نمازنخواندن شوهر

پرسشگر گرامی، با سلام و تشکر از ارتباط تان با این مرکز
تلاش شما برای آشنا ساختن همسرتان با نماز، کاری ارزشمند و مورد پسند خداوند است.
دعوت مردم به ویژه همسر ، فرزندان و اقوام و خویشان به نماز و ارتباط با خداوند از برجسته‌ترین و متعالی‌ترین کارها است.
ولی باید به این اصل مهم توجه داشت که جامعه را با اجراى قوانین و مقررات باید اداره کرد . ولی زندگى را تنها بر پایه اخلاق، گذشت، رفاقت، همکارى و همدلى می توان تداوم بخشید. در غیر این صورت شیرازة جامعه و خانواده از هم مى پاشد و زندگى به مُردگى تدریجی تبدیل مى گردد.
از نظر شرعی وظیفه دارید که با اخلاق نیک و زبان ملایم او را نصیحت کنید . امر به معروف و نهی از منکر کنید. کار را به دعوی و مجادله نرسانید. فقط به تذکر و نصیحت با اخلاق نیک و بدون خشونت اکتفا کنید. روشن است که امر به معروف برای تبدیل به وضعیت بهتر و نیکوتر است .
بی نمازی برخی افراد همیشه به معنای بی اعتقادی و عصیان و قبول نداشتن دین نیست؛ بلکه علل و عوامل دیگری می تواند داشته باشد که در ذیل به برخی از آن ها اشاره می شود .
1. ضعف بنیه اعتقادى:
گاهی ضعف بنیه اعتقادی و پایین بودن سطح آگاهی و اطلاعات دینی و نداشتن توجیه و دلیل کافی برای انجام برخی عبادت ها باعث ترک برخی عبادت ها و اجرای احکام و مقررات دینی می شود. چنان که باعث شده که شما همیشه پایبند به نماز نباشید؛ بلکه بنا بر نوشته تان ( نمازم را اکثرا می خوانم ) اکثرا نمازتان را بخوانید و مصداق آن کسانی قرار گیری که نماز را سبک می شمارند. در چنین مواردی باید با دلسوزی و اظهار محبت ، مشکل شان را با آشنا کردن آن ها با معارف دینی و فلسفه و آثار و فواید مادی و معنوی نماز و آثار و برکات دنیا و آخرتی آن حل نمود.
بنا بر این برای ترغیب و تشویق به نماز، باید نخست زیر بناهای فکری خود و او را اصلاح و در تقویت آن بکوشید. مثلا دیدگاهش در مورد خداوند، جهان هستی، انسان، معاد و...
2. عدم آشنایى با فلسفه احکام:
بعضى چون با فلسفه نماز یا سایر احکام آشنایى ندارند، در انجام آن سستى مى ورزند؛ مثلا وقتى به آن‏ها مى گوییم چرا نماز نمى خوانید، مى‏گویند: براى چه بخوانیم؟ در این صورت لازم است به این افراد تفهیم شود که نماز، تنها یک عبادت ساده و معمولى نیست که جنبه الزامى و اجبارى یا تعبّدى محض داشته باشد، بلکه وسیله مطمئنى براى سازندگى روح و تحصیل آرامش روان مى باشد. باید برای شان آثار مختلف خواندن و نخواندن نماز را بیان کرد.
