با سلام و آرزوی توفیق
من چند سوال درخصوص خمس دارم که با توجه به نزدیکی سال خمسی ام خواهش می کنم درصورت امکان هرچه زودتر پاسخ فرمائید. متشکرم . اول اینکه آیا به مهریه من که 250 سکه است ولی پرداخت نشده و همسرم هم قدرت پرداخت آن را ندارد خمس تعلق می گیرد.؟دوم .ما دو سال پیش از چند بانک وام گرفتیم که بتوانیم زمین یا خانه ایی تهیه کنیم (درمنازل سازمانی ساکن هستیم و شخصا ملک خاصی جز یک زمین که در طرح فضای سبز قرار گرفته و ارزشی ندارد نیستیم)، اما چون مبلغ وام ها کم بود موفق به تهیه ملک نشدیم و در این مدت این مبلغ در بانک بوده و ما مقداری از اقساط را پرداخته ایم آیا به اصل وام یا به اقساط پرداخت شده خمس تعلق می گیرد ؟ سوم اینکه من مبلغی را در یک حساب پس انداز گذاشته ام و درمواردی که کسی نیاز داشته باشد به او قرض می دهم آیا این پول خمس دارد.؟ چهارم اینکه ما برای فرزندمان یک بیمه نامه عمر و سرمایه گذاری خریده ایم و هر ماهه مبلغی به حساب بیمه می ریزیم که انشا ءا.. در آینده مورد استفاده فرزندمان باشد آیا به این مبالغ خمس تعلق می گیرد و با توجه به اینکه به این حساب سود تعلق می گیرد در انتهای دوره و زمان برداشت آیا به سود هم خمس تعلق می گیرد؟ آخر اینکه پس انداز و ... ما در شرایطی است که ما هنوز در لوازم منزل و .. مقداری کسری داریم ولی ترجیح دادیم به آینده هم فکر کنیم آیا با این شرایط به ما خمس تعلق میگیرد؟

پرسش 1:
در خصوص تعلق خمس
شرح : چند سوال در خصوص خمس دارم که با توجه به نزديکي سال خمسي ام خواهش مي کنم درصورت امکان هرچه زودتر پاسخ فرمائيد. آيا به مهريه من که 250 سکه است، ولي پرداخت نشده و همسرم هم قدرت پرداخت آن را ندارد ،خمس تعلق مي گيرد؟
پاسخ:
با سلام و تشکر به خاطر ارتباط تان با اين مرکز
در فرض سؤال که هنوز مهريه خود را نگرفته ايد، دادن خمس آن واجب نيست. هر زمان مهريه را گرفتيد و بعد از گرفتن مهريه سال برآن بگذرد، احتياط واجب آن است که خمس آن را بدهيد.(1)
پي نوشت:
1. آيت الله بهجت، توضيح المسائل، مسأله 1378.
پرسش 2:

دو سال پيش از چند بانک وام گرفتيم که بتوانيم زمين يا خانه اي تهيه کنيم (در منازل سازماني ساکن هستيم و شخصا ملک خاصي جز يک زمين که در طرح فضاي سبز قرار گرفته و ارزشي ندارد نيستيم)، اما چون مبلغ وام ها کم بود ،موفق به تهيه ملک نشديم و در اين مدت اين مبلغ در بانک بوده و ما مقداري از اقساط را پرداخته ايم. آيا به اصل وام يا به اقساط پرداخت شده خمس تعلق مي گيرد ؟

پاسخ:

در صورتي که براي خريد منزل مسکوني ناچار به پس انداز تدريجي هستيد ،به پس انداز شما براي تهيه خانه مسکوني, خمس تعلق نمي گيرد.(1)
پي نوشت:
1. آيت الله بهجت، توضيح المسائل، مسأله1391 و استفتائات ، ج3 ،سؤال3464
پرسش 3:

مبلغي را در يک حساب پس انداز گذاشته ام و در مواردي که کسي نياز داشته باشد، به او قرض مي دهم، آيا اين پول خمس دارد؟

پاسخ:

اگر مبلغ مذکور را به حساب پس انداز براي آن گذاشته ايد که با آن خانه مسکوني مورد نياز خريداري کنيد ،خمس ندارد، ولي اگر براي اين مسأله پس انداز نشده باشد، با رسيدن سال خمسي بايد خمس پس انداز خود را بدهيد.(1)
ضمنا قرض دادن آن به ديگران اشکال ندارد . ثواب دادن قرض الحسنه را نيز خداوند به شما عنايت مي کند.
پي نوشت:
1. آيت الله بهجت، توضيح المسائل، مسأله 1375.
پرسش 4:

براي فرزندمان يک بيمه نامه عمر و سرمايه گذاري خريده ايم و هر ماهه مبلغي به حساب بيمه مي ريزيم که در آينده مورد استفاده فرزندمان باشد. آيا به اين مبالغ خمس تعلق مي گيرد و با توجه به اينکه به اين حساب سود تعلق مي گيرد ،در انتهاي دوره و زمان برداشت آيا به سود هم خمس تعلق مي گيرد؟ پس انداز و ... ما در شرايطي است که ما هنوز در لوازم منزل و .. مقداري کسري داريم، ولي ترجيح داديم به آينده هم فکر کنيم، آيا با اين شرايط به ما خمس تعلق مي گيرد؟
پاسخ:

در صورتي که بيمه با رعايت شرايط آن انجام گرفته باشد، پولي که هر ماه بابت بيمه عمر داده مي شود ،جزء مئونه حساب مي شود و خمس ندارد.
پولي که بعد از فوت شخص تحت عنوان بيمه عمر به خانواده اش داده مي شود، جزء در آمد همان سال حساب مي شود . اگر از مصارف بين سال آن ها زياد بماند ،خمس دارد.(1)
پي نوشت:
1. آيت الله بهجت، استفتائات، ج3، سؤال 3568و3569 .