سوال از امامت

با سلام و قدردانی از ارتباط تان با این مرکز
دقیقا نمی توان گفت امام زمان (ع) چگونه حکومت خود را مدیریت می کند؟ اما مسلم است این حکومت با سایر حکومت ها تفاوت های اساسی دارد. از جمله این که رهبری این حکومت را امام معصوم ،حجت خدا و انسان کامل بر عهده دارد و امداد های غیبی را در اختیار دارد.
البته در برخی آیات و روایات به برخی از مولفه ها و ویژگی های حکومت امام زمان اشاره شده است. باشناخت آن ها- تا اندازه ای- می توان با مدیریت امام در حکومت داری آشنا گردید.
در این جا به برخی از این مولفه ها اشاره می شود:
1- حکومت مستضعفان
- «و نرید ان نمن علی‏الذین استضعفوا فی‏الارض و نجعلهم ائمة و نجعلهم الوارثین، و نمکن لهم فی‏الارض‏ ... ؛ (1) بر آن هستیم که بر مستضعفان روی زمین نعمت دهیم و آنان را پیشوایان سازیم و وارثان گردانیم».
این آیه اگر چه به مناسبت داستان فرعون و موسی و بنی‏اسرائیل نازل شده، اما مدلول آن عام بوده و بیانگر سنتی است که خداوند در میان مردم جاری ساخته است.
آیه بیان می‏کند که خداوند مستضعفان را بر مستکبران غالب می سازد. آن ها را وارث شهر و سرزمین مستکبران می نماید. این امر تنها در زمان امام زمان ممکن می گردد.
2- حاکمیت صالحان
- «و لقد کتبنا فی الزبور من بعد الذکر ان‏الارض یرثها عبادی الصالحون‏؛(2)
در زبور، پس از ذکر (تورات) نوشته‏ایم که این زمین را بندگان صالح من به میراث خواهند برد». مراد از «زبور» زبور داود است. چنان که در سوره نساء (آیه‏163) و سوره اسراء (آیه 55) آمده است: «و اتینا داود زبورا» در این کتاب می‏خوانیم:
«از خشم دوری کن و از دشمنی بپرهیز، فریب کارهای ناشایست را نخور زیرا کسانی که کار ناشایست انجام می‏دهند برکنده خواهند شد. . . ».(3)
«و کسانی که انتظار پروردگار را می‏کشند، وارث زمین می‏شوند». (4)
«و اما کسانی که به سکون و آرامش دست ‏یافته‏اند، وارث زمین می‏شوند و در نهایت‏ سلامت ‏به کامجویی می‏پردازند».(5)
«زیرا خجستگان و برکت‏یافتگان از آن ها وارث زمین می‏شوند و نفرین شدگان از آن ها ریشه‏کن می‏شوند». (6)
3- جانشینی مؤمنان
- وعدالله الذین امنوا منکم و عملوا الصالحات لیستخلفنهم فی‏ الارض کما استخلف ‏الذین من قبلهم و لیمکنن لهم دینهم الذی ارتضی لهم و لیبدلنهم من بعد خوفهم امنا یعبودننی لایشرکون بی‏شیئا؛ (7) خدا به کسانی از شما که ایمان آورده‏ و کارهای شایسته کرده‏اند، وعده داد که در روی زمین جانشین دیگران شان کند، همچنان که مردمی را که پیش از آن ها بودند جانشین دیگران کرد. دین شان را، که خود بر ایشان پسندیده است، استوار سازد. وحشت شان را به ایمنی بدل کند. مرا می‏پرستند و هیچ چیزی را با من شریک نمی‏کنند.
یکی از آیات قرآنی که صالحان را به استقرار نظام توحیدی و انسانی بشارت می‏دهد، همین آیه است . در تفسیر المیزان، ذیل این آیه می‏خوانیم:
این جامعه طیب و طاهر، با صفاتی که از فضیلت و قداست دارد، هرگز تاکنون در دنیا منعقد نشده، دنیا از روزی که پیامبر(ص) مبعوث به رسالت گشته، تا کنون چنین جامعه‏ای به خود ندیده، اگر مصداقی پیدا کند، در روزگار مهدی خواهد بود، چون اخبار متواتری که از پیامبر و ائمه در خصوصیات آن جناب وارد شده، از وجود چنین جامعه‏ای خبر می دهد. ‏(8)
4- حاکمیت دین در جهان
- «هُوَ الَّذِی‌َّ أَرْسَل‌َ رَسُولَهُ بِالْهُدَی‌َ وَدِین‌ِ الْحَق‌ِّ لِیظْهِرَه‌ُ عَلَی الدِّین‌ِ کلِّه وَلَوْ کرِه‌َ الْمُشْرِکون‌؛(9) او کسی است که رسولش را با هدایت و آیین حق فرستاد تا او را بر همة آیین‌ها غالب گرداند، هر چند مشرکان خوش نداشته باشند».
