با عرض سلام و خسته نباشید چرا پولی را که در بانک میگزاریم و ماهیانه سود انرا میگیریم(با تعیین مقدار سود) ربا نمیباشد؟ ولی در صورتی که همان پول را به یک شخصی میدهیم(با تعیین مقدار سود) ربا میباشد؟به فرض اینکه بانک از این پول برای امور خیریه یا اشتغال یا غیره سرمایه گذاری کند ربا نیست؟ایا همان شخص نیز میتواند عین بانک عمل کند تا کارش ربا نباشد؟چه فرقی بین بانک و این شخص وجود دارد؟با سپاس از زحمات شما
پرسشگر محترم با سلام وتشكر از ارتبا طتان بااين مركز.
پول اگر قرض داده و سود گرفته شود ،ربا و حرام است، چه به بانک قرض داده شود، چه به یک شخص. اما اگر در قالب مضاربه یا مشارکت داده و مطابق قرارداد سود گرفته شود، اشکال ندارد و حلال است، چه به بانک مضاربه داده ،چه به شخص . البته اگر به صورت مضاربه یا مشارکت داده شود ،باید شرایط شرعی مضاربه و مشارکت رعایت شود.
آیت الله خامنه ای در این مورد فرموده:
اگر اين مطلب صحيح باشد كه آن چه كه بانك ها براى ساخت يا خريد مسكن و امور ديگر به مردم مىدهند ،به عنوان قرض است، شكى نيست كه گرفتن بهره در برابر آن شرعاً حرام است . بانك حق مطالبه آن را ندارد، ولى ظاهر اين است كه بانك ها آن را به عنوان قرض نمىدهند، بلكه عمليّات بانكى از باب معامله تحت عنوان يكى از عقود معاملى حلال مثل مضاربه يا شركت يا جعاله يا اجاره و مانند آن است. به طور مثال بانك با پرداخت قسمتى از هزينه ساخت خانه در ملك آن شريك مىشود . سپس سهم خود را با اقساط مثلًا بيست ماهه به شريك خود مىفروشد يا آن را براى مدت معيّنى و به مبلغ خاصى به او اجاره مىدهد. در نتيجه اين كار و سودى كه بانك از اين قبيل معاملات به دست مىآورد، اشكال ندارد . اين نوع معاملات ارتباطى با قرض و بهره آن ندارند.نیز مبلغ اضافى و سودى كه بانك مىدهد، اگر از درآمد حاصل از به كارگيرى سپرده به وكالت از سپرده گذار در ضمن يكى از عقود شرعى صحيح باشد، ربا نيست، بلكه سود معامله شرعى است و اشكال ندارد.(1)
پی نوشت:
1. آیت الله خامنه ای ،اجوبه الاستفتائات، س 914و 923.
