بسم الله الرحمن الرحیم
سلام علیکم
توفیق الهی چگ.نه شامل حال ما می شود ؟و چگونه باید به توفیق رسید؟
پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مركز
توفیق یعنی فراهم ساختن مقدمات برای وصول به مقصود است و سلب توفیق، از میان بردن آنها است. (1)
قرآن مجید میفرماید: «و ما توفیقی إلاّ بالله؛ (2) توفیق تنها از جانب خدا است».
از امام صادق(ع) دربارة این آیه سؤال شد، حضرت فرمود: «إِذَا فَعَلَ الْعَبْدُ مَا أَمَرَهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِهِ مِنَ الطَّاعَةِ كَانَ فِعْلُهُ وِفْقاً لِأَمْرِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ سُمِّيَ الْعَبْدُ بِهِ مُوَفَّقاً وَ إِذَا أَرَادَ الْعَبْدُ أَنْ يَدْخُلَ فِي شَيْءٍ مِنْ مَعَاصِي اللَّهِ فَحَالَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى بَيْنَهُ وَ بَيْنَ تِلْكَ الْمَعْصِيَةِ فَتَرَكَهَا كَانَ تَرْكُهُ لَهَا بِتَوْفِيقِ اللَّهِ تَعَالَى ؛ (3) چون بندهای را ببینی که خدا را اطاعت میکند و عملش طبق دستور خدا است، به توفیق دست یافته و چنین بندهای موفق است، یا هنگامی که وی به انجام گناهی تصمیم میگیرد، میبینی خداوند بین او و گناه مانعی ایجاد میکند که به آن گناه دست نیابد، توفیق است».
چگون توفیق شامل حال ما می شود :
آن چه موجب جلب توفیق است،کسب رضایت الهی است. قرآن مجید میفرماید: «و الّذین جاهدوا فینا لنهدینّهم سُبُلنا؛ (4) کسانی که در راه ما تلاش میکنند، آنان را به راههای خویش هدایت میکنیم».
آن چه موجب سلب توفیق از آدمی میشود، معصیت و نافرمانی خداوند است. شخصی نزد امیرالمؤمنین (ع) آمد و گفت: چندی است که از نماز شب محروم شدهام. حضرت فرمود: «گناهانت، دست و پایت را بستهاند». (5)
برای کسب توفیق اسبابی میباشد که بعضی عبارتند از:
1- اطاعت از اوامر الهی:
مولا علی(ع ) میفرمایند: «أیّها الناس انّه من استنصح الله وفّق و مَنِ اتّخذ قوله دلیلاً هدی للّتی هی أقوم فإنّ جار الله آمن و عدوّه خائف؛ (6) ای مردم !هر کس خداوند را دلسوز خود پذیرد، موفق شده (و به توفیق دست یافته است) . هر کس قول خداوند را راهنمای خود گیرد ،به چیزی هدایت یافته که پا برجاتر و مستحکمتر میباشد. زیرا پناهنده به خدا ایمن و دشمنش ترسو و دل نگران است».
در روایت دیگر میفرماید: «من استنصح الله حاز التوفیق؛ (7) هر کس خداوند را دلسوز خود بداند، توفیق کسب کرده است». بنا بر این اولین سبب کسب توفیق ، اطاعت از اوامر الهی و گوش به فرمان خداوند بودن است.
2- تجربههای توفیق بخش:
تجربههای توفیق گذشته را باید حفظ کرد. امام علی (ع ) میفرماید: «من التوفیق حفظ التجربه؛ (8) از جمله توفیق تجربه میباشد» گاهی تغییر محیط از یک سو و رنگپذیری انسان از سوی دیگر زمینهها و علل توفیقات گذشته را به فراموشی میسپارد.
به خوبی اندیشیده شود که چه زمینهها و تجربههایی به شما توفیق بخشیده بود؛ الان هم همانها را ایجاد نمایید.
3- برنامهریزی و نظم:
چه تجربههای توفیقآور گذشته را کشف کردید، اولاً: طبق هدف خود که آن را توفیق میشمارید، برنامه بریزید.
این برنامه از روی دقت، مطالعه و مشورت با متخصصان متعهد و علما باشد تا از یک طرف از افراط و تفریط به دور باشد و از طرفی قابل عمل باشد،
دوم: نظم داشته باشید و به طور منظم و مرتب به این برنامه عمل کنید. اگر یک روز هم کوتاهی شود ،به همان اندازه از توفیقات شما کاسته میگردد .
کوشایی و استقامت شرط توفیق است. بر نظم و عمل دقیق به برنامه پای فشارید.
4- در خواست از خدا:
دعا و درخواست به خصوص با تضرّع و اشک و دل شکسته علاوه بر آثار مادی و معنوی، دل را بر انجام اوامر الهی نرم و آماده میسازد . نیز دل را از کدورت تعلق و تشویش و اضطرابهای ناشی از وسوسههای یأسآور شیطان و نفس امّاره پالایش میدهد، همچنین توسل به ائمه اطهار (ع) در همین راستا میباشد.
پینوشتها:
1. مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، دارالکتب الاسلامیه، ج 19، ص 464.
2. هود (11) آیه .
3. علامه مجلسى، بحار الأنوار، مؤسسة الوفاء بيروت - لبنان، 1404 هجرى قمری،ج 5، ص 200.
4. عنکبوت (29) آیه69.
5. علامه مجلسى، بحار الأنوار، ج 80، ص 127.
6. همان،ج34، ص 232 .
7. عبدالواحد بن محمد تميمى آمدى، غرر الحكم و درر الكلم،انتشارات دفتر تبليغات اسلامى قم، 1366 هجرى شمسی، ص 203 .
8. علامه مجلسى، بحار الأنوار، ج66، ص 410 .
