پرسشگر گرامی با سلام و تشکر از ارتباط شما با این مرکز .
تربیت، اساسی ترین مسأله انسان است كه بدون آن به سعادت دنیا و آخرت نایل نمی گردد. معصومین علیهم السلام همچنان كه در سایر ابعاد زندگی، چراغ هدایت پیروان خود بوده اند، در زمینه تربیت نیز بهترین و مطمئن ترین الگویند. احادیث زیادی از معصومین و همچنین امام باقر(ع) در این زمینه وارد شده است که به چند موضوع و روایت اشاره می کنیم:
الف) آداب تربیتی پس از تولد:
از امتیازات تربیت اسلامی این است كه در آن علاوه بر زمینه سازی مناسب در قبل از تولد فرزند و بلكه پیش از ازدواج والدین، تربیت از آغازین لحظه تولد به طور عملی شروع می شود . آداب و سنن ویژه ای نسبت به نوزدان سفارش شده است كه امام باقر(ع) فرمودند:
«شایسته است كام نوزاد با آب فرات بازگردد و در گوشش اقامه گفته شود.» (1)
ب) كودك و نیاز به محبت:
محبت از ضروری ترین نیازهای عاطفی فرزند در دوران كودكی است . بدون توجه به آن كودك به رشد عاطفی مناسب نایل نمی شود. این نیاز، برای كودك به شكل های گوناگون قابل پاسخگویی است كه می توان به بوسیدن كودك، در آغوش گرفتن، گفتن جملات زیبا و محبت آمیز، خریدن هدیه و اسباب بازی و... اشاره كرد.
- محمدبن مسلم از اصحاب بزرگ حضرت نقل می كند كه خدمت امام باقر(ع) بودم؛ در این هنگام فرزند (خردسالش جعفر(ع) وارد شد و بر سر او ذؤابه (زلف) و در دستش عصایی بود كه با آن بازی می كرد.
امام باقر(ع) او را به گرمی در آغوش گرفت و به سینه خود فشرد و خطاب به او فرمود: «پدر و مادرم به فدایت باد (با این چوب) ... بازی مكن...،(2 )
ج - ستایش از فرزند صالح:
ستایش به جا از فرزند و كارهای نیك او باعث احساس موفقیت و توانایی و نیز موجب انگیزه قوی برای تكرار كارهای خوب و رشد بیش تر او می گردد. به خصوص اگر تمجید به موقع و در حضور كسانی باشد كه آگاهی آن ها از رفتار شایسته فرزند برای او مهم باشد:
- علی بن حكم به نقل از طاهر یكی از اصحاب امام باقر(ع) نقل می كند: خدمت امام باقر(ع) نشسته بودم كه فرزندش جعفر(ع) وارد شد. امام باقر درباره اش فرمود: «او بهترین مخلوقات خداوند است.»(3)
در این حدیث ملاحظه می شود كه امام باقر نزد صحابی خود فرزندش را كه صلاحیت و شایستگی لازم را داشته، به بهترین وجه ممكن ستوده است.
پی نوشت:
1. الحر العاملی محمدبن الحسن،وسایل الشیعه ،موسسه آل البیت،قم ، 1409ق، ج 15، ص 138، ح 2.
2.علامه مجلسى،بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار،وسایل الشیعه،ناشر اسلاميه،
ج 47، ص 15، ح 12؛ به نقل از كفایة الاثر، ص321.
3.همان، ص 13، به نقل از ارشاد مفید.
