اگر کسی دل یک ادمو خیلی بد بشکنه و ان کسی که دلش شکسته اون آدم رو که دلش را شکسته ببخشه و از خدا هم بخواد که ان ادم را ببخشه خدا او را می بخشد؟
پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباطتان با این مرکز
هر گناهی هم اثر تکلیفی دارد و هم اثر وضعی.
اثر تکلیفی گناه با توبه حقیقی از بین می رود و به طور کلی پاک می شود، اما اثر وضعی آن ممکن است باقی بماند.
اگر دل مؤمنی را شکستی و او را مورد اذیت و آزار قرار دادی، برای پاک شدن از گناه دو چیز لازم است :
یکی جلب رضایت و حلالیت از مؤمنی که به او ستم شده ؛ شرط دیگر توبه است .
توبه هرگاه حقيقي و واقعي باشد و از اعماق جان برخيزد و جامع شرايط باشد و انسان از گناهي كه مرتكب شده، احساس خجلت و ندامت كند و خود را در پيشگاه خدا شرمنده ببيند و در صدد كسب رضاي حق تعالي باشد، به يقين چنین توبه ای مقبول درگاه احديت واقع شده و آثار و بركاتش نمايان مي گردد. در این صورت خداوند آن فرد را می بخشد . قرآن كريم مي فرمايد:
اي بندگان كه بر خود اسراف و ستم كرديد، از رحمت خدا مأيوس نشويد كه خدا همه گناهان را مي آمرزد، زيرا او بسيار آمرزنده و مهربان است.(1)
توبه حقيقي چنان انسان را دگرگون مي كند كه گويي هيچ گناهي را مرتكب نشده است. امام محمد باقر (ع) مي فرمايد: "التائب من الذّنب كمن لا ذنب له؛ (2) توبه كننده از گناه مانند كسي است كه گناه نكرده است.
امّا اثر وضعی گناه :
آثار وضعی گناهان متفاوت است. برخی گناهان آثار وضعی آن ها بدون حاشیه است. بازتاب آن فقط مربوط به جسم و جان خودشان است .
خوردن سم مهلک و هر چیزی که به بدن زیان وارد کند . از جهت تکلیفی حرام است. اثر وضعی اش آن است که کشنده است، حال اگر کسی اشتباها سم بخورد، چون نمی دانسته ، تکلیفا فعل حرام انجام نداده، به خاطر آن کیفر نمی شود، ولی اثر وضعی آن که بیمار شدن و یا مرگ می باشد، باقی است.
در مورد اذیت و آزار دیگران و شکستن دل آن ها و یا سایر گناهان همین طور است . با توبه حقیقی گناهانش بخشیده می شود . امّا آثار وضعی آن ممکن است تا مدت ها باقی باشد . یعنی درست است آن طرف گفته شما را بخشیدم ، ان شاء الله خدا هم ببخشد، ولی ممکن است آثار بدی ها هنوز در دل آن شخص وجود داشته باشد. بستگی دارد به این که شخص اذیت کننده در آینده چگونه آن را جبران کند و از دل آن طرف در بیاورد .
بخشش آن طرف ( اذیت شونده ) و توبه اذیت کننده هنگامی می تواند آثار وضعی عمل را خنثی کند که پیش از ظهور و بروز آثار باشد.به مرحله قضای حتمی نرسیده باشد . به اصطلاح قضای آن به مرحله ضرورت نرسیده باشد . اما پس از ظاهر شدن آثار وضعی گناه و رسیدن آثار گناه به مرحله ضرورت ، توبه برطرف کننده آثار نیست ، چنان که در روایت امام رضا علیه السلام از قول یوشع بن نون علیه السلام در مورد سه نفر از بنی اسرائیل که به یکی از دوستان شان بی اعتنایی کرده بودند و برآنان عذاب نازل شد و آنان را کشت ، می فرماید:
دوست آن سه نفر هراسان و شگفت زده نزد یوشع بن نون - وصی حضرت موسی علیهمالسلام - رفت . حادثه ای را که اتفاق افتاده بود، به اطلاعش رساند . وقتی جناب یوشع علت نزول عذاب و مرگ آن را برای وی بیان کرد، دوست آن ها گفت: آنان را بخشیدم. حضرت فرمود : رضایت و بخشش تو اگر پیش از نزول عذاب بود، فایده ای به حال آن ها داشت اما بعد از آن که قضای حتمی به وقوع پیوست، فایده ای به حال آنان ندارد . امید است که برای آینده شان مفید باشد. یعنی اثر وضعی را تغییر نمی دهد، ولی اثر تکلیفی یا عذاب اخروی را بر می دارد.(3)
بنا براین اگر فردی که دل دیگران را شکسته، زود و پیش از ظاهر شدن آثار وضعی عملش، معذرت خواهی کند و رضایت و حلالیت بطلبد. و در پیشگاه خداوند توبه حقيقي و خالصی کند كه قرآن از آن به توبه نصوح ياد مي كند، موجب محو همه آثار گناه مي گردد.
حضرت امام صادق(ع) مي فرمايد:
"هنگامي كه بنده اي توبه نصوح (حقيقي) كرد ،مواهب و نعمت هاي كم نظير الهي را متوجه خود مي سازد . اولين اثرش آن است كه محبوب نزد خدا مي شود.
دوم: خداوند در دنيا و آخرت گناهان او را مي پوشاند".
راوي حديث سؤال كرد: چگونه خدا پرده پوشي مي كند، فرمود: "هر چه از گناهان كه دو فرشته موكّل بر او، برايش نوشته اند، از يادشان ببرد. به اعضاي بدن، فرمان مي دهد كه گناهان او را پنهان كنيد. به نقاط زمين و هر كجايي كه گناهكار توبه كننده گناه كرده است، دستور مي دهد كه گناهان او را پنهان كنيد . آثار آن را پاك مي كند.
پس توبه كننده در حالي خدا را در قيامت ملاقات مي كند كه هيچ چيزي به ضرر او و بر گناهانش گواهي و شهادت دهنده نيست و چيزي از آن آشكار نخواهد شد".(4)
پي نوشت ها:
1. زمر(39) آيه 53.
2. ثقه الاسلام كليني، الكافي،دار الكتب الاسلاميه، تهران، 1365 ه.ش ، ج 2 ، 425 .
3. همان ، ص364
4. همان، ص 431 .
