با سلام
پاسخ:
$$$$پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مركز
در ابتدا باید گفت:
برخلاف آنچه در پرسش اشاره شده اسلام از آغاز تا کنون در ساحات مختلف زندگی فردی و اجتماعی بشر نقش داشته و این دلیل موفقیت و اجرای آن است؛ ولی به طور کامل نه تنها اسلام بلکه سایر ادیان نیز در زمان خود زمینه اجرا نیافته و حتی اسلام نسبت به سایر ادیان الهی بیشتر اجرا گردیده است . اما این که چرا به طور کامل اجرا نشده ، باید گفت :
اولاً :
برای انجام کاری غیر از فاعلیت تام ، قابل نیز باید زمینه کامل داشته باشد . به اصطلاح، قابل نیز در قابلیتش تام باشد. به عنوان مثال برای ساختن یک میز و صندلی زیبا باید نجار ماهر و هنرمندی باشد و چوب مناسب هم وجود داشته باشد و ابزار ساختن نیز فراهم باشد . اگر چوب مناسب نباشد ، نجار هر اندازه توانا و قوی باشد، باز هم میز و صندلی ساخته نخواهد شد. یا آنچه مطلوب و هدف نهایی و در حد کمال است، به دست نخواهد آمد.
جای تردید نیست که مقام ختمی مرتبت در نظام خلقت کاملترین موجود است . نبوت همه انبیا و ولایت و امامت همه اوصیا و ائمه جلوهای از نبوت و ولایت و امامت آن حضرت است . هر موفقیتی نصیب آنان شده و یا خواهد شد، موفقیت حضرت ختمی مرتبت است.
بنا بر این گرچه فاعل در فاعلیت خود تام بوده، ولی چون قابل در قابلیتشان تام نبوده و رشد عقلی و فکری بشر در آن زمان در حدی نبوده که حضرت ختمی مرتبت موفق به اجرا و گسترش عدالت در سراسر جهان بشود، این سهم در آن زمان انجام نشده است.حکیم و عارف نکتهآموز امام خمینی گفته است:
هر یک از انبیا که آمدند ، برای اجرای عدالت آمدند و مقصدشان این بود که اجرای عدالت را در همه عالم بکنند. لکن موفق نشدند حتى رسول ختمی (ص) که برای اصلاح بشر آمده بود و برای اجرای عدالت آمده بود و برای تربیت بشر آمده بود، باز در زمان خودشان موفق به این معنا نشدند. (1)
بنابر این یکی از عوامل عدم موفقیت انبیا حتى مقام ختمی مرتبت در اجرای عدالت در سطح جهان عدم قابلیت برای بشر بوده است، ولی در عصر ظهور حضرت مهدی این شرایط فراهم میشود و زمینهای به وجود میآید که بشر آماده پذیرش حقایق میگردد. آن روز که رسول خدا (ص) زندگی میکرد ،هرگز زمینهای برای تجلی عدل کلی وجود نداشت و بشر نمیتوانست چنین حقیقتی درک نماید و عدالت به مفهوم جامع و کامل آن در جهان اجرا شود.
برخلاف تصورات آن روز هر اندازه زمان بر بشر گذشته، زمینههای فکری، فرهنگی، اجتماعی بهتر و بیشتر شده ، تازه بشر احساس میکند که واقعاً نیازی به یک حکومت عدل جهانی دارد . افکاری بین دانشمندان امروز به وجود آمده که تا سالهای اخیر تصورش برای بشر مشکل بود . این خود زمینهساز ظهور عدل کل خواهد بود . لا اقل بخشی از این حقیقت را تأمین خواهد کرد. (2)
ثانیاً: هدایت و عدالتگستری و این که زمین در سایه عدل قرار گیرد، حقیقتی است که با بعثت انبیا آغاز شده و با ظهور حضرت مهدی تکمیل میگردد یعنی، نهال این آرزو و هدف متعالی به دست انبیا به خصوص مقام ختمی مرتبت نگاشته شده و در زمان حضرت بقیةالله به بار مینشیند. قرآن کریم در این باره سخن زیبایی دارد و فرمود:«لقد أرسلنا رُسلنا بالبیّنات وأنزلنا معهم الکتاب والمیزان لیقول الناس بالقسط؛ (3) پیامبران خود را با دلایل آشکار فرستادیم و با آنها کتاب و میزان فرود آوردیم تا مردم به قصد و عدل برخیزد».
بر اساس این آموزه متعالی قرآن، معلوم میشود که هدف نهایی بعثت انبیا پدید آوردن شرایطی در جامعه بشری بوده است که آدمیان هر کدام به نوبه خود بتوانند برپا کننده قسط و عدل باشند . این مهم حقیقتی است که در زمان ظهور مهدی به عنوان آخرین حجت الهی و جانشین خاتم انبیا به طور کامل عینیت خواهد یافت. درخت عدلگستری در زمان حضرت مهدی به بار مینشیند گرچه نهال آن به دست انبیا (ع) کاشته شده است. (4)
گفتنی است که این نکتة مهم که آدمی به حدی از رشد و کمال برسد که هر کدام اقامه کنندة قسط و عدل باشد، چیزی نیست که به آسانی قابل تحقق باشد . سالها باید بگذرد تا اندیشة آدمی در آن حد از کمال برسد که در پرتو هدایت رهبر آسمانی و قدسی خود اقامه کنندة قسط و عدل باشد. بیتردید آن مهم در زمان پیامبر دست نیافتنی بود ولی در عصر ظهور حضرت مهدی دست یافتنی خواهد شد.
ثالثاً: با توجه به دو نکتة پیشین معلوم میشود که تحقق عدالت جهانی در عصر ظهور مهدی و عدم تحقق آن در زمان پیامبر نه تنها منافاتی با جایگاه برتر پیامبر نسبت به مهدی ندارد، بلکه دلیل عظمت و برتری آن حضرت است، زیرا حضرت مهدی به تعبیر عرفا حسنهای از حسنات ختمی مرتبت و حکومت و عدالت او جلوهای از حکومت و عدالت مقام ختمی است . تمام موفقیتهای مهدوی وامدار عظمت و منزلت محمدی است به خصوص آن که حضرت مهدی دقیقاً مجری همان شریعت و احکامی است که بر خاتم انبیا نازل شده ؛ عصر مهدی ظهور و تجلی کامل دین ختمی مرتبت و آیین محمدی است.
یعنی تأمین عدالت جهانی هدف متعالی بوده که به دلیل عدم قابلیت قابل در زمان خود پیامبر تحقق نیافته است. ولی بالاخره به دست فرزندی او حضرت مهدی هنگام تحقق شرایط در قوابل محقق و اجرا میشود . حضرت مهدی به عنوان شاگردی پرورش یافته مکتب ختمی مرتبت باذن الهی آن در زمان متعالی جدش را تحقق میبخشد. گفتنی است گرچه ممکن است که در عصر غیبت امام زمان اسلام آن گونه که باید اجرا نشود. ولی مسلمانان وظیفه دارند که در حد توان برای اجرای اسلام در ساحات مختلف زندگی فردی و اجتماعی خود تلاش کند .
پینوشتها:
1. امامت و انسان کامل از دیدگاه امام خمینی، ص 355، نشر مؤسسه آثار امام 1381ش.
2. محمد امین صادقی ، آموزه مهدویت در عرفان اسلامی، ص 112، نشر علمی و فرهنگی، تهران 1386ش.
3. حدید (57) آیه 25.
4. آموزهمهدویت در عرفان اسلامی، ص 133.نشر پیشین.
