چند سوال

پرسش 1:
چند سوال
شرح : با سلام و خسته نباشيد چند سوال داشتم که خدمت شما عرض مي کنم 1- هنگامي که کار خيري انجام مي دهيم و ثواب آنرا نثار روح درگذشتگان مي کنيم آيا ثواب آن کار براي ما هم ثبت مي شود يا خير و فقط براي درگذشته نوشته مي شود.
پاسخ:
با سلام و تشكر از اينكه با اين مركز ارتباط برقرار نموديد:
پرسشگر گرامي بله هر كار خيري كه براي ديگران مي كنيد ثواب براي خودتان نيز منظور مي شود و براي خودتان نيز اثرات دارد.
بعضى از صحابه از حضرت رسول صلى الله عليه و آله نقل کرده اند: هديه بفرستيد براى مردگان خود ... صدقه و دعا
هم چنين از پيامبر اکرم روايت است : « إِذَا قَرَأَ الْمُؤْمِنُ آيَةَ الْکُرْسِيِّ- وَ جَعَلَ ثَوَابَ قِرَاءَتِهِ لِأَهْلِ الْقُبُورِ جَعَلَ اللَّهُ تَعَالَى لَهُ مِنْ کُلِّ حَرْفٍ مَلَکاً يُسَبِّحُ لَهُ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَة ؛ (1)هرگاه مومني آيه الکرسي رابخواند و ثواب آن را براي اهل قبور قرار دهد خداوند در ازاي هر حرف براي او فرشته اي قرار مي دهد تا روز قيامت برايش تسبيح گويند» .
باز در سخن ديگر فرمود: « وَ مَنْ قَرَأَهَا وَ جَعَلَ ثَوَابَهَا لِأَهْلِ الْقُبُورِ غَفَرَ اللَّهُ ذُنُوبَهُمْ ؛ (2) هرکس آيه الکرسي را بخواند و ثوابش را براي اهل قبور قرار دهد خداوند گناهانشان را مي بخشد» .

پي نوشت ها:
1. محمد بن الحسن الحر العاملي، وسائل الشيعه، الناشر: مؤسسه آل البيت، قم، سنه النشر/1409 ه.ق .ج 3، ص200 .
2. المحدث النوري، مستدرك الوسائل، الناشر: مؤسسه آل البيت، قم، سنه النشر/1408 ه.ق ، ج 2، ص 341 .

پرسش 2:
من کارمند هستم و با توجه به محدوديت وقت هر شب ادعيه زير را مي خوانم ولي ممکن است با حضور قلب و توجه نباشد آيا اثري دارد يا خير و براي انجام اين کارچون دائمي است اجري براي من منظور مي شود يا خير اگر مي شود چه اجري ؟ سوره حشر ؛ زيارت عاشورا , زيارت حضرت فاطمه ؛ زيارت امين اله ؛ زيارت ال ياسين ؛ 2 صفحه قران براي فرج امام زمان
پاسخ:

