نظر به کدام دلائل درفقه شیعه پدر حضرت علی (ع) مسلمان از دنیا رفته است ؟
نظربه فقه اهل سنت که بر این باور اند که مشرک ازدنیا رفته است
با عرض سلام و تشکر از ارتباط تان با این مرکز.
ابو طالب کیست؟
اَبو طالِب، عبد مناف (عمران) بن عبد المطّلب بن هاشم بن عبد مناف قرشي (متولد سال دهم بعثت برابر با 620 م)، عمو و حامي پيامبر (ص).
چون محمد (ص) به پيامبري مبعوث شد، ابو طالب با گرویدن فررندش علي (ع) به اسلام مخالفت نكرد و حتّي او را به همراهي با پيامبر فرمان داد . محمد (ص) را نيز از پشتيباني خود مطمئن ساخت . (1) اما خود در پاسخ به دعوت پيامبر كه او را سزاوارترين فرد براي قبول اسلام مي دانست، ظاهراً به سالخوردگي خود و ملامت و كينه قريش اشاره كرد. آن گاه كه پيامبر دعوت خود را آشكار كرد، كساني از سران قريش نزد ابو طالب آمدند و از وي خواستند يا برادر زاده اش را از اين كار باز دارد، يا حمايت خود را از محمد برگيرد. ابوطالب گاهي با لحني ملايم با ايشان سخن مي گفت و زماني با محمد در اين باره به گفت و گو مي نشست . (2)
پشتيباني آشكار ابو طالب از محمد بر كافران گران آمد و چون مي پنداشتند كه غمخواري او از محمد كه در كودكي به «يتيم ابو طالب» شهرت داشت، فقط به خاطر فرزند خواندگي اوست. کفار، عُمارة بن وليد را كه جواني خردمند و خوشرو بود، همراه گرفتند و به قصد مبادله با حضرت محمد پيش ابو طالب آمدند. ابو طالب سخت برآشفت و آنان را براند . (3)
ابو طالب سرانجام در هشتاد و چند سالگي درگذشت. به اعتقاد شيعه، ابو طالب به محمد و دين او ايمان آورد، اما مصلحت را در كتمان آن دانست (4)، زيرا اگر ايمانش را آشكار مي كرد، همچون ديگر مسلمانان مكه، ديدگاه او مشخص مي گرديد و نمي توانست به عنوان سرپرست قبيله، حكم و داور مشركان گردد و از مقام شيخيت خود در حمايت از رسول اكرم و نصرت دين او سود جويد . (5)
درباره اسلام ابو طالب كه از مباحث عقيدتي ـ كلامي بين مذاهب اسلامي است، روايات و اخبار فراوان در دست است و كتاب ها و رساله ها و مقالات بي شماري تدوين شده است كه از جمله كهن ترين آن ها بايد از كتاب ايمان ابي طالب اثر شيخ مفيد (د 413 ق) نام برد. جمهور علما و مفسران شيعه و عده اي از بزرگان اهل سنّت، به اعتبار روايات اهل بيت (ع)، يا اجتهاد و استنباط خود، عقيده به اسلام ابو طالب دارند و اسناد راويان حديث گروهي از مورخان و مفسران اهل تسنن را - كه انكار ايمان ابوطالب كرده اند - ضعيف و يا مرسل مي دانند . (6)
اشعار منسوب به ابو طالب به سبب در بر داشتن حوادث مكه در طلوع اسلام و همچنين به سبب منزلت خاص وي، مورد عنايت ادباي عصر نخستين اسلامي قرار گرفت. بيشتر قصايد منسوب به او در مدح پيامبر و دفاع از اسلام و تأييد مسلمانان و نيز حاوي برخي نكات تاريخي و قومي است . (7)
مثلا در اين شعر چنين آمده است:
امين حبيب فى العباد مسوّم بحاتم ربّ قاهر فى الخواتم
نبى اتا الوحى من غد ربه و من قال لايقرع بها سنّ نادم
(محمد) درستكار و بندگان ، دوستدار او و برتر از همگان است - به حق پروردگاري كه حاكم بر همه چيز است - از نزد پروردگار به او وحي مي رسد - و هر كس چنين اعتقادي نداشته باشد ، انگشت ندامت خواهد گزيد.
داستان ديگرى كه دليل بر اسلام حضرت ابى طالب است ، مسئله ى استسقاى ابو طالب است كه در تاريخ آمده است كه اهل مكه زمانى به آنان قحطى رسيد و دو سال باران نباريد ، حضرت عبد المطلب ابو طالب را امر كرد كه حضرت محمد را - كه كودك شيرخوارى بود - روى دست بلند كرده رو به كعبه بايستد و خدا را به حق آن كودك بخواند . ساعتى نگذشت كه ابر آمده و باران شديدى نازل شد و اين داستان دليل است بر اعتقاد ابو طالب به توحيد و شناخت وى درباره ى كودكى كه از مقامى رفيع برخوردار بوده و به رسالت خواهد رسيد.
دليل هاى بسيار ديگرى درباره ى اسلام ابى طالب هست كه مى توان آن ها را در الغدير ، جلد هفتم صفحه 340 به بعد مطالعه كرد.
پي نوشت ها :
1. بلاذري، احمد بن يحيي، انساب الاشراف، ج 1 ،ص113، به كوشش محمد حميدالله، قاهره، 1959 م ؛ ابن هشام، السيرة النبويـة، ج1، ص263 ـ 264، بيروت ، دار احیاء التراث العربي؛ ابوالفرج اصفهاني، الاغاني، بيروت، 1390 ق .
2. علي، جواد، المفصل في تاريخ العرب قبل الاسلام، ج 2، ص322 ـ 326، بيروت، 1976 م .
3. ابن سعد، محمد، طبقات الكبري، ج 2، ص322 ـ 326، بيروت، 1957 ـ 1960 م؛ طبري، ج2، ص326 ـ 327 .
4. راوندي، سعيد بن هبـة الله، الخرائج و الجرائح، ج3، ص 1078، قم، 1409ق .
5. ابن ابي الحديد، عبدالحميد بن هبـة الله، شرح نهج البلاغة، ج 14 ، ص81 ـ 82، به كوشش محمد ابوالفضل ابراهيم، قاهره، 1959 ـ 1963 م.
6. بلاذري، احمد بن يحيي، انساب الاشراف ، ج 2، به كوشش محمد باقر محمودي، ج2، ص82 ـ 29بيروت، 1394ق ، 1974 م .
7. دايرة المعارف بزرگ اسلامي، ج5، ص618 ، ناشر مركز دايرة المعارف بزرگ اسلامي، چاپ اول : تهران ، سال1372ش .
