خانواده

تلاش شما برای آشنا ساختن فرزندان با نماز، کاری بس ارزشمند و مورد پسند است. آیا می دانید اگر یک نفر با راهنمایی شما هدایت شود، ارزش و ثوابش بالاتر و بیش تر است از این که آسمان و زمین مال تو باشد و همه را در راه خدا انفاق کنی؟ چنان که پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله - خطاب به امیر مؤمنان - علیه السلام - می فرماید:
«یَا عَلِیُّ !.. وَ ایْمُ اللَّهِ لَأَنْ یَهْدِیَ اللَّهُ عَلَى یَدَیْکَ رَجُلًا خَیْرٌ لَکَ مِمَّا طَلَعَتْ عَلَیْهِ الشَّمْسُ وَ غَرَبَتْ؛ (1) به خدا سوگند ! اگر خداوند به دست تو و با تشویق و راهنمای های شما یک نفر را هدایت کند، برای تو بهتر و با ارزش تر است از آنچه خورشید بر آن طلوع و غروب می کند».
خواهر گرامی! در آغاز لازم است توجه داشته باشید:
1. اگر در گذشته سختگیری بیش از حد داشتید، بعید نیست این رفتار بی تأثیر نبوده است.
2. دیگر این که شما با همکاری همسرتان، دنبال حل این مشکل باشید. البته اگر همسرتان اهمیت به این مسائل نمی دهد، بعید نیست که فرزندانتان از ایشان متأثرند. اگر این دو مورد وجود دارد، در نامۀ بعدی برایمان بنویسید تا - ان شاء الله - راهنمایی تان نماییم.
3. هر شخصی یک نقطه پذیرش و به قول معروف «رگ خوابی» دارد. باید ابتدا آن را شناخت و متناسب با آن، او را راهنمایی کرد؛ زیرا روحیات برخی افراد به گونه ای شکل گرفته و سازمان دهی شده که راهنمایی های حضوری در آن ها بیش تر از مطالعه کتاب تأثیر دارد. به اصطلاح، آنچه از طریق گوش دریافت می کنند، مؤثرتر است از اطلاعاتی که از راه چشم می گیرند؛ ولی در بعضی دیگر، عکس این وضعیت است. در گروه سوم، شیوه های دیگری را باید در پیش گرفت.
سعی کنید رگ خواب و نقطه پذیرش فرزندان خود را پیدا کنید. سپس از همان راه وارد شوید و هدف خود را تعقیب کنید.
4. باید شیوه درستی را جهت انتقال مفاهیم دینی و به ویژه مسائلی که از حساسیت های خاص برخوردار هستند، مانند حجاب و پوشش دینی انتخاب کنید؛ مثلاً باید از ابراز این موضوع در جمع به صورت صریح و آشکار و مستقیم پرهیز کنید. اصرار شما در این امر، نتیجه عکس خواهد داشت.
5. باید با محبت و دوستی و شنیدن سخنانشان، خود را به او نزدیک و دلسوز نشان دهید. باید رابطه دوستی با ایشان برقرار کنید تا همانند دوست سخنتان را شنوا باشند، نه به عنوان مادر و کسی که بزرگ تر از آن ها است. نزدیک شدن و دوستی و محبت نباید صرفاً ‌برای بیان مسائل دینی مانند حجاب و پوشش و نماز باشد، بلکه باید برای شنیدن خواسته ها و آگاهی از نیازهای آنان و تا حدی بر آوردن آن ها باشد.
برای این که بتوانید ارتباط دوستانه واقعی برقرار کنید، باید توجه داشته باشید که فرزندان شما بنده خدایند و خداوند آنان را دوست دارد؛ منتهی در مورد بعضی از اعمالشان، از روی ندانستن مسئله، راه اشتباه را انتخاب نموده، گرفتار دام شیطان شده اند، ولی عناد ندارند. پیامبر گرامی - صلی الله علیه و آله - می فرماید: «إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْعَبْدَ وَ يُبْغِضُ عَمَله؛ (2) خداوند بنده اش را دوست دارد، ولی از عمل ناپسند او بدش می آید». به همین جهت، فرزندانتان را دوست داشته، دلسوزانه در پی اصلاح عملشان برآیید.
بعد از این که اعتمادشان را جلب نمودید و صمیمیت بین تان برقرار شد و صحبت ها و بحث های تان دوستانه گردید، در مسائلی که از شما راهنمایی و استدلال طلب کردند، می توانید:
- از روایات و آیات قرآن در این زمینه استفاده کنید. تأثیر آیات قرآن در جان ها، بسیار بیش تر و مجرب است.
- به صورت عقلی و استدلالی با آنان سخن گویید. اشکالاتشان را در این زمینه با دلایل عقلانی پاسخ دهید.
- چون این موضوع به حس و ایمان دینی مرتبط می شود، باید مسئله پوشش و حجاب با تقویت باورها و دیگر عناصر دینی و ایمانی صورت گیرد. در این مسیر، شیوه تبلیغ عملی، یعنی پایبندی هر چه بیش تر والدین و اطرافیان به مسائل، باورها و اخلاقیات دینی موثرتر است.
در عین حال، بدانید هر کس مسئول اعمال خویش است و شما بعد از تلاشتان، نزد خداوند معذورید و گناهی برای شما محسوب نمی شود. فقط دعایشان نمایید تا - ان شاءالله - خداوند هدایتش را شامل حالشان نماید.

پی نوشت:
1. ثقة الاسلام كليني، الكافي، ج 1 ، ص 28، دار الكتب الاسلاميه، طهران، 1365 ش.
2. نهج البلاغه، ص 216، انتشارات هجرت، قم 1414ق.