با سلام و تشکر از اين که با اين مرکز ارتباط برقرار نموديد:
پرسشگر گرامي!
اين توفيقات شما نشانه لطف خدا به شماست و قابل تبريک است؛ مطمئن باشيد که حتما اين کار شما ثواب و اجر دارد و تاثيرات زيادي در زندگي شما خواهد داشت. حتي اگر بدون توجه باشد هم اثرات خاص خودش را دارد. ولي پرسشگر گرامي هميشه دعا و عبادت کمي که با حضور قلب باشد بهتر از دعا و عبادت زيادي است که بدون حضور قلب باشد و عبادت با کيفيت اثرات بيشتري دارد. لذا سعي کنيد عبادات تان را با توجه و حضور قلب بخوانيد و اگر بي دقت شديد ديگر نخوانيد.
ثواب خواندن سوره حشر:
براى اين سوره فضيلت بسيار گفته شده از جمله در حديثى از پيغمبر گرامى (ص) مى‏خوانيم:
"من قرأ سورة الحشر لم يبق جنة و لا نار و لا عرش و لا كرسى و لا حجاب و لا السماوات السبع و لا الارضون السبع و الهوام و الرياح و الطير و الشجر و الدواب و الشمس و القمر و الملائكة الا صلوا عليه، و استغفروا له و ان مات من يومه او ليلته مات شهيدا! (1) هر كس سوره حشر را بخواند تمام بهشت و دوزخ و عرش و كرسى و حجاب و آسمانها و زمينهاى هفتگانه و حشرات و بادها و پرندگان و درختان و جنبندگان و خورشيد و ماه و فرشتگان همگى بر او رحمت مى‏فرستند، و براى او استغفار مى‏كنند، و اگر در آن روز يا در آن شب بميرد شهيد مرده است".
و در حديث ديگرى از امام صادق مى‏خوانيم‏:
"من قرأ اذا امسى الرحمن و الحشر وكل اللَّه بداره ملكا شاهرا سيفه حتى يصبح؛ هر كس سوره الرحمن و حشر را به هنگام غروب بخواند خداوند فرشته‏اى را با شمشير برهنه مامور حفاظت خانه او مى‏كند" .
و بقيه زيارات هم بسيار خوب است و ارتباط هر روزه با حضرت زهرا و امام علي و امام حسين و صاحب العصر و الزمان عليهم السلام بسيار در زندگي تاثير دارد . و ثواب اين زيارات در مفاتيح الجنان آمده است. با مداومت بر اين کار از اثراتش بيشتر بهره مند مي شود و ما را نيز از دعاي خير فراموش نکنيد.
پي نوشت:
1. آيت ا... ناصر مكارم شيرازي، تفسير نمونه، ناشر: دار الكتب الاسلاميه، طهران، سال /1362 ه.ش ، ج23، ص 481 .

پرسش 3:
ايا مي شود فقط 3 رکعت آخر نماز شب را خواند يا خير بايد همه آن خوانده شود و اگر قبل از خواب باشد و نيمه شب شرعي شروع نشده باشد اشکال دارد يا خير
پاسخ:

پرسشگر گرامي با سلام سپاس از ارتباط تان با اين مرکز :
به سه رکعت آخر نماز شب هم مي توان اکتفاء کرد . ( 1 ) اول وقت نافله شب بنا بر مشهور نصف شب است و اين گر چه احوط و بهتر است ولي بعيد نيست از اول شب باشد و تا اذان صبح وقتش ادامه دارد , و بهتر آن است كه نزديك اذان صبح خوانده شود . ( 2 ) بنا بر اين پيش از خواب و پيش از فرا رسيدن نيمه شب شرعي مي توان نماز شب را خواند و اشکال شرعي ندارد .
پي نوشت ها :
1 . منهاج الصالحين ،ج 1 ،ص 166 م 498 .
2 . آيت الله سيستاني ، توضيح المسائل ، م 761 .

پرسش 4:
من با اخذ تحصيلات و به سفارش پدرم که کارمند موسسه اي است که من نيز در آن در حال کار هستم آيا اين پارتي بازي است و حقوق من که از اين محل تامين مي شود و خرج زندگي مي شود حلال است يا حرام ؟ايا بدون شرکت در آزمون و با صحبت با رييس ان اداره مي توان کسب و کار انجام داد و حلال است يا خير
پاسخ:

پرسشگر گرامي با درود و سلام :
در صورتي که پدرتان برخلاف مقررات عمل نکرده و حق کسي ضايع نشده باشد و شما هم لياقت و شايستگي کاري را که به شما محول شده داشته باشيد ، اشکالي ندارد و کار کردن و گرفتن حقوق جايز است . و اگر بدون شرکت در آزمون و با سفارش و صحبت با رئيس اداره مشغول به کار شويد و اين خلاف مقررات باشد جائز نيست . و ليکن مزد در قبال کاري که مي گيريد اشکال ندارد . ( 1 )
پي نوشت :
1. سؤال تلفني از دفتر آيت الله سيستاني . ( 7741415 - 0251 )
پرسش 5:
ا توجه به فيلم مختار نامه مي توان فهميد که اکثر شيعيان ان زمان در وظيفه خود کوتاهي نموده اند ؛ وظيفه ما براي اينکه همانند انها نباشيم در عصر غيبت چيست ؟ چگونه بايد امام زمان خود را ياري دهيم ؟
پاسخ:

به شهادت قرآن و گواهي تاريخ، مهم ترين عنصر در دينداري و ولايتمداري، شناخت ، آگاهي و بصيرت است . با اندک تامل در آيات و روايات، براي ما روشن مي شود راز و رمز انحراف و کوتاهي در وظيفه در طول دوران و اعصار گذشته فقدان اين عنصر حياتي است.
عنصري که در آيات قرآن و روايات به عنوان هدف از ارسال رسولان و بعثت انبياء و ووصايت اوصياء معرفي شده و در راستاي بالابردن علم وآگاهي مردم بوده است.
قرآن مي فرمايد : « لَقَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنينَ إِذْ بَعَثَ فيهِمْ رَسُولاً مِنْ أَنْفُسِهِمْ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِهِ وَ يُزَكِّيهِمْ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ إِنْ كانُوا مِنْ قَبْلُ لَفي‏ ضَلالٍ مُبين ؛ (1) يقيناً خدا بر مؤمنان منّت نهاد كه در ميان آنان پيامبرى از خودشان برانگيخت كه آيات او را بر آنان مى‏خواند و [از آلودگى‏هاى فكرى و روحى‏] پاكشان مى‏كند، و كتاب و حكمت به آنان مى‏آموزد، و به راستى كه آنان پيش از آن در گمراهى آشكارى بودند» .
نکته مهم اين جاست که:
اين مهم تنها اختصاص به زمان گذشته ندارد؛ بلکه در عصر حاضر نيز که امام در پرده غيبت است، شناخت ، آگاهي و بصيرت نقش مهمي را در دينداري وولايتمداري دارد.
بنا بر اين با توجه به آنچه گذشت مي توان نتيجه گرفت که مهم ترين وظيفه ما در عصر غيبت اين است که انسان مومن با بالابردن معرفت و شناخت خود، به بصيرت کامل و تعهد ديني برسد. تا مبادا از افرادي باشد که اگر چه به زبان ادعا مي کند شيعه است ليکن در عمل شيعه نباشد.
از اين رو در « دعا در غيبت امام زمان » مي خوانيم :
« اللَّهُمَّ عَرِّفْنِي نَفْسَكَ فَإِنَّكَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِي نَفْسَكَ لَمْ أَعْرِفْ نَبِيَّكَ اللَّهُمَّ عَرِّفْنِي رَسُولَكَ فَإِنَّكَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِي َرسُولَكَ لَمْ أَعْرِفْ حُجَّتَكَ اللَّهُمَّ عَرِّفْنِي حُجَّتَكَ فَإِنَّكَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِي حُجَّتَكَ ضَلَلْتُ عَنْ دِينِي» ؛ (2)
اهميت اين شناخت زماني روشن مي شود که مي بينيم دشمنان دين همين هدف را مورد نشانه قرار داده اند و تمام تلاش خود را بر پايين آوردن سطح شناخت و آگاهي هاي ما اختصاص داده اند و با ترفند هاي متعدد سعي دارند بصيرت و بينش ديني ما را تضعيف کرده و تعهّد ما را به مسائل دينى (احكام و اعتقادات) كم رنگ سازند.
آنان در راستاى اهداف خويش همه را مورد هدف قرار داده و مى خواهند سنگرهاى فرهنگى و اعتقادى ما را (كه از مهم‏ترين آن‏ها اعتقاد به ظهور حضرت مهدى و انتظار فرج حضرت است) به تصرّف در آورند و دست ما را از اسلام و افتخارات آن كوتاه سازند.
در ميدان مبارزه فرقى بين زن و مرد نيست و همگى بايد در مسير اعتقادات خود ثابت قدم و استوار باشيم و دين خدا را يارى دهيم و در مسير ايفاى مسئوليت خويش پايدارى و مقاومت كنيم و بديهي است اين ثبات قدم تنها با بالابردن معرفت و شناخت ، و رسيدن به بصيرت کامل و تعهد ديني حاصل مي شود.
البته در اين ميدان مبارزه براي شيعه واقعي وظايفى ديگري نيز وجود دارد كه مى تواند در رشد و بالندگى جامعه اسلامى و منتظران فرج مؤثر باشد و شيعيان مي توانند با عمل به آنها امام عصر عليه السلام را در زمان غيبت ياري دهند. البته اين وظايف به نوعي از مصاديق همان شناخت و معرفتي است که بيان شد.