پس سعی و تلاش شما این باشد که همسرتان با علت و فلسفه نماز خواندن یا چرا باید نماز بخوانیم و نماز خواندن چه آثاری در جسم و روح و روان نماز گزار و در سر نوشت او در دنیا و آخرت دارد، آشنا شود . هم چنین آگاهی پیدا کند که ترک نماز چه آثار و عذاب و کیفری در دنیا و آخرت را در پی خواهد داشت . آن موقع خودش به تدریج اهل نماز می شود . به بیان دیگر نماز، عملی است که در مجموعة عقیدة توحیدی، دارای معنا و فلسفه خاصی است. انسان‌ طبق‌ فطرتش‌همواره ‌به ‌چیزی ‌که‌ برایش‌ اهمیت ‌دارد، توجه ‌و اهتمام‌ می‌ورزد. یکی‌ از دلائل ‌مهم‌ اهمال ‌در به‌ جا آوردن‌ نماز، عدم ‌شناخت ‌فلسفه‌ نماز است‌. امام‌ علی ‌(ع) می‌فرماید: «الناس ‌أعداء ما جهلوا؛ (1) انسان‌ دشمن ‌چیزی است که بدان آگاهی ندارد» .
سر انجام سبک شمردن نماز از نگاه روایات:
در این جا فقط به دو روایت معروف در مورد ترک نماز یا سبک شمردن آن اشاره مى کنیم:
حضرت رسول (ص) مى فرماید: «هر کس نماز را سبک بشمارد، دچار پانزده بلا مى شود: شش بلا در دنیا، سه بلا در هنگام مرگ، سه بلا در قبر و سه بلا در هنگامى که از قبر بیرون مى آید. آن چه در دنیا به آن دچار مى شود:
1- خداوند برکت را از عمر او بر مى دارد.
2- خداوند برکت را از روزى اش بر مى دارد.
3- چهره خوبان از او گرفته مى شود.
4- کار نیک وى پاداش نخواهد داشت.
5- دعایش به اجابت نمى رسد.
6- از دعاى خوبان بهره‏اى نخواهد برد.
==========
امّا آن چه در هنگام مرگ به آن دچار مى شود:
1- با ذلت و خوارى مى میرد.
2- گرسنه از دنیا مى رود.
3- تشنه مى میرد.
==========
امّا آن چه در قبر گریبانش را مى گیرد:
1- خداوند مَلَکى را در قبر وى مى گمارد تا او را شکنجه دهد.
2- قبر بر وى تنگ خواهد گرفت.
3- درون قبر وى تاریک خواهد بود.
=========
آن چه در قیامت هنگام برخاستن از قبر به آن دچار مى شود:
1- خداوند فرشته‏اى بر او مى گمارد تا وى را با صورت بر زمین بکشد.
2- با وى محاسبه سختى خواهد داشت.
3- هرگز خداوند به وى نظر رحمت نمى افکند». (2)
امام صادق (ع )فرمود که رسول الله (ص )فرمود: «لیس منی من استخف بالصلوه لایرد علی الحوض لا والله ; (3) به خدا قسم ! از من نیست کسی که نماز را سبک بشمارد و کنار حوض کوثر بر من وارد نمی شودو مشمول شفاعت من قرار نمی گیرد».

آثار نماز
با توجه به آیات و روایات در این زمینه، می توان آثار متعدد و ثمرات گوناگون نماز را نیز به دست آورد که برخی از آن آثار و حکمت‏ها چنین است:
1- نماز نیاز روح و روان
فطرت ما چه بخواهیم و چه نخواهیم، به عبودیت و پرستش میل دارد؛ اصولا عبودیت و پرستش یکی از نیازهای درونی انسان است. بهترین دلیل بر این امر آن است که بر اساس شواهد باستان شناسی تمامی انسان‌ها از ابتدا تا کنون به شکلی پرستش داشته‌اند. روح انسان نیاز به عبادت و پرستش دارد و هیچ چیزی جای آن را پر نمی‌کند، اما عبودیت باید در مسیر صحیح و در باره موجودی که لایق پرستش است، انجام بپذیرد. خداوند تنها موجودی است که لایق و شایسته پرستش است.
‌حتی موجودات دیگر نیز به عبادت و پرستش مشغولند. قرآن می‌فرماید: «کلّ قد علم صلوته و تسبیحه؛ (4) تمامی موجودات نماز و تسبیح خدا را دانستند».
