با سلام و تشکر به خاطر ارتباط تان با این مرکز.
1- نزول قرآن به زبان عربی با توجه به مخاطبان نخستین و پیامبر(که عرب زبانند) یک جریان طبیعی است. زیرا هر سخنور و دانشمندی مطالب خویش را با زبان مخاطبان خود بیان میکند یا مینویسد، مگر آن که پیمودن چنین مسیری طبیعی به دلایلی، غیر ممکن باشد یا در پیش گرفتن رویهای دیگر ضروری به نظر برسد.
خداوند در ارسال پیامبران و ابلاغ پیامهای خویش همین رویه را تأیید کرده و به کار گرفته است:
"و ما أرسلنا مِن رسول إلاّ بلسان قومه لیبین لهم فیضلّ اللَّه مَن یشاء و یهدی مَن یشاء و هو العزیز الحکیم؛
ما هر فرستاده ای را با زبان مردمش فرستادیم تا بتواند حقایق را برای آنان به روشنی بیان کند. پس خداوند هر کس را بخواهد، گمراه و هر کس را بخواهد، هدایت میکند و او شکستناپذیر و فرزانه است".(1)
رسولان الهی، هم پیام را با زبان قوم و مخاطبان خویش میآورند و هم معارف را متناسب با سطح فرهنگی و علمی آنان بیان میکنند. بنابراین اگر قرآن به زبانی غیر از زبان عربی بود، جای آن داشت که از حکمت نزول قرآن به آن زبان سؤال شود که چرا با این که مخاطبان عرب بودند، قرآن به زبان دیگری که مردم آن زمان نمیفهمیدند، نازل شد. پس نزول قرآن به زبان عربی در درجه اوّل امری طبیعی است.
دوم: قرآن که به زبان عربی نازل شد تا جلوی بهانهگیریهای اعراب آن زمان را بگیرد، چون اگر قرآن به زبان غیر عربی بر آنان نازل میشد، بهانه آن ها این بود که این کتاب برای ما قابل فهم نیست. در سوره فصلت میفرماید: "اگر آن کتاب را به زبان عجمی قرار میدادیم، میگفتند چرا آیاتش برای ما قابل فهم نیست".(2)
سوم: ملت اعراب دست کم اعراب معاصر زمان پیامبر(ص) با توجه به تعصبات قومی، نزول قرآن را از سوی فردی غیر عرب نمیپذیرفتند . اگر پیامبر ایرانی بود و قرآن او به زبان فارسی بود، اعراب زیر پذیرش آن نمیرفتند ، ولی ملت های دیگر چنین تعصب ناپسندی ندارند یا در سطح ضعیفی دارند.
در سوره شعراء آیه فرموده است: "و لو نزلنا علی بعض الاعجمین فقرأه علیهم ما کانوا به مؤمنین؛ اگر قرآن را بر شخصی غیر عرب نازل میکردیم، اعراب آن را نمیپذیرفتند".(3)
دلایل دیگری نیز در تفاسیر ذکر شده است که جهت اطلاع بیش تر میتوانید مراجعه فرمایید به:
الف- ترجمه المیزان، ج11، ص 102 و ج 17، ص 545.
ب- تفسیر نمونه، ج9، ص300 و ج 21، ص8 .
نازل شدن قرآن به زبان عربی به معنای اختصاص آن به ملت عرب زبان نیست، بلکه، اولاً چون روح و محتوا و پیام قرآن همگانی و جهانی است، این کتاب آسمانی برای همه انسانها است .در آیات قرآن نیز این معنا تأکید شده است. ثانیا زبان اصلی و فرهنگ قرآن ، زبان فطرت است، به شکلی که همگان آن را میفهمند و به همین خاطر جهانی و همگانی است.(4)
برادران و خواهران فارسی زبان هم می توانند قرآن را به زبان عربی تلاوت کنند چون تلاوت کتاب خدا حتی اگر ترجمه آن را متوجه نشویم، ثواب و تاثیر روحی و معنوی فراوان دارد و در ضمن می توانیم ترجمه فارسی و تفسیر فارسی آن را مطالعه کنیم و پیام های آن را درک کرده و عمل نماییم و هم مناسب است برای استفاده بیشتر از قرآن و ادعیه و احادیث که به زبان عربی است ، زبان عربی را در حد متعارف یاد بگیریم.
پینوشتها:
1. ابراهیم (14) آیه 4.
2. فصلت (41) آیه 24.
3. شعراء (26) آیه 198.
4. تفسیر موضوعی قرآن کریم، آیت الله جوادی آمل، ج 1، ص 353 - 355.
