قانون مضاربه و جعاله

با سلام و عرض تبريک فرا رسيدن سال نو و سپاس از ارتباطتان با اين مرکز
مضاربه آن است كه فرد يا افرادى سرمايه گذارى كنند . فرد يا افراد ديگرى با آن سرمايه كار كنند . درآمد آن را مطابق قراردادى ميان خود تقسيم كنند و هر كدام سهمى از آن را ببرند.
با توجه به مطالب فوق، اگر كسى يك ميليون تومان يا بيش تر و يا كم تر به شخصى بدهد و بگويد: سرمايه از من ،كار از تو و طرف قبول كند و با آن پول كار كند و در آمدي كه از آن به دست مي آورد، درصدی معين از سود را به صاحب پول دهد، مضاربه صدق مي كند. البته در صد سودي كه به صاحب پول از در آمد كسب داده مي شود، بايد در اول قرار داد معين باشد.(1)
جعاله آن است كه انسان قرار بگذارد در مقابل كاري كه براي او انجام مي دهند، مالي بدهد، مثلا بگويد: هر کس خانه اي من را تعمير كند ،يك ميليون تومان به او مي دهم. (2)
در مورد وام بانكي، جعاله به اين صورت است كه وام گيرنده به بانك مراجعه مي كند و مي گويد خانه مسكوني ام نياز به تعمير دارد مثلا دو ميليون هزينه تعمير مي شود . اگر بانك خانه ام را تعمير كند ، دو ميليون و پانصد هزار تومان به بانك مي دهم.
بانك نيز خود آن شخص را وكيل مي گيرد و دو ميليون تومان به او مي دهد كه از طرف بانك خانه را تعمير كند و دو ميليون و پانصد هزار تومان به بانك برگرداند.
در صورتي كه بانك طبق يكي از اين دو نوع قرارداد و هم چنين طبق قانون شركت، وام بانكي بدهد و سود بگيرد ،اشكال ندارد. اما اگر طبق اين نوع قرار داد نباشد، ربا و حرام است.
پی‌نوشت‌ها:
1. آيت الله سيستاني، منهاج الصالحين ،ج2، ص 195.
2. آيت الله سيستاني، توضيح المسائل، مسأله 2177 به بعد.