پرسشی پیرامون یک حدیث

پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباطتان با این مرکز
روایات را باید بر مبانی قرآنی و روایی عرضه کرد. در صورت موافقت با آن مبانی، قبول کرد. نبوت و امامت عهد خدایی هستند. کسانی برای این عهد بر گزیده می شوند که به عبودیت مطلق رسیده و هوا و هوس در آن ها سلطه و فرماندهی نداشته و فقط مطیع عقل و وحی باشند:
لا يَنالُ عَهْدِي الظَّالِمينَ ؛(1)
پيمان من، به ستمكاران نمى‏رسد! (و تنها آن دسته از فرزندان تو كه پاك و معصوم باشند، شايسته اين مقامند).
به همین جهت پیامبران و امامان به خدا تعهد سپرده اند که پشتیبان و مؤید و مصدق یکدیگر باشند :
وَ إِذْ أَخَذَ اللَّهُ ميثاقَ النَّبِيِّينَ لَما آتَيْتُكُمْ مِنْ كِتابٍ وَ حِكْمَةٍ ثُمَّ جاءَكُمْ رَسُولٌ مُصَدِّقٌ لِما مَعَكُمْ لَتُؤْمِنُنَّ بِهِ وَ لَتَنْصُرُنَّهُ قالَ أَ أَقْرَرْتُمْ وَ أَخَذْتُمْ عَلى‏ ذلِكُمْ إِصْري قالُوا أَقْرَرْنا قالَ فَاشْهَدُوا وَ أَنَا مَعَكُمْ مِنَ الشَّاهِدينَ ؛(2)
و (به خاطر بياوريد) هنگامى را كه خداوند، از پيامبران (و پيروان آن ها)، پيمان مؤكّد گرفت، كه هر گاه كتاب و دانش به شما دادم، سپس پيامبرى به سوى شما آمد كه آنچه را با شماست تصديق مى‏كند، به او ايمان بياوريد و او را يارى كنيد! سپس (خداوند) به آن ها گفت: «آيا به اين موضوع، اقرار داريد؟ و بر آن، پيمان مؤكّد بستيد؟» گفتند: « (آرى) اقرار داريم!» (خداوند به آن ها) گفت: «پس گواه باشيد! و من نيز با شما از گواهانم.»
به همین جهت است که همه پیامبران موید پیامبران پیشین و پیامبران همزمان و مبشر پیامبران بعد بودند. در هر زمان که دو یا چند پیامبر در جامعه حاضر بود ، مثل زمان حضرت ابراهیم و حضرت لوط یا حضرت موسی و حضرت هارون یا حضرت زکریا و پسرش یحیی و حضرت عیسی یکی از آن ها برتر بود و دیگری یا دیگران تحت امر او بودند.
امامت که تداوم نبوت است ، نیز این گونه است؛ یعنی اگر دو یا چند امام همزمان باشند ، یکی از آن ها امام بالفعل است. دیگران تحت امر او و امام بالقوه یا صامت می باشند. امام علی در دوران بعثت پیامبر کنار ایشان بود ،ولی در بیست و سه سال ، گوشش برای شنیدن اوامر رسول خدا تیز است. نظر و پیشنهاد و رهنمود نمی دهد. مخالفتی از او ظهور نمی یابد،زیرا پیامبر را حق مطلق و منصوب از جانب خدا می داند. در قبال حق مطلق ابراز وجود و مخالفت نشانه جهالت است.
امام حسن و امام حسین علیهما السلام در دوران پدر تابع محض ایشان و سرباز گوش به فرمان اند .
امام حجت خداست که همیشه در جامعه باید حجت خدا حضور داشته باشد حتی اگر خلایق دو نفر بیش نباشند ، یکی از آن ها حجت خدا است. (3)
عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ أَبِي الْعَلَاءِ قَالَ قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع تَكُونُ الْأَرْضُ لَيْسَ فِيهَا إِمَامٌ قَالَ لَا قُلْتُ يَكُونُ إِمَامَانِ قَالَ لَا إِلَّا وَ أَحَدُهُمَا صَامِتٌ؛ (4)
راوی می گوید: از امام صادق (ع) پرسیدم :آیا ممکن است روی زمین حجت و امام نباشد ؟حضرت فرمود: نه ؛ عرض کردم: ممکن است دو حجت و امام باشند؟ فرمود: بله ،جز این که یکی از آن ها صامت است.
این اصل ،قرآنی و روایی است. روایات را باید با این اصل قیاس کرد. اگر همراستا بود ، پذیرفت. این که امام حسین (ع) به برادر خود که معصوم و حجت خداست بفرماید:
تو را به خدا قسم می دهم که قصه معاویه را تایید نکنی و قصه علی را تکذیب نکنی ،و امام حسن به او که معصوم و حجت بعدی خداست ،پرخاشگرانه بگوید: خاموش باش که من کار را بهتر از تو می دانم.
