پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباط تان با این مرکز
انسان از دو بعد جسم و روح تشكيل شده است. روح به تغذیه معنوی و جسم به تغذیه مادی نیاز دارد. همان گونه که درخت در محیط نامساعد رشد نمی کند. اگر ریشهاش از آب شور سیراب شود، طبیعی است كه نمي تواند ثمر دهی مناسبی داشته باشد. جسم و روح انسان نیز جهت سلامت و رشد و کمال نیازمند تغذیه مناسب است . تغذیه سالم روح و جسم، اثر مستقیمی در وجود انسان و نطفه و فرزندان میگذارد.
یکی از خدمات بزرگ پیامبران الهی خصوصاً پیامبر گرامی اسلام(ص) و أئمة معصومین(ع)، راهنمایِ بشر در مواد غذایی بود. پیشوایان مذهبی از دیر زمان، غذاها را به ناپاک و پاک ،حرام و حلال تقسیم کرده اند.
غذا نه تنها روی جسم و بدن آثار خوب و بدی دارد، بلکه از نظر معنوی و اخلاقی در روان بشر نیز آثار مطلوب یا نامطلوبی می گذارد. این أمر مورد قبول دانشمندان امروز نیز مي باشد . در تعالیم اسلام به آن تصریح شده است. قرآن کریم می فرماید: فلینظر الانسان إلی طعامه؛(1) انسان باید به غذای خویش بنگرد.
خداوند در قرآن میفرماید: از آن چه خدا روزی تان کرده، حلال بخورید و از خدایی که بدو ایمان دارید بترسید.(2)
امام رضا(ع) فرمود: "انّ الله تبارک و تعالی لم یبح اکلاً ولا شرباً إلاّ لما فیه المنفعة و الصّلاح و لم یحرّم إلاّ مافیه الضّرر والتّلف و الفساد؛(3)خداوند هیچ خوردنی و آشامیدنی را حلال نکرد، مگر آن که نفع و صلاح بشر در آن بوده؛ هیچ یک را حرام ننموده، مگر آن که مایة زیان و مرگ و فساد است".
دوست عزیز !
در احکام شرعی به طور عام آگاهی داریم احکام از طرف خداوند فرستاده شده و به وسیله پیامبر یا معصومان بیان شده است. در آنها مصلحت هایی برای انسانها در جهت سعادت و کمال قرار دارد، یا مفاسد واقعی که به خاطر آن ها خداوند نهی کرده است، اگر چه از آن مصالح و مفاسد واقعی آگاهی کامل نداریم، یا به مرور زمان و در اثر پیشرفت علم و دانش بشری کشف خواهد شد. حرمت برخی خوراکیها و نوشیدنیها از جنبههای مختلف قابل بررسی است.
در شریعت اسلام از زیاد خوردن گوشت پرهیز داده شده و در روایات از زیاد خوردن گوشت منع کرده اند یا می فرماید خوردن گوشت خوک حرام است .
رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم می فرماید : مَنْ أَكَلَ اللَّحْمَ أَرْبَعِينَ صَبَاحاًقَسَا قَلْبُه؛(4) هر کس چهل روز پشت سر هم گوشت بخورد، به قساوت قلب دچار می شود.
قرآن می فرماید : إِنَّما حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَ الدَّمَ وَ لَحْمَ الْخِنْزيرِ وَ ما أُهِلَّ بِهِ لِغَيْرِ اللَّه؛(5) [خداوند،] تنها مردار و خون و گوشت خوك و آنچه را كه [هنگام سر بريدن] نام غير خدا بر آن برده شده، بر شما حرام گردانيده است.
کراهت ها و یا حرمت ها که در شریعت نبوی بیان شده، تابع مصالح و مفاسدی است که در بسیاری از موارد ما آن را درک نمی کنیم .
