چندوقت است احساس روزمرگی درنمازمیکنم
پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مركز
اگر منظور شما از روزمرگی، کسالت و حضور قلب نداشتن در نماز است، باید خدمتتان عرض شود:
کسی که در محیط خانه، محل کار، در کلاس ، مدرسه و کوچه و بازار از خدا غافل است و یکسره سرگرم مسائل مادی و روزمره زندگی دنیا است و دلش مشغول غیر خدا است، بی شک چنین کسی نمیتواند در نماز، قلب خود را متوجه خدا کند؛ بلکه دلش دنبال همانی است که قبل از نماز دنبال آن بود و وجودش غرق در همانی است که قبل از ورود به نماز غرق در آن بود. خداوند در وصف بندگان مؤمن خویش میفرماید: «رجال لاتلهیهم تجارة و لابیع عن ذکر الله»؛ (1) «مردانی که آن ها را هیچ تجارت و معاملهای از یاد خدا باز نمیدارد».
وقتی که کسب و کار آنان را از یاد خدا باز ندارد، بدون تردید موقعی که وضو میسازند و رو به قبله میایستند و نماز میگزارند، از خدا غفلت نمیکنند.
اگر میخواهید در نماز حواستان جمع باشد و از خدا غافل نشوید، باید در طول شبانه روز، وقتی که به کارهای دیگر، اشتغال دارید، اهل مراقبه باشید. اگر این حالت ملکه شما گردد و چنین صفتی بر شما غالب آید، در نماز نیز این حالت برای شما محفوظ خواهد ماند؛ همان طور که اگر در طول شبانه روز از خدا غافل باشید و غفلت ازحق، در شما رسوخ کند، در حال نماز نیز چنان خواهید بود و از آن خلاصی نخواهید داشت.
اگر طالب کسب عوامل حضور قلب در نماز هستید، به کتاب های: آداب الصلاة امام خمینی، اسرار الصلاة میرزا جواد آقا ملکی تبریزی، حضور قلب در نماز آقای علی اصغر عزیزی و... رجوع نمایید.
اما اگر مراد شما از روزمرگی، خستگی و بی حوصلگی است، باید عوامل آن را مثل: نگرانی، افسردگی، بی نظمی، ادبار قلب، سستی اراده و...، شناسایی نموده و در پی در مان آن برایید.
عواملی که میتواند عبادت را برای انسان لذت بخش کند، چند چیز است:
الف) قبل از عبادت، انسان خود را مستعد و مهیا سازد؛ یعنی قدری به خود تلقین کند من در صدد نیایش و نماز هستم و سعی کند افکار متفرق را از ذهنش دور کند.
ب) حتی الامکان در بهترین وقت عبادت کنید؛ مثلاً با کسالت، خستگی و یا خواب آلودگی، وارد نماز نشوید؛ «لاتقربوا الصلوة و انتم کسالی». (2)
ج) در محیط پر سر و صدا و آشوب، به مناجات نایستید؛ بلکه محیط آرام و با فراغتی را انتخاب کنید.
د) تلاوت قرآن با توجه به معانی آیات.
ه) طلب صفای دل از خدا.
برای لذت بردن از نماز و انس با آن، به مواردی که ذکر می شود، عمل کنید:
1. باور کردن اهمیت نماز: باید یک مطالعه مستمری درباره اهمیت نماز پیش بگیرید و کتابهای مختلفی را که در این باره نگاشته شده، پیوسته مطالعه کنید تا با تکرار این مطالعه، به اهمیت نماز برسید و از اعتقاد صرف، به باور و ایمان دست یابید.
2. باور کردن عتاب ترک کننده نماز: وعید و عذابهای الهی درباره تارک نماز همیشه باید مدّ نظر باشد تا انسان به خود بباوراند که چنین عذابهایی واقعا وجود دارد. کتابهایی مثل «گناهان کبیره» اثر شهید دستغیب در این باره مفید است.
3. تفکر در مرگ: در در زود گذشتن دوران زندگی خود، خاطرات تلخ و شیرین و خلاصه انتهای عمر و ورود به عالم قبر و قیامت و رسیدن عذابهای الهی و سرافکندگی و روسیاهی و... تفکر کنید.
4. گزیدن دوستانِی که اهل نماز هستند و گریز از افراد بینماز.
5. پرهیز از گناه: گناه، دل انسان را سیاه میکند و او را نسبت به اعمال عبادی کم رغبت و گاهی بی رغبت میکند.
6. انس با محیطهای معنوی: مساجد و کلاً محافل نشاط بخش معنوی، دل را به سوی عبادت و نماز میکشاند؛ حتی شنیدن و دیدن مثل دعای ندبه و کمیل به وسیله صدا و سیما مفید و روح بخش هستند.
7. استقامت و پافشاری عملی بر نماز در محیطهای ملامتگر نماز: نماز را به هیچ قیمتی ترک نکنید؛ هر چند در محیط و موقعیتی قرار گیرید که دیگران شما را سرزنش کنند.
8. پرهیز از نمازهای طولانی تحمیلی: نماز واجب را خلاصه بخوانید. فقط هر وقت قلب شما به طولانی کردن نماز علاقه و تمایل نشان داد، به همان اندازه نماز را طولانی کنید.
9. دعا و توسل: رغبت به نماز را هم با دعا و توسل به ائمه معصومین - علیهم السلام - از خداوند تعالی بخواهید.
10. مطالعه احوال علما: شرح حال بزرگان را دانستن و مطالعه کردن، بسیار مفید است.
موفق باشید و التماس دعا.
پی نوشت ها:
1. نور (24) آیه 37.
2. نساء (4) آیه 33.
