بندگي

پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباطتان با این مرکز.
لغویان عبودیت ( بندگی )را به معنای خضوع و فروتنی گرفته اند:
راغب و مفردات می نویسد: عبودیت ( بندگی ) اظهار تذلل و عبادت نهایت فروتنی است.(1)
عنوان بصری از امام صادق علیه السلام در مورد حقیقت عبودیت سؤال کرد. ایشان فرمود: حقیقت بندگی درسه چیز است:
اول این که بنده، خودش را مالک چیزهایی که خدا به وی عطا کرده نداند،زیرا بندگان مالک چیزی نمی شوند، بلکه مال را مالِ خدا می‌دانند و در همان طریق که فرموده، به مصرف می رسانند.
دوم این که بنده خودش را در تدبیر امور ناتوان بداند.
سوم این که خودش را در انجام اوامر و ترک نواهی خدا مشغول بدارد.(2)
کسی که عبودیت و بندگی خدا را برگزیده است، در تمام مراحل زندگی و حتی در جزئیات اعمال و رفتار نیز طبق رضای پروردگار عمل می‌کند؛ یعنی واجبات را انجام می‌دهد و محرمات را ترک می‌کند.
عمل به واجبات و پرهیز از محرمات حداقل مرتبه بندگی و عبودیت است.
مراتب بعدی آن انقطاع از خلق و توجه محض به پروردگار می‌باشد. امام باقر علیه السلام می‌فرماید: "هیچ بنده ای آن طور که شایسته و سزاوار است خدا را عبادت نکرده مگر آن که از همه مردم نومید شود. در این حال خداوند می‌فرماید: این بنده، خود را برای من خالص کرده، پس اورا به کرمش می‌پذیرد".(3)
امام علی علیه السلام برای عبادت پروردگار سه درجه و مرتبه ذکر می‌کند و می‌فرماید: "گروهی خدا را به انگیزه پاداش می پرستند. این عبادت تجارت پیشگان است .
گروهی او را از ترس می پرستند. این عبادت برده صفتان است .
گروهی او را برای آن که او را سپاس گزاری کرده باشند می پرستند. این عبادت آزادگان است".(4)
پی نوشت ها :
1. راغب اصفهانى ،حسين بن محمد، المفردات في غريب القرآن،ص 542، دارالعلم الدار الشامية،دمشق، 1412 ق.
2. علامه مجلسی،بحارالانوار، ج 1، ص224.موسسه الوفاء ،بیروت،1404ق.
3. همان، ج 67، ص 111.
4. نهج البلاغه، قصار 237.