ما مرجع تقلید قبلیمان آقای آیت الله بهجت بودند و حالا که ایشان فوت کردند نمیدانیم باید چه کسی را به عنوان مرجع تقلید انتخاب کنیم لطفا در این مسیله به ما کمک کنید.
$$پرسشگر گرامی باسلام و تشکر از ارتباط با این مرکز.
اگر کسي مرجع تقليدش فوت کند، مي تواند با اجازه يک مجتهد زنده اعلم بر مرجع تقليد فوت شده خودش باقي بماند، يعني در مسئله بقا بر ميت ، از مجتهد زنده اعلم تقليد کند و مطابق نظر او بر تقليد خود از ميت باقي بماند . نيز مي تواند کلا از مرجع تقليد زنده اعلم تقليد کند و بر مرجع تقليد ميت باقي نماند.
برای انتخاب مرجع جدید باید به شیوه ای که در رسالههاي توضيح المسائل مراجع آمده است عمل نماید :
تقليد از مجتهدي جايز است كه علاوه بر مرد بودن، بالغ و حلال زاده و شيعه دوازده امامي باشد و شرايط زير را نيز داشته باشد. چنين مرجعي را بايد براي تبعيت انتخاب كرد:
1. زنده باشد؛ بنا بر اين ابتدائاً نميشود از مجتهدي که از دنيا رفته تقليد كرد، ولي اگر از مجتهد زندهاي تقليد كند، سپس آن مرجع از دنيا برود، اگر اعلم (داناتر) از مجتهدان زنده باشد، بايد به تقليد او باقي بماند و در صورت مساوي بودن، با اجازه مجتهدان زنده ميتوان به تقليد از مجتهد مرده باقي بماند.
2. عادل باشد؛ منظور از عدالت، ملكه نفسانيه يا تقوا و حالت خدا ترسي باطني است كه انسان را به انجام واجبات وادار كند و از ارتكاب گناهان كبيره يا اصرار بر گناه صغيره باز دارد.
3. حريص به مال، قدرت و رياست دنيا نباشد.
4. در فهميدن حكم خدا از همة مجتهدان عصر خويش عالِمتر باشد و يا لااقل با آن ها مساوي باشد. (1)
براي شناختن مجتهد اعلم سه راه وجود دارد:
اوّل: خود انسان اهل علم باشد و بتواند مجتهد اعلم را بشناسد.
دوم: دو نفر عالِم عادل كه ميتوانند مجتهد اعلم را بشناسند و تصديق نمايند؛ البته به شرطي كه دو نفر عالِم عادلِ ديگر با گفته آنان مخالفت ننمايند.
سوم: عدهاي از اهل علم كه ميتوانند مجتهد اعلم را تشخيص دهند و از گفته آنان اطمينان حاصل ميشود، مجتهد يا اعلم بودن كسي را تصديق كنند. (2)
ممكن است تشخيص اعلم مشكل باشد و چند نفر مجتهد به عنوان مراجع هم سطح معرفي شوند.
مراجعي كه موجود هستند و جامعه مدرسين حوزه علميه قم بعد از رحلت آية الله اراکي به عنوان مراجع مورد توجه انتخاب و اعلام کردند، عبارتاند از حضرات آيات: خامنهاي، شبيري زنجاني، وحيد خراساني، مكارم شيرازي و ... . مراجع ديگري مانند آيات عظام : صافي، سيستاني و ...، وجود دارند که اگر چه در اين انتخاب نيامدهاند، اما آنان نيز به عنوان مراجع، مورد نظر هستند.
حال اگر شما يکي از اين افراد را به عنوان اعلم مي شناسيد، يا از گفته روحاني شهرتان که آن مرجع را به عنوان اعلم معرفي کرده است، اطمينان پيدا کرده ايد، از همان تقليد نماييد. اگر نميشناسيد از هر کدام از مراجع مذکور تقليد نماييد، کفايت ميکند و صحيح است.
پي نوشت ها:
1. آیة الله بهجت ، توضيح المسائل ، م 2.
2. همان، م 3.
