌ شود. در اين‌ مدت‌ با تنش‌ها و کمبودها و دردها همراه ‌است. اقتصاد دانان‌ مي‌گويند: همان‌طور که‌ در زمان‌ جنگ ‌مردم‌ شدائد و مصيبت‌ها و کمبودها را تحمل‌ کردند، براي ‌برون ‌رفت‌ از وضع‌ بد اقتصادي ‌بايد مدتي ‌تحمل ‌و صبر و استقامت‌ داشته ‌باشند.
البته‌ گراني، تورم و مشکلات اقتصادي جامعه ما ‌عوامل‌ ديگر نيز دارد که بدين شرح است:
ـ مصرف ‌شدن ‌بي‌جا برخي ‌از هزينه‌ها و تکرار کاري‌ها و ناهماهنگي ‌بين ‌ارگان‌هاي ‌دولتي ‌مثلاً ادارة‌ گاز و سازمان ‌آب ‌و شهرداري ‌در برخي ‌از مواقع ‌هماهنگي ‌نيست‌. يک ‌سازمان‌ خيابان ‌را مي‌کند، پس ‌از مدتي ‌آن ‌را آسفالت‌ مي‌کنند، دوباره ‌ادارة‌ ديگر مي‌کند. تکرار کارها و ناهماهنگي‌ها باعث‌ هزينه‌هاي‌ سرسام‌آور مي‌شود.
ـ وجود تبعض ‌و عدم‌ نظارت ‌بر استفادة ‌صحيح ‌از هزينه‌ها و مخارج‌ که باعث ‌مي‌شود تا‌ هزينه‌ها به‌ برخي‌ جاها برسد و به ‌برخي‌ نرسد، مثل ‌اين‌که ‌بودجه ‌به ‌برخي ‌از مناطق ‌شهر بيش‌تر مي‌رسد و در برخي ‌مناطق‌ کم‌تر هزينه ‌مي‌شود.
- نظام اقتصادي غلط و بيمارگونه؛
- طفره رفتن از پرداخت حقوق قانوني (ماليات)؛
- احتکار و گران‏فروشي؛
ـ توسعه؛ از نظر اقتصادي توسعه يکي از عوامل مهمّ تورم است؛
- خيانت به بيت‏المال و اموال دولتي؛
- کلاهبرداري وخيانت به ديگران؛
- حوادث ناگوار طبيعي و غيرمترقبه؛
- ضعف مديريت کارگزاران اقتصادي؛
- نقش واسطه‏ها و دلال‏ها در اجحاف به طبقه ضعيف؛
- اسراف و ريخت و پاش‏هاي کلان که در نهايت به دوش فقرا و قشر آسيب‏پذير بار مي‏شود؛
ـ تحريم اقتصادي و موانع متعددي که استکبار جهاني فرا راه رشد اقتصادي کشورمان ايجاد مي‌کند؛
ـ افزايش نقدينگي در بين مردم؛
- تهديدات خارجي؛
ـ تأثير تورم جهاني بر اقتصاد داخلي کشورها؛
- عدم امنيت اقتصادي و عدم سرمايه‌گزاري لازم؛
- نبود کار و اشتغال که عقب‏ماندگي و فلاکت را در پي خواهد داشت؛
ـ رشد جمعيت و افزايش شديد «تقاضا» در حالي که سطح «عرضه مناسب» با آن نتوانسته رشد کند؛
در هر صورت ‌تا عوامل‌گراني‌ برطرف‌ نشود و توليد زياد نشود و نظارت ‌صحيح ‌و قاطع ‌در کار نباشد و جلوي ‌اسراف ‌کاري‌ها گرفته ‌نشود، اقتصاد بيمار ديرتر بهبودي ‌حاصل‌ خواهد کرد. البته ‌دست ‌دشمنان‌ خارجي‌ و تحريم‌هاي ‌خارجي ‌نيز در اين‌ زمينه‌ها دخالت ‌دارد.
کشور هاي ديگر هم به صورتي که نوشته ايد، صحت ندارد. در کشورهاي اروپائي و عربستان هم فقر و نداري و مشکلات اقتصادي فراوان است.

