پرسش از همه چيز

پرسش 1:
پرسش از همه چيز
شرح : مقلّد حضرت خامنه اي هستم – لطفا جواب ها را به آدرسmm73@1373@yahoo.com به من ايميل كنيد. با تشكر فراوان 1)زدن موهاي پا براي مردان چه حكمي دارد؟
پاسخ:
پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباط تان با اين مرکز
زدن موهاي پا براي مردان اشکال ندارد.
پرسش 2:

خواندن قضاي نماز صبح قبل از نماز ظهر اول وقت واجب است؟
پاسخ:
پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباط تان با اين مرکز
خواندن قضاي نماز صبح قبل از نماز ظهر اول وقت واجب نمي باشد . مي شود بعد از نماز ظهر و يا در وقت ديگر خواند.
پيي نوشت:
1. امام خميني,توضيح المسائل ,م 1384.

پرسش 3:

تا چه فاصله اي كه از وطن دور شويم، نماز براي ما شكسته مي‌شود؟ آيا براي من كه در تهران زندگي مي‌كنم ، رفتن به مهماني در كرج يا رباط كريم به حكم مسافرت است ؟اگر خواستيم براي افطار به آن جا برويم، آيا مي توانيم و اگر مي‌توانيم ،چه وقت از روز ؟
پاسخ:
پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباط تان با اين مرکز
ملاك در سفرى كه باعث شكسته شدن نماز مى شود، مسافرت از انتهاى شهر خود به ابتداى شهر ديگرى است كه فاصلة بين آن دو حد اقل 5/22 كيلومتر باشد، به طورى كه رفت و برگشت 45 كيلومتر شود. مشروط بر اين که رفت از 5/22 کيلومتر کم تر نباشد.
اگر فاصله تهران تا کرج و رباط کريم حد اقل 5/22 کيلومتر باشد، نماز شما در سفر به کرج و رباط کريم شکسته است. اگر خواستيد براي افطار به کرج يا رباط کريم برويد، اگر قبل از اذان ظهر از تهران خارج شويد، روزه باطل مي شود .چنانچه بعد از اذان ظهر از تهران حرکت کنيد، روزه شما صحيح است . در برگشت به تهران اگر پيش از اذان ظهر به تهران برسيد، روزه صحيح است. اگر بخواهيد نماز را در کرج يا رباط کريم بخوانيد، بايد شکسته بخوانيد.(1)
پي نوشت:
1.آيت الله خامنه اي، اجوبه الاستفتائات، س 639.

پرسش 4:
آيا استفاده از مهرهاي ركعت شمار جايز است(در سجده ، ابتدا كمي مهر پايين مي‌رود و ثابت مي‌ماند و با بالا بردن سر مقداري بالا مي‌رود)
پاسخ:
استفاده از مهرهاي ركعت شمار اشکال ندارد، ولي بايد بعد از آرام گرفتن سر در روي مهر ذکر سجده گفته شود.(1)
پي نوشت:
1.امام خميني ،توضيح المسائل، م 1050(مطابق با نظر آيت الله خامنه اي).
پرسش 5:

در 9 شهريور 1373 به دنيا آمده ام ، كي به سنّ تكليف مي‌رسم(پسر)؟(لطفا مراحل محاسبه را هم بنويسيد )
پاسخ:

تمام شدن پانزده سال قمري يکي از علامت هاي سه گانه بالغ شدن در پسر است.(1) پانزده سال قمري از پانزده سال شمسي 163روز و شش ساعت کم تر است. بنابراين اول فروردين سال 1388شما از نظر سني مکلف شده ايد.
هر ماه قمرى 29 روز و دوازده ساعت و 44 دقيقه است . يك سال قمرى 354 يا 355 شبانه روز مى باشد. سال شمسى از اوّل فروردين شروع و به آخر اسفند ختم مى شود . شش ماه اوّل سال هر ماه سي و يک روز و 5 ماه بعد هر ماه سى روز و ماه اسفند در سال‏هاى عادى 29 روز و در سال كبيسه سى روز مى باشد. روى اين محاسبه هر سال شمسى يازده روز بيش تر از سال قمرى خواهد بود .
پي نوشت:
1. آيت الله خامنه اي، اجوبه الاستفتائات، س1887و1888.

