آیا مسلمانان هم فشار قبر دارند؟ اگر دارند چرا؟
با سلام و تشکر به خاطر ارتباط تان با این مرکز.
بله مسلما مسلمانان هم فشار قبر خواهندداشت ، در توضيح اين مطلب اجازه بدهيد ابتدا نكاتي در خصوص اصل فشار قبربدهيم :
مقصود از فشار قبر در معارف ديني ما این نیست که در قبور خاکى - که مثلا قطعه ای از آرامگاه است - فشارى بر بدن انسان ها وارد مىشود. بلکه مقصود از قبر در بسیارى از روایات عالم برزخ است . امام سجاد عليه السلام میفرمایند : "به خدا قسم،قبر باغی از باغ های بهشت و یا گوشهای از گوشههای دوزخ است. "(1)
امام صادق عليه السلام مي فرمايند : مقصود از برزخ قبر انسان است از لحظه مرگ تا روز رستاخیز.(2)
بر اين اساس مقصود از«فشار» عذاب خاصى است که انسان در آن عالم متناسب با رفتارهاى خود مىبیند.
فشار بر بدن مادی و خاکی وارد نمی شود تا بدن متلاشی یا بدنی که اصلاً دفن نمی شود، تردید ایجاد کند. در روایات هم اشاره شده حتی افرادی که در بالای دار سال ها می مانند و یا در دریاها غرق می شوند ، فشار قبر دارند.
در مورد فلسفه اعذابها باید گفت: سراى آخرت - که اولین مرتبه آن ، عالم برزخ است - منشأ تجسم اعمال آدمى است. در آن جهان هر کس با سرمایه اعتقاد و عمل و کردار دنیایى خویش زیست مىکند. اعتقادات و اعمال پاک و درست ، حقایقى نورانى هستند که به صورت نعمت و لذت نمایان می شوند . در مقابل پندارهای ناپسند و اعمال نادرست و گناهان ، حقایقى ظلمانى هستند که به صورت عذابها و فشارهاى دوزخى نمایان می گردند.
همین که آدمی از این جهان رخت بربست ،با همان سرمایهاى که اندوخته ، زندگى خواهد کرد و در دوزخِ گناهان یا نعمت حسنات وخوبی های خود قرار خواهد گرفت.
از طرف دیگر عذاب قبر (عالم برزخ) براى برخى از مومنان که مبتلا به برخی گناهان شده اند ، نعمت است؛ زیرا در عالم برزخ ، متناسب با کمیت و کیفیت گناه در عذابند و هرگاه از آن گناه پاک شدند ، در عالم قیامت با پاکی وارد بهشت می گردند.
آن گونه که از برخی احادیث استفاده میشود، فشار قبر برای برخی کیفر اعمال محسوب میشود و برای برخی، ملایمتر و به منزله کفاره گناهان و جبران کوتاهیها است. امام صادق (ع) از پیامبر اکرم نقل فرمود: فشار قبر برای مؤمن، کفاره نعمتهایی است که ضایع کرده است.(3)
این که در دعاها می بینیم حضرت علی (ع) و امامان دیگر از آن بیمناک بودند ، در می یابیم که این مسئله باید بسیار مهم باشد و باید از عذاب و سختی آن باید بیمناک بود ، اگر چه در دعاها و مناجات ، معصومان از هر چه که به عنوان عذاب یاد شده ، اظهار بیمناکی می فرمودند - هر چند برای ما مسلم است آن بزرگواران به آن عذاب ها معذب نخواهند بود- و این مسئله اختصاصی به فشار قبر ندارد و از آن به دست نمی آید که این بزرگواران فشار قبر می بینند .
اما بر اساس آنچه از فلسفه و علت فشارقبر گفتیم، امامان معصوم و انبیا فشار قبر و سؤال و پرسش ندارند ،چون تقصیر وخطایی نداشته و حتی نعمتی را ضایع نکرده اند تا کفاره آن را بدهند ؛ حتی انسان های مؤمن که در درجه عالی تقوا و ایمان قرار گرفتهاند ، فشار قبر ندارند و این حقیقت از برخی روایات به دست می آید؛
ابی بصیر میگوید: از امام صادق (ع) پرسیدم: آیا کسی از فشار قبر در امان است؟ فرمود: از آن به خدا پناه میبرم. چه اندکند کسانی که فشار قبرنداشته باشند. (4)
در مجموع آنچه از اخبار به دست میآید، آن است که ایمان و عمل صالح موجب امان از فشار قبر است. به هرمقدار نقصانی در این دو باشد، به همان اندازه عقوبتها از جمله فشار قبر را در پی خواهد داشت. اخلاق خوب، تلاوت قرآن، به جا آوردن حج، زیارت اباعبدالله (ع) و برخی اعمال دیگر موجب امان از فشار قبرخواهد شد.(5)
پي نوشت ها :
1. علامه مجلسى، بحار الأنوار، مؤسسة الوفاء بيروت ، 1404 ه ق ، ج 6، ص 159.
2. همان ،ص 116.
3. بحارالانوار، همان ، ج6 ، ص 221، ح 16
4 . همان، ص 261
5. همان ج92، ص273- 353
