با سلام و تشکر.من و همسرم حتی الامکان سعی می کنیم دستورات دینی را رعایت کنیم و حتی به این دلیل روابط اجتماعی خود را نیز محدود کرده ایم.از انجا که ما در همه موارد با یکدیگر مشورت می کنیم(فقط و فقط با یکدیگر و نه شخص دیگری) گاهی اوقات که می خواهیم در مورد اشخاص اظهار نظر کنیم همه اش باید بترسیم و بلرزیم که نکند مرتکب غیبت شده باشیم. می خواستم بدانم ایا این صحبت ها غیبت محسوب می شود یا نه؟ با توجه به اینکه این صحبت ها بین خودمان می ماند و هیچ گاه در جای دیگری بیان نمی شود.
پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباطتان با این مرکز
غيبت آن است که عيب پنهاني کسي را پشت سر او بگويید، هرچند بین خودتان باشد و به دیگران هم نگوئید، در صورتی که یکی از شما از عیب پنهانی بی خبر باشد و دیگری عیب پنهانی را بازگو کند، غیبت حساب می شود.
در مواردي که مسئله مهمي مانند مشورت مطرح باشد و چنانچه در مشورت گفتن عیب پنهانی کسی مطرح شود که اگر مطرح نشود، ممکن است ضرر برشما وارد شود،و ممکن است یکی از شما که عیب او را نمی دانید، در دام او گرفتار شوید، با قصد مشورت به مقدار ضرورت، گفتن عیب پنهانی اشکال ندارد، اما اگر برای مشورت نیاز به گفتن عیب پنهانی دیگران نباشد ،گفتن عیب پنهانی حتی بین خودتان جایز نیست .
هم چنین اگر برای اصلاح بین دو نفر، گفتن عیب پنهانی دیگران برای مشورت نیاز باشد، به مقدار ضرورت بین خودتان اشکال ندارد.
اگر نیاز نباشد یا بیش تر از مقدار ضرورت، عیب پنهانی دیگران گفته شود،جایز نیست.
اما اگر عیب هایی باشد که هر دو می دانید و بین خود مطرح کنید، اشکال ندارد،مشروط بر این که قصد عیبجویی طرف را نداشته باشید. بهتر است بدون ضرورت در این فرض هم عیب های دیگران را بین خود نگوئید.
گفتن عیب های دیگران در موارد جواز از باب اضطرار و ضرورت است،مانند اضطرار به خوردن مردار. هر مقداری که ضرورت نباشد، جایز نیست.(1)
پی نوشت:
1. آیت الله مکارم، استفتاآت ،ج1 ،سوال 552؛ تفسير نمونه، ج22، ص 203 ؛ اخلاق در قرآن ،ج3،ص 99-100.
