چند سوال

پرسش: چند سوال
شرح : با سلام و احترام 1- آیا احادیث کتاب حلیه المتقین قابل اعتماد می باشند؟
پاسخ:
پرسشگر گرامي با سلام سپاس از ارتباط تان با اين مرکز
حدیث ها از نظر اعتبار به چهار دسته کلی تقسیم می شوند. البته تقسیم بندی های دیگری هم وجود دارد که تقریبا فروعات تقسیم بندی کلی اول است.
احادیث از یک نظر به دو دسته تقسیم می شوند: متواتر و غیر متواتر(خبر واحد).
حدیث متواتر حدیثی است که صدور آن از معصوم قطعی است. البته متواتر تقسیم هایی دارد، ولی احادیث متواتر محدود و کم هستند. غالب احادیث غیر متواتر و به اصطلاح "خبر واحد" می باشند.
احادیث غیر متواتر که بیش تر و اکثریت قریب به اتفاق احادیث هستند ، به چهار دسته کلی تقسیم می شوند:
1. خبر صحیح که راویان آن تا معصوم افراد شناخته شده، متصل به هم و عادل و شیعه دوازده امامی می باشند. این نوع حدیث، بهترین نوع بعد از متواتر است و در احکام فرعی حجت می باشد.
2. خبر موثق به احادیثی گفته می شود که راویان آن تا معصوم متصل و شناخته شده اند. همگی مورد اطمینان و در درجه بالای تقوا و راستگویی و...هستند ،گر چه بعضی از آنان شیعه دوازده امامی نیستند.
این روایات از لحاظ اعتبار در درجه بعد از خبر صحیح هستند.
3. خبر حسن، که راویان شناخته شده و متصل و شیعه هستند و گر چه مدح هم شده اند، ولی وثاقت آنان یقینی نیست . از لحاظ ایمان و تقوا و راستگویی و حافظه و تقید بر درستگویی و... مورد یقین و اطمینان نمی باشند. این روایات که تعدادشان بیش تر از انواع قبل است، در درجه اعتبار پایین تری از روایات قبل می باشند.
4. روایات ضعیف که در سند یا دلالت آن ها ضعف و ایرادی هست ، مثلا راویان تا معصوم متصل نیست و یا اصلا راویان ذکر نشده اند یا راوی بین چند نفر که ثقه و غیر ثقه اند، مشترک می باشد یا از راوی هیچ مدح و تاییدی نرسیده و...
این روایات که از لحاظ تعداد بیش ترین هستند، از لحاظ درجه اعتبار از همه پایین ترند.
برای اطلاع بیش تر به کتاب های درایه الحدیث، مدیر شانه چی و درایه و رجال،علی صدرایی خویی مراجعه کنید.
اما کتاب های حدیث، مجموعه هایی است از احادیث صحیح و موثق و حسن و ضعیف. کتاب کافی که توسط حدیث شناس بزرگ شیعه محمد بن یعقوب کلینی با وسواس تمام نوشته شده ، مجموعه ای است از روایات مختلف و نمی توان همه روایات آن را صحیح یا صحیح و موثق شمرد . بسیاری از روایاتش توسط حدیث شناسان از جمله نویسنده "حلیه المتقین" غیر صحیح یا ضعیف شمرده شده( رجوع کنید به "مرآه العقول که شرح کافی می باشد). حساب بقیه کتاب ها معلوم است.
حلیه المتقین کتابی است که در مورد آداب و مستحبات نوشته شده ،عالمان حدیث با توجه به دستور وارد شده از معصوم در مورد مستحبات(1) نسبت به سند روایات وارده در باب آداب و مستحبات سخت گیری نکرده اند . پس با اين توضيحات نمي توان گفت تمام روايات كتاب حليه المتقين معتبر و قوي است.
پی نوشت :
1. در روایت آمده: هر کس حدیثی از پیامبر به او برسد که نسبت به عملی وعده ثوابی در آن داده شده باشد و برای رسیدن به ثواب وعده داده شده، آن عمل را انجام دهد، بدان ثواب می رسد حتی اگر آن سخن را پیامبر نگفته و آن وعده را پیامبر نداده باشد.(محاسن برقی،ج1،ص25 باب "ثواب من بلغه عن النبی...").

