دینی

ام البنین، ( متوفى سال 70 هـ) (فاطمه کلابیه)، دختر حزام بن خالد بن ربیعة بن وحید بن کعب بن عامر بن کلاب بن ربیعة بن عامر بن صعصعة بن معاویة بن بکر بن هوازن است. او از زنان مؤمن، شجاع و فداکار بود. گزارش شده است که امیر المؤمنین (ع) پس از شهادت حضرت زهرا (ع) به برادرش عقیل- که انساب عرب را خوب می ‏دانست- فرمود:
مى خواهم زنى برایم خواستگارى نمایى که از خاندان شجاعت باشد تا فرزند شجاعى برایم به دنیا آورد.
عقیل فاطمه کلابیه (ام البنین) را به ایشان معرفى نمود.(1)
فرزندان ام البنین
ام البنین داراى چهار پسر به نام هاى: عباس، عبد الله، جعفر و عثمان گردید که سرور همه آنان حضرت عباس (ع) مى‏باشد. فرزندان ام البنین ـ همگى ـ در زمین کربلا شهید شدند. (2)
وي چون داراي چهار پسر بود به وي كنيه ام البنين داند. از اين رو پس از شهادنت فرزندانش مى گفت: مرا ام البنین مخوانید: زیرا مرا به یاد شیرهاى دلاور مى اندازد، مرا فرزندانى بود که به نام آنها خوانده مى شدم. لیکن امروز آنها را از دست داده ام.
چهار فرزندى که همچون باز شکارى بودند و به تیغ ستم از پاى درآمدند و... (3)
عدم ازدواج ام البنین بعد از شهادت امام علی (ع)
بعد از امیر المؤمنین (ع) مدتی طولانی زنده بود و با کسی نیز ازدواج نکرد، همچنان که امامه و اسما بنت عمیس و لیلی نهشلیه چنین نمودند و این چهار زن آزاده، کمال وفاداری را در حق شوی و سرورشان امیرالمؤمنین انجام دادند. (4)
ديدگاه ام البنين نسبت به ولايت:
ام البنین ارادت و احترام خاصی نسبت به مقام امامت و ولایت همسر خویش در دوران زندگانی با ایشان نشان می داد. علاوه، احترام و علاقه مادرانه و مهربانانه ای نسبت به دختران فاطمه ـ حضرت زینب و ام کلثوم (سلام اللّه علیهما) ـ داشت. احترام و علاقه ام البنین، چنان در وجود مقدس دختران علی(ع) تأثیر نهاده بود که بنا به گزارش تواریخ، حضرت زینب(س) تا پایان حیات ام البنین، نسبت به او احترام و تکریم می نمود، حتی بیشتر اوقات زینب(س) به ملاقات وی می رفت.
دوران بیست و پنج ساله کنار زده شدن علی(ع) از حکومت، در عین شایستگی و برازندگی شان به این مقام، دورانی محنت زا و آزاردهنده برای فرزندان و همسران علی(ع) ـ به ویژه ام البنین ـ شمرده می شد. این بانوی غمخوار، نه تنها در برابر سختی ها و ناملایمات تحمل کرده و شکایتی به مولا عرضه نمی داشت، بلکه حتی با روحیه ای مثال زدنی، سعی می کرد از غم های علی(ع) در آن ایام کاسته و خانه را محیطی آرام بخش سازد.
پس از شهادت امام علي (ع) و با تعیین شدن امام حسن(ع) به عنوان امام دوم شیعیان، ام البنین در خط ولایت ایشان قرار گرفته، نه تنها برای لحظه ای از خط ولایت و امامت ایشان خارج نگردید و هرگز نه به عمل و نه گفتار، در برابر امام موضع گیری نکرد و تا پایان عمر امام حسن(ع) سر بر خط راستین امامت ایشان سپرد، بلکه پیوسته فرزندان خویش را بر اطاعت کامل از مولا و مقتدای زمان شان ـ
پس از شهادت امام حسن مجتبی(ع)، ام البنین در خط ولایت و امامت امام حسین(ع) ره سپرد و فرزندان خود را در لحظات بحرانی، به یاری پسر فاطمه زهرا(س) فرا خواند.
پى‏نوشت ها:
1. مامقانی، عبدالله، تنقیح المقال فی علم احوال الرجال، بی جا، مطبعة الحیدریة، ج 2، ص 128.
2. چهره درخشان قمر بنی‏هاشم ابوالفضل العباس (ع)، علی ربانی خلخالی، ص57.
3. مفاتيح الجنان بعد از زيارت حضرت عباس بن على بن ابى طالب عليهم السلام.‏
4. مناقب ابن شهر آشوب، ناشر: مطبعة الحيدرية - النجف الأشرف،جلد 2، ص76.