پرسش 4:
آيا حضرت امام خميني (رحمت الله عليه) در مسائل سياسي و جنگ و انقلاب تا لحظه رحلت شان هيچ خطايي نکردند؟
پاسخ:
بر اساس اعتقادات ديني ما فقط پيامبران، حضرت زهرا و ائمه اطهار(ع ) معصوم اند. از اين رو هيچ کس ادعا نمي کند که احتمال اشتباهي در رفتار و نظرات امام خميني(ره) به عنوان ولي فقيه و رهبري نبوده. بنا بر اين چنين ادعايي كه ايشان معصوم بوده اند، گزافه گويي است.
نيز در مورد آيه الله خامنه اي (دام ظله) مطلب همين است.
اما ولي فقيه و فقهاي عظيم‌الشأن گرچه معصوم نيستند، ولي چون نسبت به مسائل اسلامي و مباني ديني آگاهي و شناخت دارند و سال‌هاي زيادي عمر خود را در راه کسب معارف ديني سپري کرده‌‌اند و همچنين داراي عدالت و تقوا هستند، اشتباهات آنان به حداقل مي‌رسد. از ساير مردم کم تر دچار اشتباه مي‌شوند.
بر اساس ادله عقلي و نقلي، مردم در عصر غيبت وظيفه دارند که به فقها و مجتهدان مراجعه کنند. احکام و دستور ديني را از آنان فرا گيرند. افزون بر اين با نظارتي كه از سوي مجلس خبرگان رهبري بر عملكرد رهبري صورت مي گيرد، ضريب اشتباه ايشان در امور حكومتي به حداقل مي رسد.

پرسش 5:
با اين که زدن شارب مستحبه، پس چرا برخي علما مثل حضرت امام خامنه اي (حفظه الله) و علامه طباطبايي (رحمت الله عليه) و.....شارب خود را نمي زنند؟

پاسخ:
غالبا علما به مستحبات عمل مي کنند. شايد اين افراد را از نزديک نديده ايد. منظور از زدن شارب با تيغ زدن نيست بلکه مراد کوتاه کردن است به گونه اي که هنگام خوردن و آشاميدن مو داخل غذا يا آب وارد نشود.

پرسش 6:
در تلويزيون وقتي حضرت رهبري (حفظه الله) با عده اي ملاقات داشتند، فردي بعد از پايان سخنانش گفت والسلام عليکم، ولي رهبري پاسخ نفرمودند، چرا؟ مگه واجب نيست؟ (البته شک دارم که اول سخنش گفت سلام که رهبري جواب ندادند يا آخر سخنش گفته بود والسلام عليکم که رهبري جواب ندادند؟
پاسخ:
ممکن است رهبر معظم انقلاب، صداي سلام کننده را نشنيده باشد يا اگر شنيده، پاسخ را آهسته گفته ،چون واجب نيست پاسخ سلام با صداي بلند گفته شود ،مخصوصا در جائي که جمعيت زيادي حضور دارند. يقين داشته باشيد که اگر فردي به رهبر معظم انقلاب سلام کرده باشد و به گوش او رسيده، پاسخ را داده است. ما وظيفه داريم در هر حال فعل مسلمان را حمل بر صحت نمائيم ،مخصوصا فعل فردي که با مسائل اسلامي آشنائي کامل دارد و به آن ها پايبند است.

پرسش 7:
) نظارت بر گراني شهرستان ها چگونه انجام مي گيرد؟ ظاهراً نظارت فقط در تهران مي باشد. تازه اگر ادامه دار باشد، ولي در شهرستان ها هنوز اتفاقي نيفتاده، گراني بيداد مي کند. وقتي سوال مي کنيم چرا مي گويند ما آزاد هستيم. آزاد کار مي کنيم. اين يعني چه؟