پرسش 6:
فلسفه اين حكم از احكام اسلام را برايم بنويسيد:اگر پدري به رحمت خدا برود، نماز هاي قضاي آن به گردن پسر بزرگ تر اوست.
پاسخ:

قرآن طبق آيه شريفه « کُلُّ نَفْسٍ بِما کَسَبَتْ رَهينَة» به صراحت تاكيد مي نمايد كه هر انساني در گرو کار خود مي باشد.(1)
در لزوم نماز قضاي پدر بر پسز بزرگ تر بايد به چند نکته توجه کرد.
1- آن گونه كه به نظر مي رسد فلسفه اصلي اين امر نوعي بزرگداشت نسبت پدر و حفظ حرمت او و تلاش براي بهبود وضعيت او در آخرت است. دغدغه داشتن بازماندگان در مورد پدر بهترين بزرگداشت وي محسوب مي گردد تا در حد امكان تلاش فرد متوفي در ازدواج و رشد دادن و تربيت نمودن فرزندان در بين بازماندگان متجلي شود و اين زحمات سود مستقيمي بعد از رحلت براي وي داشته باشد و تلاش ها و زحمات وي ناديده گرفته نشود .
2- اين نماز ها به عنوان قرض هائي است که بايد ادا شود ، چه توسط خود شخص ( زماني که زنده است ) و چه توسط ديگران ( بعد از مرگ ) . اگر در زمان حيات ادا نشد ، اداي آن برعهده ورثه اي است که اموال ميت را به ارث مي برند . پس همان گونه که در دارائي هاي ميت وراث حق تصرف دارند و مي توانند آن ها را صاحب شوند ، اداي قرض هاي مالي و غير مالي ميت نيز بر عهده آن ها مي باشد . اين مورد خاص بر عهده پسر بزرگ تر تعيين شده است .
3- يکي از علت ها و حکمت هاي واجب شدن قضاي نماز پدر بر پسر بزرگ تر امتيازاتي است که پسر بزرگ تر نسبت به برادران و خواهران ديگر در ارث دارد . مي تواند وسائل اختصاصي و شخصي پدر را صاحب شود. اين وسائل شامل لوازم شخصي پدر همچون انگشتر، قرآن و شمشير است كه در اصطلاح فقهي «حبوه» خوانده مي شود. در فقه تاكيد شده كه پسر بزرگ تر حق ارث بردن اين وسائل را دارد. (2)
در مقابل اين امتيازات وظائفي هم بر عهده او نهاده شده است، از جمله به جا آوردن قضاي نماز هاي خوانده نشده پدر. ارتباط اين دو امر به گونه اي است كه برخي از فقها تاكيد مي نمايند اگر پسر بزرگ تر نمازهاي قضا را به جا نياورد ،حق ارث بردن حبوه را ندارد .(3)
3- تكليف نماز هاي پدر يك تكليف واجب براي پسر بزرگ تر است ،همانند همه تكاليف ديگرش ؛ در نتيجه فرزند بزرگ تر به خاطر حرمت و جايگاه پدر موظف به احترام او و ادا نمودن برخي از ديون وي مي شود ؛ در نتيجه وقتي به امر خدا قضاي نماز پدر بر پسر بزرگ واجب شد ، با اين وجوب ، آن نمازها مثل نماز هاي خودش ،‌ جزو اعمال واجب پسر مي گردد . چه بسا دليل تكليف آن باشد كه وي به خاطر بزرگ تر بودن ،معمولا از حيات پدر بيش ترين بهره و استفاده را نسبت به ديگر فرزندان برده است .
اما در عين حال اين عمل براي پسر بزرگ تر، جزء اعمال نيکو و صالح شمرده شده است و ثواب فراوان دارد؛ امام صادق‌مي‌فرمايد: "حج‌، روزه و... از جانب ميت قضا مي‌شود . انجام دادن اين کار نيکو است‌."(4)
نبايد فراموش كرد طبق برخي از نظرات فقهي پسر بزرگ تر موظف به قضاي نمازهايي از پدر كه ناشي از نافرماني خداوند ترك شده نيست . در نتيجه قضاي همه نمازها به طور مطلق بر عهده فرزند قرار ندارد .(5)

پي نوشت ها :
1. مدثر (74) آيه38.
2. امام خميني توضيح المسايل (محشي) ، انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسين حوزه علميه قم‏، 1424 ه ق ، ج 2 ،ص 748.
3. بهائى‏ ،جامع عباسى و تكميل آن( محشى)، مؤسسة منشورات الفراهاني‏ ، تهران، بي تا . ج 2 ،ص 396.
4. شيخ حر عاملي‌، وسائل الشيعه‌، ج 8، ص 279، مؤسسه آل البيت‌، قم‌.1409 هجرى قمرى .
5. امام خميني ، توضيح المسايل (محشي) ، انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسين حوزه علميه قم‏، 1424 ه ق ، ج1، ص 761، ذيل مسئله 1390.

