والدین

پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مركز
نيكى و احسان به پدر و مادر برترين وسيله قرب به خداوند و شريف ترين سعادت هاست، و از اين رو آيات و اخبار بسيار در ترغيب به آن وارد شده است. خداى سبحان مى‏فرمايد:
«وَ اخْفِضْ لَهُما جَناحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَ قُلْ رَبِّ ارْحَمْهُما كَما رَبَّيانى صَغيراً ؛ (1) براى ايشان از روى مهربانى جنبه فروتنى و افتادگى پيش آر و بگو پروردگارا پدر و مادر مرا رحمت كن. چنانكه مرا در كودكى پروردند».
و مى‏فرمايد:
«وَ اعْبُدُوا اللَّهَ وَ لا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئاً وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً ؛ (2) خدا را بپرستيد و چيزى را شريك او مسازيد و به پدر و مادر احسان و نيكى كنيد».
و رسول خدا صلى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود: «برّ الوالدين أفضل من الصّلاة و الصّوم و الحجّ و العمرة و الجهاد في سبيل اللّه؛ (3) نيكى به پدر و مادر از نماز و روزه و حج و عمره و جهاد در راه خدا برتر است».
و فرمود: «من أصبح مرضيّا لأبويه، أصبح له بابان مفتوحان إلى الجنّة ؛ هر كه روز آغازد و پدر و مادرش از او راضى باشند، دو در از بهشت بر او گشوده باشد».
از امام صادق عليه السّلام روايت شده كه فرمود: «مردى نزد رسول خدا صلى اللّه عليه و آله و سلّم آمد و از نيكى به پدر و مادر پرسيد. سه بار فرمود: با مادر خود نيكوئى كن و سه بار فرمود: با پدر خود نيكوئى كن، و مادر را قبل از پدر ذكر كرد».
از امام صادق علیه السلام سؤال شد «چه اعمالى بهتر است؟ فرمود: نماز در وقت، و نيكوئى با پدر و مادر، و جهاد در راه خدا». (4)
از " راه حل صحیحی برای تعامل با مادر"پرسیده اید. در پاسخ به چند نکته اشاره می کنیم :
1- با احترام و نیکی با ایشان رفتار نمائید.
2- از اوامرشان اطاعت نمائید! اگر به هر دلیل برخورد غیر صحیحی از مادر دیدید لازم است سکوت کنید یا از روبرو شدن با ایشان خوددداری کرده و آن جا را ترک کنید به شرط آن که مقصر نباشید وگرنه می بایست عذر خواهی کنید. البته سخت است و تعدیل رفتار در زمان کوتاه به دست نمی آید، بلکه تغییر هر حالتی در انسان خصوصاً اگر همراه با عادت باشد، بسیار مشکل و حتی طاقت فرسا می نماید. پس لازم است به طور مداوم با خود تلقین کرده و از قبل خود را برای هر برخوردی آماده کنید تا بتوانید از این ره آورد با توجه به تجربیات کسب شده رفتارتان را تعدیل کنید. این موضوع را همواره جلو چشمانتان در نظر بگیرید که مادر دوست و آشنا و یا رفیق نیست. او همه چیز انسان و سرمایه آدمی است.
البته در مواردی که اختلاف نظر با ایشان دارید، سعی کنید با آرامش و متانت برخورد کنید و به فواید یا زیان های انجام کارتان فکر کنید بعد تصمیم بگیرید تا رفع مشکل بشود.
3- از کارها و رفتاری که موجب آزارشان می شود دوری و اجتناب کنید؛فراموش نکنید در جایی که اطاعت نکردن موجب آزارشان شود، اطاعت شان لازم و واجب می گردد مگر این که اطاعت شان باعث ترک واجب یا فعل حرام باشد مثلا بگویند نماز نخوان ، در این صورت اطاعت شان حرام است.
قرآن می فرماید: «وَ إِنْ جاهَداكَ عَلى‏ أَنْ تُشْرِكَ بي‏ ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلا تُطِعْهُما وَ صاحِبْهُما فِي الدُّنْيا مَعْرُوفاً وَ اتَّبِعْ سَبيلَ مَنْ أَنابَ إِلَيَّ ؛ (5) و هرگاه آن دو، تلاش كنند كه تو چيزى را همتاى من قرار دهى، كه از آن آگاهى ندارى (بلكه مى‏دانى باطل است)، از ايشان اطاعت مكن، ولى با آن دو، در دنيا به طرز شايسته‏اى رفتار كن؛ و از راه كسانى پيروى كن كه توبه‏كنان به سوى من آمده‏اند».
4- با انجام بعضی امور مثل بوسیدن دست، بلند شدن جلوی پایشان، با محبت نگاه کردن و ... نیز خشنودیشان را جلب کنید.
موفق باشید.

پی نوشت ها :
1. الاسرا (17) آیه 24 .
2. النساء (4) آیه 36 .
3. سيد جلال الدين مجتبوى‏، علم اخلاق اسلامى ( ترجمه جامع السعادات)، انتشارات حكمت‏، تهران‏، چاپ چهارم‏،1377 ش، ‏ج2، ص353 .
4. همان، ص 355 .
5. لقمان (31) آیه 15.