در جای دیگر می‌فرماید: «إنْ مِن شیء إلاّ یسبّح بحمده و لکن لا تفقهون تسبیحهم؛ (5) هر موجودی با حمد، خدا را تسبیح می‌گوید، لیکن شما تسبیح آنان را نمی‌فهمید».
جمله ذرات عالم در نهان با تو می‌گویند روزان و شبان
ما سمیعیم و بصیریم و هشیم با شما نامحرمان ما خاموشیم
گر شما سوی جمادی می‌روید محرم جان جمادان کی شوید

2 - قرب معنوی
یکی از آثار بسیار مهم نماز قرب به خداوند است. این اثر روح عبادت و نماز را تشکیل می‏دهد. در یکی از آیات قرآن هدف آفرینش انسان، « عبادت» بیان شده است (6) که حکایتگر بعد معنوی نماز و اهمیت آن است، امام علی (ع) فرمود: «الصلوة قربان لکل تقی؛ (7) نماز وسیله تقرب هر پرهیزکاری به خداوند است». در برخی از روایات از نماز به عنوان معراج مؤمن یاد شده که اشاره به آثار معنوی آن می‏باشد. خلوتی که انسان در نماز با خدا دارد و تنها خود و خدا را در میان می بیند، بهترین عامل نزدیکی و قرب به خداست.
3 - یاد خدا و آرامش روانی
در قرآن آمده است: «اقم الصلوة لذکری؛ (8) نماز را بر پا دار تا به یاد من باشی».
ذکر و یاد خداوند نقش تعیین کننده در آرامش روانی دارد. نماز به عنوان ذکر خدا به نمازگزار آرامش می‏دهد، «ألا بذکر اللَّه تطمئن القلوب؛ (9) آگاه باشید یاد خدا مایه اطمینان است».
4 - عامل باز دارنده از گناه
یکی از آثار مهم نماز جلوگیری از گناه است: «إنّ الصلوة تنهی عن الفحشا و المنکر». (10)
طبیعت نماز از آن جا که انسان را به یاد خدا نیرومندترین عامل بازدارنده یعنی اعتقاد به مبدأ و معاد می‏اندازد، دارای اثر بازدارندگی از فحشا و منکر است. انسان که به نماز می‏ایستد و تکبیر می‏گوید، خدا را از همه چیز بالاتر می‏شمرد.
در قلب و روح چنین انسانی، جنبشی به سوی حق و حرکت به سوی پاکی و جهشی به سوی تقوا پیدا می‏شود؛ تجربه بشر نشان داده گرایش به امور متعالی و عالم نور ، او را ناخواسته از توجه به امور پست و نازل و رذایل ظلمانی باز می دارد.
5 - غفلت زدایی
بزرگ‏ترین مصیبت برای رهروان راه حق آن است که هدف آفرینش خود را فراموش کنند و غرق در زندگی مادی و لذائذ زودگذر گردند، اما نماز به حکم این که در فواصل مختلف در هر شبانه روز پنج بار انجام می‏شود، مرتباً به انسان اخطار می‏کند و هشدار می‏دهد و هدف آفرینش او را خاطر نشان می‏سازد... این نعمت بزرگی است که انسان وسیله‏ای در اختیار داشته باشد که در هر شبانه روز چند مرتبه به او بیدار باش گوید. (11)
6 - عامل پرورش فضائل اخلاقی
نماز روح اخلاص و خداباوری را در انسان افزایش می‏دهد و نتیجه آن پرورش فضایل اخلاقی است. انسان با نماز خواندن خود را از جهان محدود ماده و چهار دیوار طبیعت بیرون می‏برد و به ملکوت آسمان‏ها دعوت می‏کند . با فرشتگان همصدا می‏شود . خدا را در همه حال حاضر و ناظر می‏داند. در این فرایند از رذایل اخلاقی فاصله گرفته ، به فضایل جذب می شود، مثلا یکی از آثار مشهود در نماز کامل ، تکبر زدایی است .
