آيا چشم زخم مرجع علمي دارد؟
صدقه چه ارتباطي با آن دارد؟
پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مركز
ابتدا مبانی علمی سپس از منظر روایات و در انتها راجع به مقابله با چشم زخم بیاناتی می گوییم:
بسیاری از مردم اعتقاد دارند برخی چشمها اثری خاص دارند که در صورت نگریستن به کسی یا چیزی، در آن اثر گذاشته، اگر انسان است، بیمار یا دیوانه گشته، اشیا در هم شکسته میشود. این امر ممکن بوده و قابل انکار نمیباشد، اما تا چه اندازه واقعیت دارد؟
چشم زخم از جهتِ مبانی علمی:
حقیقت مسئله از دیدگاه دانش بشری کاملاً مشخص نمیباشد، هر چند نظریه هایی ابراز شده است، از آن جمله بسیاری از دانشمندان معتقدند در برخی از چشمها نیروی مغناطیسی خاصی نهفته است که کارآیی زیادی دارد، حتی با تمرین و ممارست میتوان آن را پرورش داد.
خواب مغناطیسی از طریق نیروی مغناطیسی چشمها است.
«اشعه لیزر» شعاعی است نامریی و توانسته کاری کند که از هیچ سلاح مخرّبی ساخته نیست. حال پذیرش وجود نیرویی در برخی چشمها که از طریق امواج به خصوصی در دیگران اثر بگذارد، امر عجیبی نخواهد بود. (1)
روح انسان بر اثر ریاضتها به درجهای میرسد که آثاری در جسم بر جای میگذارد، حال جسم گاهی اعضای بدن است که شمشیر و سوزن و میخ و آتش در آن اثر نمیکند و گاهی چشم است که میتواند آثاری را بر جای گذارد که چشم زخم از آن جمله باشد.
پس اگر چه مسئله از جهت علمی کاملاً روشن نمیباشد، اما جایی برای انکار وجود ندارد و نظریههای علمی نمیتواند خلاف آن را ثابت کند.
مرحوم طباطبائی(ره) در ذیل آیه 51 سوره قلم میفرماید: «... مراد از آیه چشم زدن است که نوعی از تأثیرات نفسانی است و دلیل عقلی بر نفی آن نداریم، بلکه حوادثی دیده شده که با چشم زدن منطبق است و روایاتی طبق آن وارد شده، دلیلی ندارد که آن را انکار نموده و بگوییم عقیده خرافی است». (2)
چشم زخم در آیات و روایات:
در عصر پیامبر (ص) میان قبیله بنی اسد بد چشمانی بودند که چشمانشان اثرات به خصوصی در اشیا مینهاد؛ اینان تصمیم گرفتند با چشم خویش پیامبر را صدمه و زیانی بزنند که آیه: «و إنْ یکاد الّذین...» ،(3) نازل شد.
رسول خدا (ص) فرمود: «چشم زخم حقیقت دارد تا آن جا که قلّه کوه را فرود آورد» و امیرمؤمنان میفرمایند: « چشم زخم حق است و توسّل به دعا برای دفع آن نیز حق است ». (4)
ادعیه مقابله با چشم زخم:
در روایات وارد شده که پیامبر برای امام حسن و امام حسین (ع) از »رقیه« گرفت و این دعا را خواند: «أعیذ کما بکلمات التامة و أسماء اللَّه الحسنی کلّها عامة، مِن شر السامة و الْهامة، و مِن شرِّ کل عینٍ لامة، و مِن شر حاسدٍ إذا حسد؛ شما را به کلمات تامه و اسمای حسنای خداوند از شر مرگ و حیوانات موذی و هر چشم بد و حسود آن گاه که حسد ورزد میسپارم«. (5)
حضرت امام صادق (ع) فرمود: «هرگاه بخواهید با هیأتی آراسته و چشمگیر از خانه بیرون روید، معوذتین (قل اعوذ برب الفلق... و قل اعوذ بربّ النّاس...) را بخوانید تا چشمی در شما اثر نکند». (6)
و در حاشیه کتاب مفاتیح الجنان، ادعیه چندی ذکر شده است.
گرچه بیشتر راه های مقابله با چشم زخم دعاهای وارده است. ولی صدقه هم چون دفع بلا می کند حتما موثر است روایت داریم: امام باقر علیه السلام فرمودند : « إِنَّ الصَّدَقَةَ لَتَدْفَعُ سَبْعِينَ عِلَّةً مِنْ بَلَايَا الدُّنْيَا مَعَ مِيتَةِ السَّوْءِ إِنَّ صَاحِبَهَا لَا يَمُوتُ مِيتَةَ سَوْءٍ أَبَدا؛ (7) صدقه 70بلا از بلاهای دنیا و مرگ بد را برطرف می کند به درستی صاحب صدقه هرگز به مرگ بد نمی میرد».
موفق باشید!
پینوشتها:
1. مكارم شيرازى ناصر، تفسير نمونه، دار الكتب الإسلامية - تهران، چاپ اول، 1374 ش. ج 24، ص 426.
2. موسوى همدانى سيد محمد باقر، ترجمه تفسير الميزان، دفتر انتشارات اسلامى جامعهى مدرسين حوزه علميه قم - قم، چاپ پنجم، 1374 ش. ج 19، ذیل آیه.
3. قلم (68) آیه 51.
4. امام على بن ابى طالب عليه السلام، نهج البلاغه، 1 جلد، انتشارات دار الهجره قم، حکمت 400.
5. عروسى حويزى عبد على بن جمعه، تفسير نور الثقلين، انتشارات اسماعيليان - قم، چاپ چهارم، 1415 ق، ج 5، ص 400.
6. علامه مجلسى، بحار الأنوار، 110 جلد، مؤسسة الوفاء بيروت - لبنان، 1404 هجرى قمرى، ج92 ، ص 133.
7. همان، ج 93، ص 135 .