پرسش 7:
غيبت كردن را توضيح دهيد.
پاسخ:

غيبت آن است که عيب پنهان کسي را پشت سر او بگويند.
اگر صفتى- ناروا-(مانند حسادت) در شخص باشد يا كارى انجام داده باشد- كه خلاف است- كه ديگران از آن بى‌اطلاعند و دوست ندارد كسى آن را براى ديگران بازگو كند، بازگو كردن آن در غياب او پيش ديگران غيبت است. چنين كارى براى گوينده و شنونده حرام است.(1)
پي نوشت:
1.امام خميني استفتائات، ج2 ،س 9.(مطابق با نظر آيت الله خامنه اي).

پرسش 8:
زكات را چگونه و چطور بايد پرداخت كرد ؟
پاسخ:
انسان مى‏تواند زكات را در هشت مورد مصرف كند:
اول: فقير، و آن كسى است كه مخارج سال خود و عيالاتش را ندارد . كسى كه صنعت ‏يا ملك يا سرمايه‏اى دارد كه مى‏تواند مخارج سال خود را بگذراند، فقير نيست.
دوم: مسكين، و آن كسى است كه از فقير سخت تر مى‏گذراند.
سوم: كسى كه از طرف امام عليه‏السلام يا نايب امام مامور است كه زكات را جمع و نگهدارى نمايد و به حساب آن رسيدگى كند و آن را به امام عليه السلام يا نايب امام يا فقرا برساند.
چهارم: كافرهايى كه اگر زكات به آنان بدهند، به دين اسلام مايل مى‏شوند يا در جنگ به مسلمانان كمك مى‏كنند.
پنجم: خريدارى بنده‏ها و آزاد كردن آنان.
ششم: بدهكارى كه نمى‏تواند قرض خود را بدهد.
هفتم: سبيل الله يعنى كارى كه مانند ساختن مسجد منفعت عمومى دينى دارد، يا مثل ساختن پل و اصلاح راه كه نفعش به عموم مسلمانان مى‏رسد و آنچه براى اسلام نفع داشته باشد، به هر نحو كه باشد.
هشتم: ابن‏السبيل، يعنى مسافرى كه در سفر درمانده و خرجيش تمام شده و سفر او معصيت نباشد و نتواند با فروختن چيزي پول تهيه کند.(1)
پي نوشت:
1.امام خميني، توضيح المسائل، م 1925. (مطابق با نظر آيت الله خامنه اي).

پرسش 9:
كوتاه كردن ريش به اندازه اي كه بعد از آن داشتن ريش مشخص باشد، چه حكمي دارد؟
پاسخ:

بعد ازکوتاه کردن اگر از نظر عرف مردم بگويند که ريش دارد ، اين مقدار کوتاه کردن اشکال ندارد.(1)
پي نوشت:
1.سوال از دفتر آيت الله خامنه اي.
پرسش 10:

نگاه كردن به صورت نامحرم براي صحبت معمول(كار و...) مباح است؟
پاسخ:

نگاه به صورت نامحرم بدون قصد لذت و براي صحبت هاي معمولي اشکال ندارد.(1)
پي نوشت:
1. امام خميني، توضيح المسائل، م 2433.(مطابق با نظر آيت الله خامنه اي).
پرسش 11:

اخبار تلويزيون غيبت حساب نمي شود؟ براي ما كه اخبار شخصي را به شخص ديگري مي گوييم چه؟(علني بودن كار)
پاسخ:

اخبار تلويزيون غيبت حساب نمي شود مگر آن که اخبار گو عيب پنهان کسي را که شرعا محترم است، آشکار کند يا قصد عيبجويي او را داشته باشد.
شما هم اگر با گفتن اخبار شخصي, عيب پنهان او را آشکار نکني و چيزي نگويي که باعث ناراحتي او شود و نقصي بر وي وارد نکني و قصد عيبجويي او را هم نداشته باشي، غيبت محسوب نمي شود.اگر به قصد عيبجويي بگويي، غيبت است.
پي نوشت:
1. امام خميني، استفتائات، ج2 ،س12.(مطابق با نظر آيت الله خامنه اي).
پرسش 12:
شستن البسه متنجس به مني چگونه است؟