یا در نقل دیگر امام حسن به برادر گفت:
به خدا قسم! اگر در صلح پیرو من نباشی و بخواهی ایراد بگیری و مخالفت کنی، تو را به زنجیر می کشم و تا تمام شدن امر صلح در زنجیر خواهی بود.(5)
یا در نقل دیگری آورده اند که امام حسن در جواب مخالفت برادرش گفت:
به خدا قسم !تصمیم به هیچ کاری نگرفتم مگر این که در آن با من مخالفت کردی. به خدا قسم! تصمیم داشتم تو را در اطاقی زندانی کرده و درش را گل بگیرم تا این امر بدون مخالفت تو سامان یابد. (6)
این نوع سخن گفتن مربوط به افراد جاهل و خودبین و خودرأی است، نه امامانی که حجت خدایند و بر حجت بودن هم علم دارند و به پیشگاه خدا تعهد سپرده اند که مرید و مصدق یکدیگر باشند.
متاسفانه در کتب روایی و تاریخی اهل سنت از این روایات فراوان وجود دارد که امامان را مانند دو فرد عادی که گاهی با هم تعارض می یابند و به هم پرخاش می کنند ، تصویر کرده اند ،چون آنان امامت را به معنایی که قرآن و اهل بیت تصویر کرده ، قبول ندارند و امامان را هم مانند دیگر افراد مجتهدانی می پندارند که گاهی خطا می کنند.
جعل کنندگان حدیث هم سعی داشته اند امامان را از اوج پایین کشیده و در ردیف و زیردست کسانی قرار دهند که خلافت را عهده دار شدند .
تاریخ شیعه و روایات معتبر شیعه این دروغ ها را تایید نمی کند، بلکه روایات معتبر تاریخی علیه این شهادت می دهد.
وقتی به تاریخ امام حسن و امام حسین علیهما السلام مراجعه می کنیم ،می بینیم با شهادت امام علی، سخنگو امام حسن می شود. امام حسین در رکاب و ملازم اوست. جامعه هم این دو را یکی می داند که متبوع و تابع و امام و مأموم هستند. بله گاهی به ظاهر مخالفت شده و محترمانه اعتراض می شود تا ذهن معترضان جواب را بگیرد و قانع شود، مثل اعتراض حضرت موسی به حضرت خضر که در نهایت ادب و احترام و برای آگاه شدن و معلوم شدن وجه کار بود ،نه تخطئه و پرخاش. در روایتی آمده: امام حسین گریان و ناراحت از صلح خدمت برادر مشرف شد. خندان و شادان از خدمت برادر مرخص گردید. دوستان پرسیدند: آن گریه و این خنده از چه رو است؟ فرمود:
آیا تعجب می کنید از من که بر امامی وارد شدم که او را (به مصلحت نبودن صلح) آگاهی دهم و گفتم :چه چیز شما را واداشت که خلافت را به معاویه تسلیم کنی؟ فرمود: همان که پدرت (امام علی ) را قبل از این (به پذیرش حکمیت و صلح) وا داشت . (7)
در روایت معتبری از رجال کشی آمده که معاویه بعد از صلح و عهده داری خلافت ، امام حسن و اصحاب نزدیکش را به شام فراخواند . امام حسن با برادرش امام حسین و قیس بن سعد بن عباده انصاری به شام رفتند. در آن جا معاویه از آنان بیعت طلبید. امام حسن و سپس برادرش امام حسین برخاستند و بیعت کردند. قیس بن عباده که از بیعت اکراه داشت، به امام حسین توجه کرد ( گویا
می خواست از او اجازه بگیرد ،زیرا بر امام حسن معترض بود) . امام حسین فرمود: ای قیس! او امام و پیشوای من است. (8)
بنا بر این روایاتی که حکایت از اعتراض هتاکانه امام حسین و جواب پرخاشگرانه امام حسن دارد، با مبانی قرآنی و اعتقادی و برهانی شیعه سازگار نیست . قطعا ساخته دست جاعلان حدیث است.
پی نوشت ها:
1. بقره (2) آیه 124.
2. آل عمران (3) آیه 81.
3. کلینی، كافي، پنجم، تهران، اسلامیه، 1363 ش، ج1، ص 179.
4. همان، ص 178.
5. نویسندگان، موسوعه کلمات الحسین ، اول، قم، دار المعروف، 1415 ق ، ص 200 به نقل از انساب الاشراف بلاذری.
6. همان ، ص 201 به نقل از تاریخ ابن عساکر.
7. همان ، ص 202 به نقل از مناقب ابن شهر آشوب.
8. همان ، ص 203 به نقل از بحار الانوار ، ج44 ، ص 61.