پاسخ:
نظارت بر گران فروشي توسط ماموران وزارت بازرگاني و ساير مؤسسات مربوطه انجام مي‌شود. نظارت در تمام شهرها صورت مي‌گيرد. ممکن است در شهر يا مکاني نظارت انجام گرفته و اقدام مناسب هم انجام شده، ولي مردم از آن آگاهي پيدا نکرده باشند.
فروشندگان زياد هستند. امکان ندارد که براي هر فروشگاهي به صورت تمام‌ وقت مامور گذاشته شود. گرچه نظارت صورت مي گيرد، ولي باز گروهي سودجو، از راه‌هاي مختلف دست به گران‌فروشي مي‌زنند.
مردم نيز بايد نظارت کنند. اگر گران‌فروشي مشاهده کردند،به مراکز مربوطه گزارش دهند.
اميد است مسئولان با نظارت بيش تر تا حدودي بتوانند جلوي گران‌فروشي را بگيرند.

پرسش 8:
دولت فكر اساسي براى قبرستان ها كند. خيرين را در هر شهري تشويق كند كه با خريد هكتارها زمين آن را وقف كنند و براي دفن مردگان قرار دهند. اين كارهم ثواب دارد، هم دست دلالان از خريد و فروش قبرها كوتاه مي شود كه براي خودشان كاسبي راه انداخته اند و سوءاستفاده مي كنند.
پاسخ:
وقف، صدقه اى است که حتى بعد از مرگ انسان جريان دارد. ثواب آن در پرونده انسان نوشته مى شود. همه تشويق و تأکيدهايى که روى صدقه دادن هست، به نحو بيش ترى روى وقف قرار مى گيرد.
در اهميت آن، اين نکته کافى است که جابر نقل کرده: هر يک از صحابه که توانايى مالى داشت، چيزى را وقف مى کرد. وقف، تأمين اقتصادى مذهب است، و براى کسى که توانايى مالى دارد، وقف بسيار حائز اهميت است.
خداوند متعال در قرآن کريم مي فرمايد:«فَأَمَّا مَنْ أَعْطَى وَ اتَّقَى * وَ صَدَّقَ بِالْحُسْنَى * فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرَى ;(1) امّا آن کس که در راه خدا انفاق کند و پرهيزکارى پيش گيرد و تصديق جزاى نيک الهى نمايد، او را در مسير آسانى قرار مى دهيم. »
مفسران، شأن نزول اين آيه را وقف يکى از مسلمان ها مى دانند که نزول اين آيه بعد از اين عمل، حاکى از اهميت وقف از ديدگاه قرآن مجيد است.
امام باقر(عليه السلام) مى فرمايد: حضرت رسول(صلى الله عليه وآله) روزى از کنار شخصى که درختى مى کاشت گذر نمود، فرمود: آيا به درختکارىِ بهتر که ميوه اش بهتر و ثابت تر است، تو را راهنمايى کنم؟ آن مرد گفت: بله ! پيامبر ذکرى را به او تعليم فرمود که در مقابل آن، درختى در بهشت برايت مى کارند، در برابر اين کار، آن مرد گفت: اين درخت را وقف فقراى اهل صفه نمودم، آن گاه اين آيات در تأييد و تشويق عمل وقف نازل شد.(2)
چه نيكوست كسي كه كه اقدام به وقف مالي مي نمايد، ابتدا نياز سنجي كند كه نياز امروز مردم چيست و با وقف مال مذكور حاجت مردم را بر آورده نمايد.
در برخي از شهرها مومنان به هنگام دفن اموات شان در باره تامين هزينه هاي كفن و دفن و قبر دچار مشكل مي باشند. بازماندگان جهت حفظ آبرو به هزينه هاي تحميلي از سوي برخي نهادها تن مي دهند. بسيار به جاست همان گونه كه گذشتگان به اين سنت حسنه عمل مي نمودند و زمين هايي را به اين امر اختصاص داده و حتي غسالخانه هم مي ساختند ،ما نيز طبق مقررات قوانين شهري به احياي آن پرداخته، زيرا اين عمل كاري عبادي است و ثوابي بسيار خواهد داشت.
پي نوشت ها:
1.ليل (92)آيه 5 ـ 7.
2.كافي، شيخ الكليني، ج 2، ص 506 تحقيق : علي أكبر غفاري ، چاپ : چهارم، سال چاپ : 1365 ش، ناشر : دار الكتب الإسلامية - تهران.