انسان در هر شبانه روز هفده رکعت و در هر رکعت دو بار پیشانی بر خاک در برابر خدا می‏گذارد . خود را ذره کوچکی در برابر عظمت او می‏بیند. از این رو پرده‏های غرور و خودخواهی را کنار می‏زند و یا در صف نماز در کنار هر فرد دیگر از هر صنف اجتماعی به صورت برابر قرار می گیرد. از این رو علی (ع) بعد از بیان فلسفه عبادت، یکی از آثار نماز را تکبر زدایی بیان نمود: «خداوند ایمان را برای پاکسازی انسان‌ها از شرک واجب کرده است و نماز را برای پاکسازی از کبر».(12)
7 - نفی طاغوت و ایستاگی در مقابل ستم‏
انسانی که فقط خداوند را عبادت نماید، در مقابل او سر تعظیم و تسلیم فرود آورد، هر چه غیر خداوند است، برای او حقیر و کوچک می‏شود . کسی نمی‏تواند با ظلم و ستم بر او چیره شود. وی در مقابل گردنکشان و ظالمان سر تسلیم فرود نمی‏آورد و با طاغوت کنار نمی‏آید.
خداوند این مسئله را یکی از اهداف بعثت پیامبر دانسته است: « میان هر امتی، پیامبری را مبعوث کردیم تا خداوند را عبادت نمایید و از طاغوت (هر چه در مقابل خدا است) پرهیز کنید. (13)
این ها برخی حکمت های گوناگون فردی و اجتماعی و دنیایی و آخرتی نماز بود که ذکر شد؛

در پایان، کتاب های زیر را جهت مطالعه پیشنهاد می کنیم :
درمورد نماز
1- آیین نیایش، ابراهیم غفاری.
2- نماز عارفانه، جواد محدثی.
3 - پرورش در پرتو نیایش، حسنعلی نوری ها.
4 - نماز زیباترین الگوی پرستش، غلامعلی نعیم‌آبادی.
5 - نماز از دیدگاه قرآن و حدیث، موسوی لاهیجی.
6- نماز، حسین انصاریان.
7 -عبادت عاشقانه،استاد کریم محمود حقیقی.
در بارهء بچه های خود هم نگران نباشید و آن ها را به خدا بسپارید؛ زیرا هدایت به دست خداوند است. اما به طور خصوصی و صمیمی با شوهرتان مطرح کنید که اگر او مرتب نماز نخواند، بچه ها هم از او یاد می گیرند و در زندگی خود ممکن است دچار انحرافاتی شوند.
کتاب های بسیار خوبی توسط محقق گرامی، جناب حجت الاسلام آقای حیدری ابهری در زمینهء دینداری برای کودکان و نو جوانان نوشته شده که نشر جمال آن ها را چاپ نموده است و بسیار مفید است.
موفق باشید و التماس دعا
پی‌نوشت‏ها:
1. نهج‌البلاغه‌، فیض‌الاسلام‌، قصار 163.
2. المحدث النوري، مستدرك الوسائل، الناشر: مؤسسه آل البيت، قم، سنه النشر/1408 ه.ق ، ج 1، ص 172 و 171.
3. حاج شيخ عباس قمي، سفينه البحار، الناشر: دار الاسوه الطباعه و النشر، تاريخ النشر/1422 ه.ق , ماده صلاه.
4. نور (24) آیه 41.
5. اسراء (17) آیه44.
6. ذاریات (51) آیه 56.
7. نهج البلاغه فیض، کلمات قصار ،136.
8. طه (20) آیه 14.
9. رعد (13) آیه 28.
10. عنکبوت (29) آیه 45.
11. آيت ا... ناصر مكارم شيرازي، تفسير نمونه، ناشر: دار الكتب الاسلاميه، طهران، سال نشر/1362 ه.ش ، ج 16، ص 290 .
12. نهج البلاغه، کلمات قصار 252.
13. نحل (16) آیه 36 .