با سلام و عرض خسته نباشد.
میخاستم بپرسم باید چه کارهایی انجام دهیم تا اراده کنیم یک کار را ترک کنیم یا یک کار را انجام دهیم.
پاسخ:
@@@@پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباطتان با این مرکز
دوست عزیز برای انجام یک عمل پسندیده و یا ترک یک عمل زشت باید دارای اراده سالم و قوی باشید. اراده سالم از شاخص های متعدّدى تشکیل یافته که به عنوان قوام و اسباب تأثیرگزار در تقویت اراده شناخته می شوند.
عواملى که فقدان آن ها موجب ضعف اراده مىشود و وجودشان اسباب تقویت آن را فراهم می کند،عبارتند از:
1- مقاومت یا تسلیم ناپذیری
مقاومت آن است که انسان در برابر شکستها و ناکامىها ایستادگی کند؛ زیرا برخى از شکستها زمینه پیروزىهاى بزرگ را فراهم مىکند.
2- امید داشتن:
دومین اصلى که نقش بنیادى در تقویت اراده دارد، امیدوارى است. انسان باید در زندگى با امید زندگى نماید. یأس و ناامیدى انسان را از رسیدن به هدف باز داشته و روند زندگى را دچار مشکل مىکند.
3- مبارزه با عادت ناپسند:
یکى از عوامل مهم تقویت اراده، مبارزه با عادتهاى بد و ناپسند است؛ از این رو باید سعى شود با هواهاى نفسانى (که انسان را به اعمال ناپسند مىکشاند) مبارزه شده و از عادات ناپسند جلوگیرى گردد.
در اسلام نیز به مبارزه علیه هواهاى نفسانى که زمینههاى عادت بد را فراهم مىکند. پیامبر اسلام (ص) می فرماید:"الشّدید من غلب نفسه؛(1) کسى قوى و با اراده است که بر هواى نفس خود چیره شود".
4 -تلقین به داشتن اراده قوى:
یکى از عوامل مهم تقویت اراده، تلقین کردن است که انسان اراده قوى دارد. انسان باید این گونه باور داشته باشد که " من مىتوانم بر مشکلات پیروز شوم. من اراده قوى و پولادین دارم ".
5- داشتن هدف روشن:
متأسفانه آن عدّه که دچار ضعف اراده مىشوند و از فعالیتهاى موفقیّتآمیز دست بر مىدارند، آنانى هستند که هدف معیّن و تعریف شده ندارند. اینان فعالیتهاى خویش را نیمه کاره رها مىکنند. براى تقویت اراده باید اهداف معیّن داشت.
6- تمرین تمرکز حواس:
تمرین تمرکز حواس یکى از راههاى تقویت اراده است. براى تمرکز حواس باید نظم و انضباط در همه امور زندگى ایجاد کرده و با برنامه ریزى فعالیتهاى خویش را پیش برد.
7- انجام وظایف الهى:
یکى از عوامل مهم تقویت اراده، انجام وظایف الهى و حاضر دانستن خداوند در همه صحنههاى زندگى است. نماز را اوّل وقت خواندن، مقررّات الهى را رعایت نمودن، اجتناب از گناه، هر کدام مهمترین عامل تقویت اراده به شمار مىآید. کسى که روزه مىگیرد؛ در واقع با تمام هوسها و رذایل اخلاقى مبارزه مىکند. کسى که به عبادت خداوند مىپردازد، آرامش روانى پیدا مىکند. آرامش روانى مؤثرترین عامل تقویت اراده است.
یکى از بزرگان مىگوید: "خداوند بزرگ ترین گنج آرامش من است. من دیگر شتاب نخواهم کرد. او به من فرمان داده است که گاهى بایستم و آرام باشم...".(2)
8- اعتماد به نفس:
خودباورى و اعتماد به نفس نیز عامل مهم تقویت اراده است. اگر انسان استعداد و قابلیتهاى خویش را بشناسد و باور کند که توان انجام خیلى از چیزها را دارد، در تصمیمگیرى خویش دچار مشکل نمىشود.
9- بهرهگیرى از سرگذشت انسانهاى با اراده:
خواندن سرگذشت انسانهاى با اراده، عامل تعیین کنندهاى در تقویت اراده است.
خواندن زندگى نامه انسانهاى با اراده موجب مىشود که انسان در برابر عواملى که موجب ضعف اراده مىشود، مقاومت نموده و عوامل تقویت اراده را تجربه کند، مثلاً یکى از عوامل موفقیت "پشتکار" است.
در کتاب رمز پیروزى مردان بزرگ از آیتالله جعفر سبحانى و سیماى فرزانگان از رضا مختارى داستانهاى زیادى از بزرگان نقل شده است.
در این زمینه توصیه های کاربردی دیگری نیز وجود دارد که در صورت تمایل در نامه های بعدی از آن سخن می گوییم.
مطالعه کتاب های رمز پیروزى مردان بزرگ از آیتالله جعفر سبحانى و سیماى فرزانگان از رضا مختارى و معجزه اراده از وجیهه آذرمى برای تقویت اراده پیشنهاد می شود.
پى نوشتها:
1.الحر العاملي، محمد بن الحسن، وسائل الشيعه، مؤسسة آل البيت - قم، 1409 ه. ق، ج 15، ص 162.
2. آذرمى، وجیهه ، معجزه اراده، انتشارات انجمن اولیاء و مربیان ، ص 46.
