نظر به اين كه حق جویی و حقیقت طلبی یکی از نیازهای فطری بشراست. و در راستاي دست يابي آن و برای خدایابی و تأمین این معرفت، همیشه مي کوشیده. هر چه از عمر جامعه بشري مي گذرد براين عطش معنوی افزوده مي شود. از اين رو افراد سود جو با شعار پر كردن اين خلا معنوي پا در گود اين بحران گذاشته، حق و باطل به هم درآمیخته اند و هرگز رفتار یا اندیشه باطل خود را به صورت آشکار ارائه نمی دهند. بر این اساس، بسیاری به این آیین های و فرقه ها .گرايش پيدا كرده همین مسأله موجب گمراهی و انحراف بسیاری از افراد می شود.
هم اکنون ده ها فرقه و ایین های مدعی عرفان و معنویت خرد و کلان، در حال فعالیت و عضوگیری هستند
در پيدايش مذاهب مختلف، عوامل گوناگوني مانند
1- بي توجهي عده اي نسبت به وصايا و فرمايشات پيامبر(ع) نسبت به جانشيني حضرت علي (ع)
2- راهيابي پيروان ساير اديان به ميان مسلمانان و اختلاط فرهنگي با آنان.
3- فاصله گرفتن از تعاليم اصيل اسلامي و معارف اهل بيت (ع).
4- منع نوشتن حديث نبوي تا يك قرن.
5- دامن زدن خلفاي اموي به جعل حديث در مدح برخي صحابه.
6- دامن زدن خلفاي اموي و عباسي به اختلافات مذاهب و مسلمانان با يكديگر تا از آب گِل آلود ماهي گرفته و به حكومت خود ادامه دهند.
7- جهالت مردم و متأثر شدن آنها از تبليغات.
مسلّم است كه حداقل برخي از اين عوامل برخاسته از قصد و عمد براي تحريف و نابودي اسلام بودهاند، به خصوص تحريكات و تحريفاتي كه از جانب يهود صورت گرفت و احاديث جعلي آنها به "اسرائيليات" معروف گرديد. اما برخي ديگر به خاطر دنيا دوستي و يا برخاسته از كينه و حسادت هستند و هر گروه با ترفندهاي سياسي توانسته است برخي مردم را از اهل بيت عصمت و طهارت (ع) -كه صراط مستقيم هدايت اند - جدا كرده و فرقه خاصي تشكيل دهند. كه بسياري از آنها در گذر زمان منقرض گشته و برخي ديگر در قرون معاصر بنيان نهاده شدهاند.
رغم اين تلاشها با رشادت و تلاش پيگير ائمه اطهار (ع) و ارشادات و صبر و استقامت آنها و شيعيان پاك باخته ايشان، اسلام ناب محمدي (ص) و منبع عظيم وحي الاهي حفظ و به نسلهاي بعد منتقل گرديد.
براي آگاهي بيشتر رك تاريخ اديان ومذاهب جهان نوشته عبد الله مبلغي و فرهنگ فرق اسلامي محمد جواد مشكور
