آیه آخر سوره لقمان می فرماید هیچ کس نمی داند در کدام سر زمین مرگش فرامی رسدپس چرا شما فرمودید امام از شهادت خود با خبر بود ؟
با سلام و تشکر به خاطر ارتباط تان با این مرکز.
داشتن آگاهی از زمان و مکان مرگ نوعی علم به غیب است . علم غیب مثل همه چیزهای دیگر مختص خداست . غیر خدا، هیچ کس هیچ چیز و از جمله علم غیب ندارد. غیر خدا هر که و هر چه باشد، به ذات خود جز فقر محض نیست و از خود هیچ ندارد . هر چه دارد ،عطای خداست.
عطای خدا هم یا عمومی است مثل حیات و ...یا اختصاصی است مثل نبوت و امامت.
اگر انسان ها به حوزه هایی علم و آگاهی دارند و با چشم و گوش و دیگر حواس به زوایایی از جهان آگاهی می یابند، این عطای عمومی خداست. اما علم به زوایای پنهان از حواس و علم به جهان های برتر از حواس که "علم غیب" نامیده می شود، اختصاص به خدا دارد . غیر خدا را به این حوزه راهی نیست، مگر این که خدا آگاهی دهد :
قُلْ لا يَعْلَمُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ الْغَيْبَ إِلاَّ اللَّه؛(1)
بگو: هيچ كس در آسمان ها و زمين غيب نمىداند مگر اللَّه.
وَ عِنْدَهُ مَفاتِحُ الْغَيْبِ لا يَعْلَمُها إِلاَّ هُو؛(2)
كليدهاى غيب نزد اوست. جز او كسى را از غيب آگاهى نيست.
ما كُنْتَ تَعْلَمُها أَنْتَ وَ لا قَوْمُكَ مِنْ قَبْلِ هذا؛(3)
پيش از اين نه تو آن ها را مىدانستى و نه قوم تو.
إِنَّمَا الْغَيْبُ لِلَّه؛(4)
بگو: هيچ كس در آسمان ها و زمين غيب نمىداند مگر اللَّه.
از زبان پیامبران به صراحت اعلام می کند که ما غیب نمی دانیم و از پنهان آگاه نیستیم:
وَ لَوْ كُنْتُ أَعْلَمُ الْغَيْبَ لاَسْتَكْثَرْتُ مِنَ الْخَيْرِ وَ ما مَسَّنِيَ السُّوءُ؛(5)
اگر علم غيب مىدانستم ،بر خير خود بسى مىافزودم و هيچ شرى به من نمىرسيد.
وَ لا أَقُولُ لَكُمْ عِنْدي خَزائِنُ اللَّهِ وَ لا أَعْلَمُ الْغَيْبَ؛(6)
به شما نمىگويم كه خزاين خدا نزد من است. و علم غيب هم نمىدانم.
خداوند که "فعال ما یشاء" است و اختیار مطلق دارد، می تواند هر کس را که بخواهد بر همه غیب یا بر بعض از غیب آگاه سازد . کسی هم نمی تواند بر خدا حکم کرده و او را از این عطا منع گرداند. خداوند اعلام کرده که پیامبران و برگزیدگانش را بر غیب (به صورت مطلق یا محدود) آگاه می کند:
وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُطْلِعَكُمْ عَلَى الْغَيْبِ وَ لكِنَّ اللَّهَ يَجْتَبي مِنْ رُسُلِهِ مَنْ يَشاءُ؛(7)
خدا بر آن نيست كه شما را از غيب بياگاهاند، ولى برخى از پيامبرانش را كه خود بخواهد برمىگزيند.
عالِمُ الْغَيْبِ فَلا يُظْهِرُ عَلى غَيْبِهِ أَحَداً إِلاَّ مَنِ ارْتَضى مِنْ رَسُول؛(8)
او داناى غيب است . غيب خود را بر هيچ كس آشكار نمىسازد، مگر بر آن پيامبرى كه از او خشنود باشد.
بنا بر این آیات، خدا به برگزیدگان و رسولان خود علم غیب می دهد. بنا بر روایات، امامان جانشینان رسول خدا هستند . همه شؤون رسول خدا جز وحی و نبوت را دارند . طبیعی است که خدا وقتی بخواهد کسی را خلیفه و مظهر خود گرداند و واسطه هدایت و فیض خود قرار دهد، به او علم غیب و تسلط بر زمان و مکان و زبان ها و...را خواهد داد . او به اراده خدا فراتر از زمان و مکان و دیگر محدودیت ها خواهد بود . همه این ها به اذن و اراده خداست.
علم به زمان و مکان مرگ هم، از غیب است . جز خدا کسی از زمان و مکان مرگ انسان ها از جمله خودش خبر ندارد. اگر امامان از زمان و مکان مرگ دیگران و خودشان آگاهی دارند، به عطای خداست که آنان را بر جهان سیطره داده و از غیب خود آگاه کرده است ، همچنان که به حضرت عیسی(ع) قدرت مرده زنده کردن و بیمار لاعلاج را شفا دادن و خلق کردن و خبر دادن از پنهان داده بود:
أَنِّي قَدْ جِئْتُكُمْ بِآيَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ أَنِّي أَخْلُقُ لَكُمْ مِنَ الطِّينِ كَهَيْئَةِ الطَّيْرِ فَأَنْفُخُ فيهِ فَيَكُونُ طَيْراً بِإِذْنِ اللَّهِ وَ أُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَ الْأَبْرَصَ وَ أُحْيِ الْمَوْتى بِإِذْنِ اللَّهِ وَ أُنَبِّئُكُمْ بِما تَأْكُلُونَ وَ ما تَدَّخِرُونَ في بُيُوتِكُم؛(9)
نشانهاى از طرف پروردگار شما، براي تان آوردهام . از گِل، چيزى به شكل پرنده مىسازم، سپس در آن مىدمم و به فرمان خدا، پرندهاى مىگردد. به اذن خدا، كورِ مادرزاد و مبتلايان به برص [پيسى] را بهبودى مىبخشم . مردگان را به اذن خدا زنده مىكنم . از آنچه مىخوريد، و در خانههاى خود ذخيره مىكنيد، به شما خبر مىدهم .
بنا بر این آیه 34 لقمان که می فرماید:
ما تَدْري نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ ؛
هيچ كس نمىداند در چه سرزمينى مىميرد؟
علم ذاتی است که هیچ انسانی ندارد مگر این که خدا به کسی چنین آگاهی بدهد . در این صورت علم او خدادادی است . از خودش نیست و کلیت آیه خدشه دار نشده است.
پی نوشت ها:
1. نمل(27)آیه65.
2. انعام(6)آیه59.
3.هود(11)آیه49.
4. یونس(10)آیه20.
5. اعراف(7)آیه188.
6.هود(11)آیه31.
7.آل عمران(3)آیه179.
8. جن(72)آیه26-27.
9. آل عمران (3) آيه 49.