در حرمت گوشت خوک ، جدای از آثار مخرب تغذیه با گوشت خوک از نظر جسمي و بهداشت فردي، از نظر رواني و معنوي نیز آثار مخرب فراوانی دارد. یعنی بر فرض كه بتوان تمامي آلودگيهاي ظاهري گوشت خوك را از بين برد، اما تأثيرات منفي روحي و معنوي آن را چه کنیم؟
خوک در ميان حيوانات به عنوان حيوانى بيغيرت ياد ميشود كه متاسفانه آثار بی غیرتی را در جهان غرب كه از این گوشت تغذیه می کنند ،به وضوح می بینیم. البته ادعا نمی کنیم تمام بی غیرتی ها معلول استفاده از گوشت خوک است تا کسی اشکال کند: این گونه موارد در بسیاری از کشورهای اسلامی که قائل به حرمت گوشت خوک هستند ، نیز وجود دارد.(6)
بنابراین تغذیه با غذای حرام و یا شبهه ناک، از مهم ترین عواملی است که انسان را به گناه وا می دارد. برای پرهیز از گناه باید در لقمه خویش دقت کنیم. از هر گونه غذای شبهه ناک، چه برسد به حرام، پرهیز کنیم.
در پایان برای روشن شدن مطلب و تاثیر غذای حرام و شبهه ناک در آلوده شده به گناه، به یک داستان تاریخی دربارة لقمة حرام، اشاره می کنیم:
شریک بن عبدالله نخعی - از فقهای معروف قرن دوم هجری - به علم و تقوا معروف بود. مهدی بن منصور، خلیفة عباسی علاقة فراوان داشت که منصب "قضا" را به او واگذار کند ،ولی "شریک بن عبدالله" برای آن که خود را دستگاه ظلم دور نگه دارد، زیر بار نمی رفت. همچنین خلیفه علاقمند بود که "شریک" را معلّم خصوصی فرزندان خود قرار دهد تا به آن ها علم حدیث بیاموزد. "شریک" این کار را نیز قبول نمی کرد. به زندگی آزاد و فقیرانه ای که داشت، قانع بود.
روزی خلیفه او را طلبید و به او گفت: "باید امروز یکی از این سه کار را قبول کنی:
عهده دار منصب "قضا" بشوی،
یا کار تعلیم و تربیت فرزندان مرا قبول کنی،
یا آن که همین امروز ناهار با ما باشی و بر سر سفرة ما بنشینی.
شریک با خود فکری کرد و گفت: حالا که اجبار است، البته از این سه کار، سومی آسان تر است. خلیفه به آشپزخانه دستور داد که امروز لذیذترین غذاها را برای شریک بن عبدالله تهیه کن. غذاهای رنگارنگ از مغز استخوان آمیخته به نبات و عسل تهیّه کردند و سر سفره آوردند. شریک که تا آن وقت چنين غذایی نخورده و ندیده بود، با اشتهای کامل خورد. یکی آهسته، بیخ گوش خلیفه گفت: به خدا قسم! دیگر این مرد روی رستگاری را نخواهد دید. طولی نکشید که دیدند شریک هم عهده دار تعلیم فرزندان خلیفه شد؛ هم منصب قضاوت را قبول کرد . برایش از بیت المال مقرّری معیّن شد. روزی با متصّدی پرداخت حقوق حرفش شد. متصّدی به او گفت: تو که گندم به ما نفروخته ای، این قدر سماجت می کنی! شریک گفت: چیزی از گندم بهتر به شما فروخته ام. من دین خود را فروخته ام!(7)
برادر عزیز!
پاسخ شما در یک جمله کوتاه چنین است: " برای دوری از گناه و رسیدن به تفکر و روانی سالم باید از غذاهای حرام و شبهه ناک دوری کنیم."
غذاي پاك و حلال، زمينه دوري از گناهان را براي ما فراهم مي كند. منظور ما اين نيست كه با خوردن غذاي حلال و پاك ما از گناهان مصون خواهيم بود.
پی نوشت ها :
1. عبس (80) آیة24.
2. مائده (4) آیه 88.
3. محدث نورى، مستدرك الوسائل، مؤسسه آل البيت عليهم السلام قم، 1408 هجرى قمری، ج 16، ص 165 .
4.همان، ص 347 .
5. بقره (2) آیه 173
6. احمد امين شيرازي ، اسرار خوراكي ها ، چاپ امير كبير ، بي تا ، ص74، به نقل از كتاب اسلام پزشك بي دارو، ص52 و53.
7. شهید مطهّری، داستان راستان، انتشارات صدرا ، ج 1، ص 102 - 104
