در واقع تفاوت مدت برزخ در قیامت چگونه محاسبه می شود ؟

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
در ابتدا بايد گفت: ذهن ما به پديده‌هاي هستي، از دريچه زمان و مكان مي‌نگرد و چيزي كه داراي زمان و مكان نباشد يا زمان و مكاني متفاوت از زمان و مكان دنيوي داشته باشد، درك نمي‌كند.
عالم برزخ و نظام حاكم بر آن از زمان و مكان و حركت تهي نيست، اما زمان و مكاني متفاوت از زمان و مكان دنيوي دارد. ولي آثار آن با دنيا متفاوت است. بنابراين اوضاع حاكم بر آن را نمي‌توان با ذهن محدود انساني درك كرد.
اگر اين سؤال پيش مي‌آيد كه عالم برزخ براي بعضي طولاني يا كوتاه است بدين خاطر است كه ما با ذهن خويش به آن نگاه مي‌نگريم و معمولاً هنگامي كه عالم آخرت را با ويژگي‌ها و خصوصيات عالم مادي مي‌سنجيم و ارزيابي مي‌كنيم، در مورد آن دچار شبهه و اشكال مي‌شويم. از اين نظر تصور مي‌كنيم كه زمان در عالم برزخ همان تعريف را دارد كه در عالم ماده دارد و در آن منزل چنان جريان دارد كه در دنيا در جريان است.
اما بايد توجه داشته باشيم كه زمان به مفهومي كه در دنيا تصور و تحقق دارد، در عالم برزخ وجود ندارد، زيرا زمان مقدار حركت است و حركت از شئون ماده مي‌باشد، و حال آنكه عالم برزخ، عالم غير مادي و مجرد از ماده است و موجودات آن در عين اينكه حقايق و موجودات مقداري هستند، حقايق ثابت و غير متغيرند.
به همين جهت ممكن است از نظر زمان دنيوي شخصي زودتر از دنيا برود، اما نسبت به كسي كه ديرتر به عالم برزخ وارد شده، برزخش كوتاه‌تر باشد، مانند حالت خواب كه يكي شايد صد سال بخوابد، اما تنها چند دقيقه را حس كند، ولي كسي چند دقيقه به خواب رود و هزاران حادثه و جريان براي او اتفاق افتد و خواب خود را طولاني تصور كند.
در هر صورت محاسبه اصلي تمام افراد در روز قيامت خواهد بود و بر اساس نحوه زندگي و مقدار عذاب يا تنعم در برزخ، زندگي آنها در عالم قيامت نيز متفاوت خواهد بود.(1)
انسان پس از فرا رسيدن مرگ و پايان زندگي دنيا وارد عالم برزخ مي‌شود، و در آن جا براي انسان جسم لطيفي است كه از بسياري از عوارض جسم مادي بر كنار است، ولي از ان نظر كه شبيه جسم مادي عنصري دنيايي است، به آن بدن مثالي يا قالب مثالي گويند كه نه كاملاً مجرد است و نه مادي محض، بلكه داراي يك نوع تجرد برزخي است و رشد جسماني به شكل دنيايي در آنجا مطرح نيست. (2)
پي‌نوشت‌ها:
1. محمد شجاعي، معاد يا بازگشت به سوي خدا، شركت سهامي انتشار، تهران، 1367 ش، ج2، ص123.
2. رك: ناصر مكارم شيرازي، پيام قرآن، نشر دار الكتب الاسلاميه تهران، 1378 ش، ج 5، ص 463 و 464.
موفق باشید.