مسئله خمس

پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباطتان با این مرکز.
پرداخت خمس مالی که متعلق به دیگران است، در صورتی واجب است که انسان یقین بداند که اولا به مال خمس تعلق گرفته ؛ثانیا صاحب آن خمسش را نداده است . در غیر این دو صورت پرداخت خمس واجب نیست . خوردن غذایی که دیگران تهیه کرده اند، اگر انسان بداند پولی که برای تهیه غذا داده شده، قطعا پولی بوده که اولا به آن خمس تعلق گرفته، ثانیا خمس داده نشده باشد.پس نمی توان گفت چون فلانی اهل حساب و کتاب و خمس نیست ،حتما نشستن سر سفره اش و استفاده از مالش جایز نیست ،چون ممکن است آن غذا از مالی تهیه شده که خمس به آن تعلق نگرفته باشد .
البته در چنین مواردی اگر خمس مالی را که تصرف کرده، بدهد، عمل به احتیاط کرده است . وقتی انسان خمس مال را داد ،تصرف در آن بر اساس حکم الهی بر وی حلال می شود . وقتی تصرف حلال و مطابق دستور خداوند شد ، آثار تصرف مال حرام یا شبهه ناک را ندارد ،بلکه آثار مال حلال را دارد .به خصوص وقتی خمس آن مال پرداخت شد، آثار مادی و معنوی فراوانی که برای پرداخت خمس در روایات آمده، شامل حال وی می شود . امام علیه السلام در پاسخ نامه فردی که از خمس پرسیده بود ، نوشت:
لَا يَحِلُّ مَالٌ إِلَّا مِنْ وَجْهٍ أَحَلَّهُ اللَّهُ ؛تصرف در مال، حلال نیست ،مگر از راهی باشد که خدا حلال کرده باشد .
سپس در ادامه در باره فواید و آثار خمس مرقوم فرمود :
وَ إِنَّ الْخُمُسَ عَوْنُنَا عَلَى دِينِنَا ....وَ لَا تَحْرِمُوا أَنْفُسَكُمْ دُعَاءَنَا مَا قَدَرْتُمْ ...فَإِنَّ إِخْرَاجَهُ مِفْتَاحُ رِزْقِكُمْ وَ تَمْحِيصُ ذُنُوبِكُمْ وَ مَا تُمَهِّدُونَ لِأَنْفُسِكُمْ لِيَوْمِ فَاقَتِكُمْ وَ ... ؛ خمس وسیله ای است که با آن دین را تقویت می کنیم .پس خودتان را از دعای خیر ما محروم نکنید . پرداخت خمس کلید توسعه رزق و روزی شما و سبب پاک شدن گناهان تان است. شما را برای ورود به روز قیامت که روز فقر و نیاز است ، آماده می سازد . (1)
بنا براین کسی که خمس مالی را که تصرف کرده ،پرداخت نموده، مشمول دعای خیر امام زمان علیه السلام قرار می گیرد .رزق و روزی اش توسعه می یابد . گناهانش آمرزیده می شود . این کار سبب پاک شدن روح و روان او و آمادگی برای ورود به قیامت می شود . ان شاء الله . موفق باشید.
پی نوشت :
1.ثقه الاسلام كليني، الكافي، دار الكتب الاسلاميه، طهران، 1365 ه.ش ، ج 1 ، ص547.