از جمله اين وظايف عبارتند از :
1- انتظار فرج:
پيامبرصلى الله وعليه وآله فرمود: "افضل اعمال امتم انتظار فرج است".(3)
چشم داشتن به ظهور منجى و حاكميت دوازدهمين امام از سلسلهء امامان معصوم باور به تداوم امامت و عينيت رهبرى دينى در نهايت تاريخ زندگى است لذا به انتظار زيستن و منتظرانه دين داشتن , وظيفه اى است كه شريعت اسلام از مؤمنان خواسته است .
2- شناخت امام زمان (عج):
مهم‏ترين وظيفه شيعه شناخت امام خويش است. در اهميّت اين مسئله همين بس كه در روايات متواتر كه شيعه و سنّى آن را نقل كرده‏اند، آمده است:
"من مات و لم يعرف امام زمانه مات ميتة جاهليّة؛ (4) هر كس بميرد و امام زمانش را نشناسد، به مرگ جاهليّت مرده است". در روايات از ائمه معصومين آمده است كه: شناخت امام آن است كه انسان بداند كه اطاعت از آن‏ها واجب است و انسان بايد از آن‏ها پيروى كامل و خالص داشته باشد.
بدون ترديد مراد از شناخت حضرت، شناختى است كه شيعيان را از شبهه‏هاى ملحدان در امان نگه دارد و سبب نجات از اعمال گمراه كننده مدعيان دروغين مهدويّت يا مدعيان ارتباط با حضرت باشد.
3- پيوند و ارتباط معنوى با امام عصر (عج):
ديگر وظيفه شيعه در دوران غيبت، حفظ و تقويتِ پيوند معنوى با امام زمان (ع) و تجديد دائمى عهد و پيمان با حضرت است. لذا از شيعيان خواسته شده كه در آغاز هر روز با يكى از دعاهايى كه مخصوص امام زمان (عج) است، با مقتداى خود و مقام ولايت ارتباط برقرار كنند.
4- خودسازى و كسب فضايل اخلاقى‏:
يكى ديگر از وظايف منتظران مهدى (عج) تهذيب نفس و آراستگى به فضايل اخلاقى است. در توقيع (نوشته) شريفى كه از سوى حضرت صاحب الزّمان (عج) خطاب به شيخ مفيد نگاشته شده، آمده است: "از علل طولانى شدن غيبت و محروم ماندن شيعيان از ملاقاتشان با ما، اعمال ناشايستى است كه آنان مرتكب مى‏شوند و ما را ناراحت مى كنند".(5)
بر اين اساس:
با شناخت امام زمان (عج) و پرهيز از گناهان و در نهايت با تهذيب نفس و ارتباط معنوى با حضرت مى توانيم به بخشى از وظايفى كه در قبال آن عزيز داريم، دست يابيم.
5 - امر به معروف و نهى از منكر:
يکي از مهمترين عواملي که حادثه کربلا را به وجود آورد، ترک امر به معروف ونهي از منکراست. اگر مي خواهيم ما نيز چون آنان در انجام وظيفه خود کوتاهي نکنيم همه ما به ويژه جوانان بايد اين فريضه الهى يعنى امر به معروف و نهى از منكر را انجام دهيم، خيلى از مفاسد اجتماعى كه جامعه را آلوده مى‏كند و مردم را تشويق به گناه مى‏كند و دل امام زمان (عج) را به درد مى‏آورد، برچيده مى‏شود، و جامعه امام زمان پسند به وجود مى‏آيد.
برخي ديگر از وظايف عبارتند از :
دعا براى سلامتى و فرج حضرت بقيةاله الاعظم (عج)، صدقه براى حفظ وجود مبارك حضرت،غمگين شدن به خاطر غيبت آن جناب و غمگين بودن از ظلم و جناياتى كه در جهان انجام مى‏شود،انجام حج و عمره به نيابت از حضرت،استغاثه به آن جناب و استمداد از وجود نازنينش به هنگام گرفتارى‏ها،دعا براى خود كه از شر فتنه‏ها در امان باشيم.

پى نوشت‏ها:
1. آل عمران (3) آيه 164 .
2. کافي ، ج 1 ، ص 337 .
3. شيخ صدوق‏ ، کمال الدين و تمام النعمة ، اسلاميه‏ ،تهران‏ ، 1395 ق، ، ج‏1، ص 288 ،‏
4. ابن شهر آشوب، مناقب آل ابى طالب، دارالأضواء، بيروت، ج 3، ص 250.
5. طبرسى ،الاحتجاج، انتشارات اسوه، ج 2، ص 602.