برای تاثیر گذاشتن حرف هایم در دفاع از حق چه کار کنم؟
پرسشگر گرامی با سلام سپاس از ارتباط تان با این مرکز
اینکه دنبال دفاع از حق و حقیقت و راهی برای تاثیر گذاری بیش تر در این زمینه هستید ،بسیار ارزشمند است . حق جویی یکی از علت های سالم ماندن از انحرافات است که باید به شما برای این صفت تبریک گفت.
اما برای تاثیرگذاری بیش تر باید به چندین نکته توجه کنید :
1- شناخت حق:
انسان ابتدا باید میزان معرفت و شناخت خود را از حق و حقیقت را بالا ببرد تا از مطلب ناحقی دفاع نکند و دیگران را خواسته یا ناخواسته منحرف نکند .
برای شناخت حق در هر زمینه ای باید آن را به کتاب خدا و سنت اهل بیت و عقل سلیم عرضه کنیم. اگر با این ها مغایرت و مخالفتی نداشت ،می شود از آن دفاع کرد.
2-شناخت و دفاع از حق، نه افراد :
باید انسان افراد و کارهای آن ها را با حق و حقیقت بسنجد، نه اینکه حق را از گفتار یا افعال افراد تشخیص دهد . به عبارت بهتر :چون مطلب یا عمل حقی از کسی سر زد، از آن دفاع کند، نه اینکه چون فلان آقا حرف یا عملی را زده، حتما حق با اوست و باید از او دفاع کرد ،همان طوری که مولا علی علیه السلام می فرماید : لَا يُعْرَفُ الْحَقُّ بِالرِّجَالِ اعْرِفِ الْحَقَّ تَعْرِفْ أَهْلَه؛(1)
حق با افراد شناخته نمی شود، بلکه حق را بشناس، تا اهل حق را هم بشناسی.
دفاع از خود حق کنید . تعصب روی حق داشته باشید، نه تعصب روی افراد ،چرا که در تاریخ در موارد بسیاری انحرافات بسیاری پدید آمده ،چون مردم حق را با افراد می شناختند، مثل داستان جنگ جمل و طلحه و زبیر.
3-در دفاع از حق انصاف داشته باشید .
به گونه ای که مخاطب انصاف شما را متوجه شود . اگر از خوبی کسی می گویید و دفاع می کنید ، زیاده روی نکنید . اگر از بدی صحبت می کنید، افراط و زیاده روی نکنید ، چون باعث می شود میزان تاثیر گذاری سخنان تان کم شود و مخاطب در مقابل زیاده روی شما جبهه بگیرد. خدای متعال هم این کار را رعایت کرده ، در قرآن وقتی سخن قوم عاد و ثمود که عذاب خدا بر آن ها جاری شد ، می کند، از هنر آن ها هم یاد می کند:
أَ لَمْ تَرَ كَيْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِعادٍ
إِرَمَ ذاتِ الْعِمادِ
الَّتي لَمْ يُخْلَقْ مِثْلُها فِي الْبِلادِ
وَ ثَمُودَ الَّذينَ جابُوا الصَّخْرَ بِالْوادِ؛ (2)
آيا نديدهاى كه پروردگار تو با قوم عاد چه كرد؟
با ارَم كه ستون ها داشت؟
و همانند آن در هيچ شهرى آفريده نشده بود.
و قوم ثمود كه در آن وادى سنگ را مىبريدند،
4-در دفاع از حق اخلاص داشته باشید .
برای خدا از حق و حقیقت دفاع کنید ، چرا که هر کاری بوی خدا داشته باشد می ماند . به بیان انسان خداوند قدرتی می دهد که تاثیر بیش تری بگذارد
5- سعی کنید مطالب حقی بگویید که خودتان به آن ها التزام عملی دارید و در عمل به آن پایبند هستید تا مخاطب در مقابل حرف حق تان شما را به خاطر عمل تان مواخذه نکند.
6-به هیچ وجه نگذارید بحث و کار به مجادله و نزاع لفظی بکشد . در آن صورت نه تنها سخن تان تاثیری ندارد، بلکه در خیلی از اوقات تاثیر عکس دارد و فرد از حق فرار خواهد کرد.
7- سعی کنید با افراد لجوج و معاند که برای فهمیدن حق بحث نمی کنند و برای سرکوب کردن شما به میدان آمده اند، سخن از حق نگویید .
8.در سخن گفتن تان سعی کنید با اخلاق باشید .
از پرخاش و داد زدن و الفاظ بد استفاده نکنید . این کار ها ارزش سخن حق را بسیار پایین می آورد و نتیجه عکس می دهد.
9- سخنان تان را به هیچ وجه به مخاطب تحمیل نکنید ؛
یعنی او را مجبور به پذیرفتن حق نکنید، بلکه راه حق و باطل را برای او ترسیم کنید . انتخاب را به عهده خود او بگذارید. خدا هم وقتی با بندگان خود صحبت می کند ،راه حق و باطل را از هم جدا می کند . بعد می فرماید: اکراهی نیست . انتخاب با خود بنده است که دنبال حق برود و پاداش بگیرد یا دنبال باطل برود و عذاب ببیند( لا إِكْراهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَي)(3)
در دين هيچ اجبارى نيست. هدايت از گمراهى مشخص شده است
پی نوشت ها:
1. بحار الأنوار، علامة مجلسي، 110 جلد، مؤسسة الوفاء، بيروت لبنان، 1404 ه. ق.ج40 ،ص 126.
2.فجر(89) آیه6تا9.
3.بقره (2)آیه 256.