پاسخ:
بايد به قدر ي شسته شود که عين مني از بين برود .بعد از زايل شدن مني يک بار شسته و فشار داده شود ،کافي است و لباس پاک مي شود.(1)
پي نوشت:
1. آيت الله خامنه اي، اوجوبه الاستفتائات، س 71.
پرسش 13:
استفاده از نرم افزار‌هايي كه به صورت كرك شده هستند ،چه حكمي دارد؟(با توجه به قانون در ايران كه آثار خارجي حق تاليف ندارند و كپي و استفاده از آن ها آزاد است .)
پاسخ:

از نظر آيه الله خامنه اي، بين نرم افزار داخلي و خارجي فرق مي باشد. اگر نرم افزار، توليد داخلي باشد، احتياط واجب اين است كه از ناشر اصلي براي تكثير نوارها و سي دي ها و نسخه برداري از آن ها اجازه گرفته شود. بدون اجازه توليد کننده آن حق استفاده ندارد. اما اگر توليد کننده نرم افزار و سي دي مربوط به خارج از کشور جمهوري اسلامي ايران باشد، تابع قرارداد است، يعني اگر کشور توليد کننده با جمهوري اسلامي ايران در زمينه حفظ حقوق نرم افزاري قرار داد نداشته باشد ، تکثير و استفاده از آن ها اشکال ندارد . تاکنون ثابت نشده که ايران با کشوري قرارداد دارد.(1 )
پي نوشت:
1-آيت الله خامنه اي، اجوبه الا ستفتائات، سؤال 1341 و1343و1342.

پرسش 14:
آيا پول پيداشده توسط ما براي خودمان است ؟
پاسخ:

پول پيداشده توسط شما مال خودتان نيست . اگر صاحبش را بشناسي، بايد به صاحبش بدهي .
اگر صاحبش را نشناسي ، بنا به احتياط واجب با اجازه مرجع تقليدت بايد از طرف صاحب پول به فقير غير سيد صدقه بدهي.(1)
پي نوشت:
1. امام خميني، توضيح المسائل، م 2564.(مطابق با نظر آيت الله خامنه اي).

پرسش 15:
سود بانك ها و جوايز آن ها چگونه حلال است؟
پاسخ:

جايزه بانکي حلال است .سود بانکي هم اگر در قالب قرارداد هاي شرعي مثل مضاربه يا شرکت يا جعاله يا اجاره و مانند آن، داده شود، شرعا حلال است.
چون همان گونه که سود بردن در خريد و فروش حلال است ،در مضاربه و مانند آن هم که شرع جايز شمرده، حلال است.
آن که حرام است ،اين است که پولي به صورت قرض داده و سود گرفته شود .
پي نوشت:
1 .آيت الله خامنه اي ،استفتاآت،س1922و1923.

پرسش 16:
استفاده شخصي از بيت‌المال چه حكمي دارد؟

پاسخ:

استفاده شخصي از بيت المال جايز نيست مگر آن مقدار که مطابق قانون مجاز به استفاده باشد،مانند استفاده کارمندان از تلفن اداره به اندازه متعارف، نه بيش تر.(1)
پي نوشت:
1. آيت الله خامنه اي ،اجوبه الاستفتائات، س 1955و1956.
پرسش 17:
اگر شخصي ما بي ادبي كرد و يا حق ما را خورد و يا به ما فحش داد ، واكنش ما بايد چگونه باشد ؟
پاسخ:

