قران

با سلام و آرزوی قبولی طاعات و عبادات شما در این ماه عزیز؛ و تشکر به خاطر ارتباطتان با این مرکز؛
این که قرآن کتاب هدایت عموم هست و عموم مردم می توانند با مراجعه مستقیم به قرآن از طعام های معنوی و هدایتگرانه اش توشه برگیرند، شکی نیست ، ولی به دلایل مختلف قادر به درک همه مفاهیم آن نیستند، از جمله:
1.مفاهیم قرآن از عمق و ژرفای بی نهایت برخوردار است ،همچنان که اوج بی نهایت نیز دارد . عموم مردم گرچه به هنگام مراجعه به قرآن از سفره گسترده آن طعام هایی ارزشمند بر می گیرند ،ولی درک و فهم شان از رسیدن به اوج و ژرفای قرآن عاجز است . باید غواصان ماهر و عقابان تیز پرواز را به مدد بطلبند و به کمک آنان، مروارید ها شکار کنند.
2. قرآن به زبان قوم و مردم نازل شده و برای بیان مفاهیم متعالی، راهی جز به کار گیری الفاظی که برای مفاهیم محسوس وضع شده اند، نداشته ،پس به ناچار برای بیان بسیاری از مفاهیم چاره نبوده جز این که الفاظ را با کنایه و قرینه در آن معانی برتر از حس به کار گیرد. ما انسان های مانوس با معانی حسی، وقتی آن آیات را تلاوت می کنیم، معانی محسوس به ذهن مان می آید و باید مخاطبان اصلی قرآن یعنی پیامبر و امامان و تربیت شدگان مکتب آنان ما را دستگیری کرده و به سوی آن معانی بلند سوق دهند.
3. از طرف دیگر چون انسان ها از لحاظ سطح درک و آگاهی ها و انگیزه ها و ... اختلاف دارند آگاهانه یا ناآگاهانه گرفتار اختلاف برداشت و بد فهمی و اشتباه می شوند. اختلاف و بدفهمی و اشتباه ها کم کم عمیق می شود. با گذشت مدت کوتاهی کتابی که برای رفع اختلاف آمده ، منشا و منبع اختلاف می گردد.
برای این که از بدفهمی ها و نافهمی ها و اختلاف برداشت ها در امان باشیم ،باید معلمان قرآن یعنی ابتدا پیامبر و بعد از ایشان جانشینانش یعنی امامان معصوم که از جانب خدا تعلیم یافته اند و یربیت یافتگان مکتب امامان، آیات را برای ما بیان کنند.
به آیات زیر توجه کنید:
«وَ کَیْفَ تَکْفُرُونَ وَ اَنْتُمْ تُتْلى عَلَیْکُمْ آیاتُ اللّه‏ِ وَ فیکُمْ رَسُولُهُ؛(1)
چگونه کفر مى‏ورزید و حال آن که آیات خدا بر شما تلاوت مى‏شود و رسول خدا در بین شماست؟»
در این آیه دو عامل براى هدایت مردم و حفظ آنان از گمراهى معرفى شده است:
یکى آیات کتاب خدا که بر مردم تلاوت مى‏شود.
دوم رسول خدا که در بین آن هاست و مضمون وحى را تبیین مى‏کند. از ظهور کلام فهمیده مى‏شود که کتاب خدا بدون ضمیمه شدن تفسیر پیامبر، به تنهایى براى در امان نگه داشتن آن ها از کفر، کافى نیست زیرا ممکن است مضمون وحى را درست نفهمند و آن را بد تفسیر کنند و گمراه شوند.
«اَنْزَلْنا اِلَیْکَ الذِّکْرَ لِتُبیِّنَ لِلنّاسِ مُا نُزِّلَ اِلَیْهِمْ»(2)
در این آیه به صراحت وظیفه رسول خدا تبیین و تفسیر قرآن معرفى شده است.
در آیات متعددى رسول خدا، معلم کتاب معرفى شده است:
«اَرْسَلْنا فیکُمْ رَسُولاً مِنْکُمْ یَتْلوْ عَلَیْکُمْ ایاتِنا وَ یُزَکّیکُمُ وُ یُعَلِّمُکُمْ الْکِتابَ وَ الْحِکْمَةَ؛(3)
در میان شما فرستاده‏اى از خودتان روانه کردیم که آیات ما را بر شما مى‏خواند و تعلیم می دهد و شما را پاک مى‏گرداند.»
«رَبَّنَا وَ ابْعَثْ فیهِمْ رَسُولاً مِنْهُمْ یَتْلُو عَلَیْهِمْ ایاتِکَ وَ یُعَلِّمُهُمُ الْکِتابَ وَ الْحِکْمَةَ وَ یُزَکّیهِمْ؛(4)
«پروردگارا در میان آنان فرستاده‏اى از خودشان برانگیز تا آیات تو را بر آنان بخواند و کتاب و حکمت بدانان بیاموزد و پاک شان گرداند».
4. بسیاری از آیات به تناسب اتفاقاتی که افتاده ،نازل شده و حکم آن اتفاق را توضیح داده اند. اگر کسی از آن اتفاق و واقعه که شان نزول گفته می شود، خبر نداشته باشد، ممکن است نتواند معنای صحیح آیه را بفهمد و دچار کج فهمی شود.
5. آیات قرآن که در زمینه احکام نازل شده اند ناسخ و منسوخ و مطلق و مقید و مجمل و مبین دارند و این در سیر قانونگذاری طبیعی است و عموم که از این نوع آیات شناخت ندارند، در درک و فهم صحیح آیات مشکل پیدا کرده یا به خطا می افتند.
با توجه به این موارد معلوم می شود درک همه معانی قرآن کار سختی است. فقط در توان تعلیم یافته های خدایی است . همه از جمله مفسران غیر معصوم در معرض اشتباه و بدفهمی هستند و ما برای فهم صحیح قرآن چاره ای جز دقت در آیات با کمک گیری از روایات نداریم.
کسانی که بخواهند بدون کمک گرفتن از رسول خدا و اهل بیت معصوم به فهم کتاب خدا اقدام کنند، گر چه ممکن است پیام های حق زیادی درک کنند، ولی در معرض بدفهمی و اشتباهات بنیان براندازند و برای در امان ماندن از بدفهمی و اشتباه بنیان کن، چاره ای جز مراجعه به مفسران معصوم قرآن ندارند.
پی نوشت:
1.آل عمران(3)آیه101.
2.نحل(16)آیه44.
3.بقره(2)آیه151.
4. همان،آیه129.