دوران بلوغ

پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مركز
در پاسخ به سؤال شما مطالبی را در قالب نکات زیر تقدیم می داریم:
1. دوران بلوغ در واقع یک تغییر و تحول شدیدی است که سرتاسر وجود نوجوان را فرا می گیرد؛ به همین خاطر، مهم ترین و حساس ترین دوران زندگی انسان، دوران بلوغ است. اگر نوجوان بداند و آگاهی پیدا کند که چه تغییراتی در وجود خود و همسالانش رخ می دهد، آن وقت گذشتن از این دوران بحرانی برای او آسان خواهد شد. مهم ترین ویژگی های این دوران، بروز تمایلات جنسی است . ندانستن و آگاه نبودن این مسایل، زمینه انحرافات نوجوان را فراهم می کند.
اگر جوان به طرز واقع بینانه ای و از طریق یک منبع صلاحیت دار با مسایل کلی بلوغ به طور منطقی و طبیعی آشنا شود، امکان بروز انحراف کاهش می یابد.
2. از نظر اسلام، این قسمت از زندگی انسان، بسیار اهمیت دارد. در این دوران است که بنای اساسی شخصیت فردی و اجتماعی نوجوان پایه‌ریزی می‌شود. روش تربیتی اسلام بر این امر تأکید دارد که نوجوان این دوران را با معرفت و پاکی سپری کند.
در این دوران حساس، نوجوان واقعاً نمی‌داند چه کند و چه چیزی در وجود او دارد، اتفاق می‌افتد. تغییرات عمومی بدن و تأثیرات روانی، چنان سریع و همه جانبه است که او را دچار تشویش و نگرانی می‌کند .برخوردها و ارتباط‌های او را با اطرافیان و خانواده‌اش دچار مشکل می‌سازد.
3. دوران بلوغ ویژگی های بسیاری دارد که شناخت آن ها کمک زیادی در شیوه رفتار با نوجوان و درک او و در نتیجه آن کاهش انحرافات او می کند .به بخشی از آن ها اشاره می کنیم:
1- در این مرحله نوجوان خواهش ها و تمایلات متفاوت و متضادی دارد. از طرفی خود خواهی کودکانه با دیگر دوستی در هم می آمیزد.
2- با این که نوجوان می خواهد با دوستان خود باشد، علاقه مند به تنهایی است.
3- در این دوران، کودک پرجنب و جوش دیروز به نوجوان حساس، زود رنج و تأثیر پذیر امروز مبدل شده است.
4- تغییرات سریع جسمی، تأثیرهای فراوانی در حالت های روحی او می گذارد.
5- با ظاهر شدن نیروی جنسی جوان، احساس خاصی به جنس مخالف در او پدید می آید.
6- نوجوان در این دوره، دارای روحیه کنجکاو و در عین حال دچار نوعی سردر گمی است.
7- به شدت از همسالان خود، الگو می پذیرد و از رفتار آنان پیروی می کند.
8- رفتار خود را با انگیزه های درونی، تشخص طلبی و استقلال جویی بروز می دهد.
بنابراین دوران بلوغ با این ویژگی ها، یک دوره بسیار حساس و دوره بحران زندگی انسان است. به همان مقدار که مهم و سرنوشت ساز است، همان مقدار وظیفه والدین و مربیان را سنگین تر می کند. پس باید به نوجوان کمک کرد تا این مرحله از زندگی را به خوبی و سلامت بگذراند.
4. در بیان مسایل بلوغ نباید شرم و حیا کرد. چرا که اگر مسایل بلوغ از طریق منطقی و توسط اشخاص صلاحیت دار به نوجوان بیان نشود، مطمئن باشید از طریق راه های خلاف آگاهی یافته و دچار سردر گمی و بحران و افت تحصیلی خواهد شد. آماری که امروزه از شیوع انحرافات جنسی در بین نوجوانان، منتشر می شود، آمار درستی است که همگی به نوعی بیانگر غفلت والدین و خود نوجوان در این خصوص است. اگر والدین و مربیان اطلاعات درستی از مسائل دوران بلوغ داشته باشند و نوجوانان را نیز به این امور آگاه سازند و با درک نیازهای شان آن ها را یاری رسانند، یقیناً نوجوان احساس خلأ نمی کند و برای تسکین خود راه های انحرافی را در پیش نمی گیرد.
5. برای بیان مسایل بلوغ راهکارهای زیر خدمت تان ارائه می شود:
1- وقتی نوجوان به سن تکلیف رسید، می توانید یک جشن تکلیف با حضور دوستان و همکلاسی هایش برای او بگیرید . یک نفر از مربیان صلاحیت دار را دعوت کرده تا در مورد مسایل بلوغ و تکالیف آن ها صحبت بکند. این مقدمه ای می شود تا خود شما نیز بتوانید به راحتی بعضی از مسایل بلوغ را برای او بیان کنید.
2- کتاب هایی در زمینه بلوغ تهیه کنید و آن ها را در اختیار او بگذارید.
3- او را با مربیان صلاحیت دار آشنا کنید تا ایشان مسایل بلوغ را برای آن ها در مناسبت های مختلف بیان کنند.
4- علاوه بر نقش پدری، همواره رابطه خود را با او حفظ کنید . به گونه ای با او رفتار کنید که شما را به عنوان یک دوست صمیمی و دلسوز بپذیرد.
5- کتاب هایی که در این زمینه معرفی می شود ، مطالعه کنید و از اطلاعات آن ها استفاده کنید:
-تربیت جنسی در اسلام. پدیدآورنده: حافظ ثابت. ناشر: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) 1387
- دوران شکوفایی (راهنمای بلوغ پسران نوجوان) پدیدآورنده: ثریا سهرابی، محمدرضا سهرابی. ناشر: انجمن اولیا و مربیان 1386
- خانواده و مسائل جنسی کودکان. پدیدآورنده: علی قائمی امیری. ناشر: انجمن اولیا و مربیان 1386
- روش های افزایش عزت نفس در کودکان و نوجوانان. پدیدآورنده: اسماعیل بیابانگرد. ناشر: انجمن اولیا و مربیان 1387
- نحوه رفتار والدین با فرزندان. پدیدآورنده: یدالله جهانگرد. ناشر: انجمن اولیا و مربیان 1386
- بلوغ و دگرگونی های آن (آنچه یک پدر و مادر باید در مورد پسر نوجوان خود بداند) پدیدآورنده: فرزانه صمدی. ناشر: اکرام 1386
- نامه های بلوغ. پدیدآورنده: علی صفایی حائری