تربیت دینی فرزندان

پرسش 1:
تربيت ديني فرزندان
شرح : باسلام وخسته نباشيد.من داراي دوپسر 4و8 ساله هستم.آيااگرمادرخانه ماهواره نداشته باشيم و يا ازآهنگ هاي غير مجازاستفاده نکنيم با توجه به اينکه امروزه دربيشترخانه ها اينگونه موارداستفاده مي شود در آينده براي بچه هاي من مسئله عقده اي شدن پيش مي آيد و يا اگر الان مادرخانه از اين وسائل داشته باشيم اين قضيه براي بچه هاي من عادي مي شود.من چطوربايد اين مسئله را براي دو پسرم جابياندازم که درآينده هم دچارمشکل نشوم.
پاسخ:
@پرسشگر گرامي با سلام و تشکر به خاطر ارتباط تان با اين مرکز
سؤال اصلي شما کمي تعجب مرا به عنوان يک روان شناس برانگيخت ،چرا که دغدغه تان تا حدودي براي من روشن نيست.
اگر به اين بهانه که نداشتن ماهواره يا عدم استماع آهنگ هاي غير مجاز، به عقده اي شدن احتمالي فرزندان خردسال مان مي انجامد، به اين امور مبادرت ورزيم،قطعا سنگ روي سنگ بند نخواهد شد و بايد براي پرهيز از عقده اي شدن فرزندان به خيلي از امور تن دهيد. امروز در بسياري از خانواده هاي بي مبالات روابط دختر و پسر، مصرف مشروبات الکلي، سيگار، پارتي هاي شبانه، مراسم رقص و پايکوبي و... رواج دارد. لااقل موسيقي هاي غير مجاز، رابطه دختر و پسر در بسياري از خانواده هاي غير مذهبي رواج دارد. آيا مي توان براي پيشگيري از آسيب هاي اجتماعي در آينده از هم اکنون به نهادينه کردن آسيب هاي اجتماعي در فرزندان پرداخت؟ بي شک محيط در شکل گيري شخصيت و منش فرزندان بسيار مؤثر است و بايد به آن توجه ويژه داشت.
توجه ويژه به اين معنا نيست که براي ساده و عادي سازي ماهواره همسايه و فاميل، به نصب ماهواره در خانه خود بپردازيم. بايد در حد امکان از رفت و آمد با خانواده هاي بي بند و بار پرهيز کرد . به جاي آن به آمد و شد با دوستان و آشنايان مقيد فزوني بخشيد.
اگر در حد توانايي خود به سالم سازي محيط رشد فرزندان خود بپردازيم، خداوند باقي ماجرا را به عهده خواهد گرفت و خودش به تربيت فرزندان ما خواهد پرداخت.
مربي واقعي و حقيقي خداوند است. ما ابزاري بيش در اين زمينه نيستيم. بسياري از محيط هاي بيرون خانه فرزندان از دايره کنترل والدين بيرون است. اگر در محيط خانه به سالم سازي بپردازيم ،خداوند از پيامدهاي منفي محيط ناسالم بيروني جلوگيري خواهد کرد.
نکته مهم اين جاست که هر گونه سالم سازي محيط بايد بدون کوچک ترين برانگيختن حساسيت ها باشد. نبايد با حساس کردن ذهن فرزندان به بغرنج سازي نبود ماهواره پرداخت. اگر زياد به استدلال در زمينه داشتن يا نداشتن ماهواره بپردازيد، قطعا ذهن آنان به نبود ماهواره معطوف خواهد شد و يک امر غير ضروري را ضروري تر از نان شب
مي پندارند.
کامل ترين تصويري که فرزندان شما از خدا دارند، تصويري است که از شما دارند. اگر پدر و مادر دين آشنا ،مطلوبيت و اقتدار (جاذبه و دافعه در حد اعتدال) براي فرزندان شان داشته باشند، قطعا خداوند و اوامر و نواهي او براي فرزندان مطلوبيت و ضمانت اجرايي خواهند داشت.
اگر يک مؤمن دوست داشتني باشيد، دين شما هم دوست داشتني خواهد شد و هيچ گاه خلأيي به وجود نخواهد آمد که با ماهواره يا آهنگ هاي غير مجاز به پر کردن آن ها بپردازيم.
باز توصيه مي گردد از هر گونه استدلال زدگي در مواجهه با خواسته هاي خارج از چارچوب فرزندان تان بر حذر باشيد. در نهايت اقتدار مثبت و با کم ترين استخدام جملات نظر قطعي خود را در زمينه ماهواره و موسيقي اعلام داريد.
جمله کوتاه ولي جرأت مندانه والدين مانند اين جمله: پسرم! هر چند مي دانم که تو و برادرت دوست داريد که مانند پسر خاله ات ماهواره داشته باشي، ولي من و پدرت به دلايلي نمي توانيم به بودن ماهواره رضايت دهيم .
جملات مشابه مي تواند از هر گونه عقده اي شدن فرزندان جلوگيري نمايد.