فحش و ناسزاگويي يکي از گناهان بزرگ است که پيامبر اکرم صلي الله عليه وآله فرموده:
إِنَّ اللَّهَ حَرَّمَ الْجَنَّةَ عَلَى كُلِّ فَحَّاش؛
خداوند ورود به بهشت را بر هر کسي که فحش و ناسزا بگويد، حرام کرده است.(1)
چيزي که از روايات به دست مي آيد ، حرام بودن فحش است با هر کس که باشد، خواه مسلمان و مومن، يا کافر و فاسق، يا کوچک و بزرگ. با توجه به حرام و گناه بودن فحش و ناسزاگويي، نمي توان پاسخ کار حرام و معصيتي را با حرام و معصيت داد.
دين اسلام نه تنها از دشنام گويي در برخورد با دشنام و ناسزا ،ما را ممنوع کرده ، بلکه حتي از صفات نيک مؤمنان مي داند که به هنگام شنيدن ناسزا با رفتار نيک و سلام و درود پاسخ گوييم:
« بندگان خداي رحمان آنانند که روي زمين به نرمي (بدون غرور) راه مي روند . چون نادانان آن ها را طرف خطاب قرار دهند، به ملايمت پاسخ دهند(سلام گويند)».(2)
پس وظيفه اخلاقي ما اين است که فحش را با فحش جواب ندهيم، ولي از نظر حقوقي حق داريد از کسي که به شما فحش مي دهد، شکايت کنيد . در شرع و قانون چنين حقي براي شما در نظر گرفته شده و براي فحاش هم مجازات در نظر گرفته شده است.
اگر حقي که از شما خورده شده ، مالي باشد، اگر با صحبت مستقيم يا واسطه فرستادن حاضر به پرداخت حق شما نشد،
مي توانيد با رجوع به مراجع قضايي از او شکايت کنيد تا به حق خود برسيد .اگر حق غير مالي باشد ،مثلا آبروي شما را برده ، مديون شماست . بايد از شما حلاليت بطلبد و شما را راضي کند ، ولي باز حق تلافي کردن نداريم. اگر با غيبت کردن آبروي شما را برده ، از نظر اخلاقي اجازه نداريد به تلافي آبروي او را ببريد و غيبت او را بکنيد. بايد از خودتان دفاع کنيد ،به اين طريق که: حرف هايي که به شما نسبت داده اند ،اگر واقعيت ندارد، از خودتان دفع کنيد حتي در بسياري از موارد مي توانيد از طرف شکايت کنيد،
ولي در هر صورت بعد از اينکه از خودتان دفاع کرديد، بهترين کار که خدا نيز همه را به آن توصيه کرده، اين است که
از کسي که به شما بدي کرده،در صورتي که پشيمان شد و عذر خواهي کرد، بگذريد . او را حلال کرد تا خدا نيز به خاطر اين کار از گناهان و خطاهاي شما بگذرد.
خدا در قرآن مي فرمايد :وَ لْيَعْفُوا وَ لْيَصْفَحُوا أَ لا تُحِبُّونَ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحيمٌ ؛(3) بايد مؤمنان عفو پيشه كنند. از بدي ها درگذرند، آيا دوست نمى‏داريد كه خدا هم در حق شما مغفرت (و احسان) فرمايد؟
موفق باشيد.

پي نوشت ها:
1. ثقة الاسلام كلينى، كافي، 8 جلد، دار الكتب الإسلامية تهران، 1365 ،ج 2،ص 323.
2. فرقان(25)آيه 63.
3.نور(24) آيه 22.

پرسش 18:
رفتن به مجالس عروسي که در آن آهنگ غنا و طرب و رقصيدن است، چه حكمي دارد؟
پاسخ:

رفتن به چنين مجالسي جايز نيست.(1)
پي نوشت:
1.آيت الله خامنه اي، اجوبه الاستفتائات، س1167.
پرسش 19:

هر نصيحتي كه به من داريد و يا تجربه اي كه مي دانيد به آن نياز دارم و روشن كردن احكامي كه شايد داراي ابهام باشد بنويسيد.
پاسخ:

اين که در اول جواني به فکر مسائل شرعي خود هستيد، توفيق الهي است.
خوش بختي روز افزون و سعادت را براي شما از خداي مهربان خواهانيم.
توصيه مي شود در صورت امکان توضيح المسائل امام خميني و رساله اجوبه الاستفتائات مقام معظم رهبري را تهيه کني. در اوقات فراغت مسائل مورد نياز, مانند احکام وضو و غسل و نماز را مطالعه نماييد.
پرسش 20:
قمر در عقرب چيست؟
پاسخ:

در اصطلاح نجوم هنگامي كه ماه در سير و حركت خود در برج عقرب قرار گرفت، گفته مي شود كه قمر در عقرب است. (1)
در تقويم هاي نجومي روزهايي را که قمر در عقرب باشد، نوشته است. مي تواني آن تقويم ها را بخري .

پي‌نوشت‌:
1. لغت نامه دهخدا؛
مصطفي حسيني دشتي، معارف و معاريف، واژه قمر در عقرب.