پرسش: آیا احادیثی که تاکید بر مصرف نوره دارند، صحیح می باشند؟ با تشکر
پاسخ:
استفاده از نوره ( داروی نظافت) علاوه بر این که جنبه بهداشتی دارد، مستحب بوده و در روایات بدان تاکید بسیار و احادیث زیادی در این زمینه صادر شده است. همین که معصومین سلام الله علیهم اجمعین به نظافت شخصی خود اهمیت بسیاری داده، از آن جمله برای پاکی بدن از موهای زاید از"نوره" استفاده می کردند، دلالت بر صحت روایات وارده دارد.
رسول گرامی اسلام صلوات الله علیه فرمود:النّظافة من الإيمان؛(1) پاکیزگی از ایمان است.
طبیعی است که وقتی پیامبر گرامی اسلام نظافت و پاکیزگی را از ایمان می داند، می دانیم که یکی از مظاهر و علامت های پاکیزگی،بهداشت بدن و رسیدگی به نظافت شخصی است . از بین بردن موهای زاید بدن علاوه بر این که موجب دور شدن میکروب می شود، داری فوایدی برای بدن است:
به چند حدیث در مورد مصرف نوره اشاره می کنیم:
1.قَالَ رَسُولُ اللَّهِ : مَنْ كانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ فَلَا يَتْرُكْ عَانَتَهُ فَوْقَ أَرْبَعِينَ يَوْماً وَ لَا يَحِلُّ لِامْرَأَةٍ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ أَنْ تَدَعَ ذَلِكَ مِنْهَا فَوْقَ عِشْرِينَ يَوْماً؛(2)
رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله فرمود: هر كس به خداوند و روز قيامت ايمان دارد، روا نيست كه بيش از چهل روز نوره كشيدن بر پشت زهار (عورت) خود را ترك كند.
2. امام هفتم سلام الله علیه فرمود: أَلْقُوا الشَّعْرَ عَنْكُمْ فَإِنَّهُ يُحَسِّنُ‏؛(3)
موها را از خود دفع كنيد كه موجب حسن شما است.
3. امام صادق سلام الله علیه فرمود: السُّنَّةُ فِي النُّورَةِ فِي كُلِّ خَمْسَةَ عَشَرَ يَوْماً (4) ؛ سنت در استفاده از نوره، هر پانزده روز یک بار است.
4.مولای متقیان سلام الله علیه به یارانش فرمود:
النُّورَةُ مَشَدَّةٌ لِلْبَدَنِ وَ طَهُورٌ لِلْجَسَدِ- وَ تَقْلِيمُ الْأَظْفَارِ يَمْنَعُ الدَّاءَ الْأَعْظَمَ وَ يَجْلِبُ الرِّزْقَ وَ يُدِرُّهُ نَتْفُ الْإِبْطِ يَنْفِي الرَّائِحَةَ الْمُنْكَرَةَ وَ هُوَ طَهُورٌ؛ (5)
نوره سبب استحكام بدن و پاكى تن است. كوتاه نمودن ناخن ها از دردهاى بزرگ جلوگيرى كند. نيز روزى آورد و بركت دهد. زدودن (تراشيدن) موى زير بغل بوى بد را ببرد، و پاك‏كننده بوده و سنّت است.
کلیت استفاده از نوره و داروی نظافت مورد تایید و نیز تاکید سنت اسلامی و احادیث می باشد. اما این که تک تک احادیث صادره و منتسب به معصومین سلام الله علیهم اجمعین با ذکر همه جزییات، مورد تایید باشد، بحث جدایی را می طلبد که مربوط به علم درایه و حدیث شناسی است، همان طور که در دیگر موضوعات دینی وضع چنین است.
پی نوشت ها:
1.پاینده، ابوالقاسم، نهج الفصاحة، مجموعه كلمات قصار حضرت رسول صلوات الله علیه، تهران، انتشارات دنیای دانش، 1382 هجری، شمسی، چاپ چهارم، ص 791 .
2.شیخ صدوق، من لا يحضره الفقيه،قم، انتشارات جامعه مدرسین، چاپ دوم، 1404 هجری قمری،ج 1 ،ص 120.
3.همان.
4. شیخ صدوق، الخصال، قم، انتشارات جامعه مدرسین،چاپ اول، 1362 هجری شمسی، ج‏2، ص 504.
5. ابن شعبه حرّانی، تحف العقول عن آل الرسول صلوات الله علیه، قم، انتشارات جامعه مدرسین،چاپ دوم، 1404 قمری، ص 101.