در بدترين حالت ايشان به خاطر ممانعت شما نسبت به داشتن ماهواره عقده اي مي شوند که باز از موافقت شما و عقده اي نشدن به مراتب بهتر است، چرا که گوش کردن به حکم خداوند نمي تواند به باز خواست خداوند در آن دنيا بينجامد. وظيفه خود را انجام دهيد و نتيجه را به خداوند واگذار نماييد. داشتن ماهواره با قابليت پخش شبکه هاي استاني کاملا بي اشکال است و مي تواند حد وسط بين اين دو خواسته قرار بگيرد.

پرسش 2:
سوال ديگرم در رابطه بانمازخواندن پسربزرگترم است که ازقبل از ماه رمضان به لطف خدا شروع به خواندن نماز کرده است وماه رمضان نيز يک روز درميان روزه گرفته است.ماهم براي تشويق او برايش جايزه خريديم ولي الان چندوقت است که ديگرباآن اشتياق قبل نمازنمي خواند آيا سخت گيري که من ميکنم اشتباه است واورابه حال خود بگذارم ؟ لطفا درصورت امکان به دو سوال من پاسخ دهيد. باتشکرازهمه ي شماعزيزان.
پاسخ:
@
اينکه براي نماز فرزندتان حساسيت داريد، بسيار خوب و ارزشمند و قابل ستايش است اما بايد دقت داشته باشيد که اصلا در اين موارد از سخت گيري و اصرار يا اجبار يا ملامت و سرزنش استفاده نکنيد، چرا که استفاده از اين موارد نتيجه عکس دارد،بلکه بايد از روش تشويق و تعليم استفاده کنيد.
بي ميلي و بي اشتياقي نسبت به نماز عوامل متعددي مي تواند داشته باشد:
الف)نشناختن نماز و اهميت و اسرار نهفته در آن.
ب)عدم شناخت و توجه کافي نسبت به معبود ،يعني همو که در نماز با او سخن مي گويد.
ج)اشتغال فکر و ذهن و نگراني ها.
د)فشار والدين و زده شدن.
ه)بد رفتاري دوستان و ....
اما وظيفه و کاري که از دست شما برمي آيد براي تاثيرگذاري و ايجاد اشتياق در فرد را در جملاتي بيان مي کنم:
رفتار شما با فرزندتان بايد به گونه اي باشد که تحت تاثير اخلاق و رفتار و عواطف و نحوه برخوردتان قرار گيرد.
به افکار و عقائد شما به عنوان يک فرد نمازخوان مذهبي علاقه مند شود .
با نفوذ در قلب و دل او بتوانيد تغييراتي در قلب و انديشه او ايجاد کنيد.
به بعضي از راهکار هايي که ميزان تاثير گذاري شما را بر افراد افزايش مي دهد، اشاره مي کنيم . اميد است با عمل به راهکارها بتوانيد در فرزندتان تاثير بگذاريد.
تاثير گذاري و تاثير پذيري به توان ها و قابليت هاي مختلف انسان در ابعاد مختلف زندگي بستگي دارد.مهم ترين اموري که در تاثير گذاري نقش دارد، ويژگي هاي روحي از قبيل اراده استوار ،اخلاق نيکو ،حسن معاشرت و توان علمي بالا است.تاثيرپذيري مثبت تا حدودي به اين امور و نيز به ميزان انعطاف پذيري و حقيقت طلبي خود شخص بستگي دارد.بنا بر اين هر اندازه در تقويت اراده و گسترش صفات و خلق و خوي پسنديده و افزايش اطلاعت مذهبي و ديني بيش تر تلاش کنيد،تاثير گذاري بيش تري خواهيد داشت.
رعايت اصول و نکات زير براي افزايش ميزان تاثيرگذاري شما سودمند خواهد بود:
1-اشتباهات و لغزش هاي فرزندتان را به صورت مستقيم مورد انتقاد و سرزنش مستقيم قرار ندهيد.
2-نظرات و ديدگاه هاي خود را بر او تحميل نکنيد، چون کسي به زور حرف کسي را قبول نمي کند.
3- براي ترغيب وتشويق به نماز بايد زيربناي فکري او را مورد بررسي قرار داده و در اصلاح آن بکوشيد.ديدگاه فرزند شما راجع به خداوند ،جهان هستي ،انسان ،معاد،اموري است که داراي نتيجه مستقيم بر عملکرد او دارد. پس بايد در تقويت اين امور کوشيد.
4-اگر خلأ عمده اي که باعث ترک نماز شده، مشکل فکري است و در فلسفه نماز دچار مشکل شده و آن گاه نتيجه نادرستي گرفته است، به پرکردن خلأ فکري بپردازيد. راه اصلاح وي نيز تصحيح انديشه ايشان است. البته کار آساني نيست. نيازمند فرصت طولاني و استفاده از روش هاي اصولي و خردمندانه است.
5-نيازهاي فرزندتان از قبيل محبت و احترام، امنيت رواني و شادي و نشاط خانواده را حتما تامين نماييد.
موفق باشيد.