این آیه با اندکی تفاوت در دو مورد دیگر نیز آمده ‌. در این آیه تصریح شده است که اسلام‌، روزی سراسر جهان را فرا خواهد گرفت. این وعده‌، تا کنون تحقق پیدا نکرده . از امام صادق(ع) ‌در تفسیر این آیه نقل شده است‌:
" به خدا سوگند! هنوز محتوای این آیه تحقّق نیافته است‌، و تنها زمانی تحقق می‌پذیرد که قائم خروج کند. در وقتی که او قیام کند، کسی که خدا را انکار نماید، در تمام جهان باقی نخواهد ماند". (10)
5ـ گسترش عدل و دادگری
برقراری عدل و قسط در عالم و ریشه کن ساختن بیداد و تبعیض، از ویژگی های اصلی حکومت حضرت مهدی است. به این ویژگی در بسیاری از رهنمودهای ائمه اطهار اشاره شده است. در این زمینه، امام رضا می فرمایند:
خداوند متعال توسط حضرت مهدی (عج) زمین را از هر ستمی پاک خواهد ساخت.... آن حضرت وقتی قیام کردند،میزان عدل و داد را در میان مردم مستقر می نماید. به گونه ای به کارها رسیدگی می کند که احدی جرات تعدی و ظلم به دیگری را نخواهد کرد.( 11)
6-امنیت کامل
امام زمان با سیاستی که در پیش خواهند گرفت، در مدت بسیار کوتاهی امنیت و صلح و صمیمیت را در تمام زمینه ها تحقق خواهند بخشید. امام باقر می فرمایند:
وقتی که قائم ما قیام کنند، کینه ها از دل های مردم بیرون می رود... امنیت به گونه ای گسترش پیدا می کند که یک پیرزن، می تواند به هر جای برود بدون اینکه احساس ترس نماید. (12)
امام صادق (ع)در توصیف آن دوران می فرمایند: به اندازه ای امنیت ایجاد خواهد شد که حتی وحوش و حیوانات درنده نیز در امان خواهند بود . هیچ خطری آن ها را تهدید نخواهد کرد.(13)
7- رفاه و آسایش:
یکی از ویژگی های مهم حکومت امام ، رفاه و آسایش عمومی است که در نتیجه اجرای عدالت تحقق پیدا خواهد کرد. این امر خود، زمینه ای برای رشد و تعالی معنوی جامعه جهانی خواهد بود. پیامبر اکرم می فرمایند:
وقتی در امت من، مهدی قیام کنند... مردم به اندازه ای از نعمت های الهی برخوردار خواهند شد که در هیچ زمانی به چنان وضعی دست نیافته اند. زمین و آسمان برکات خود را برای آن حضرت و یارانش ظاهر خواهد ساخت.
امام باقر (ع)نیز می فرمایند: حضرت مهدی اموال را در میان مردم چنان مساوی قسمت خواهند کرد که دیگر نیازمندی یافت نخواهد شد که به او زکات بدهند. (14)
8-عمران و آبادی
حضرت پس از پیروزی بر طاغوت های زمان از جمله کارهایی که انجام خواهند داد تمام خرابی هایی را که سردمداران حکومت های ستمگر در طول تاریخ به وجود آورده اند،آباد خواهند ساخت. از امام باقر (ع)در این باره نقل شده است که: در زمان حکومت حضرت مهدی روی زمین هیچ ویرانی نخواهد ماند که آباد نشود...(15)
9-پیشرفت علم و تکنولوژی:
از آن جا که علم و صنعت و تکنولوژی در پیشبرد امور، نقش اساسی ایفا می کند، همین امر یکی از اموری است که هم در زمینه سازی تشکیل حکومت جهانی و هم در قوام آن، ضرورت خواهد داشت. پیشرفت همه جانب شاخه های مختلف علوم و صنایع در دوره حکومت امام به نهایت تکامل خود خواهد رسید. امام صادق (ع)می فرمایند:
علم و دانش بیست و هفت حرف (شاخه) است. تمام آنچه که انبیای الهی برای مردم آورده اند، تنها دو حرف از آن بیست و هفت حرف است. اما موقعی که قائم ما قیام کنند، بیست و پنج حرف دیگر را نیز برای مردم به ارمغان خواهند آورد.(16)
وقتی به برکت برخورداری از دو حرف این همه دست آوردهای علمی به دست آمده است، وقتی بیست و پنج حرف دیگر معلوم گردد،پیشرفت علم و صنایع از تحول و پیشرفت بی سابقه ای برخوردار خواهد شد.
درباره حکومت امام زمان به منابع زیر مراجعه فر مایید
- عصر ظهور، علي كوراني.
- چشم اندازي به حكومت حضرت مهدي، نجم الدين طيبي.
- عصر زندگي، محمد حكيمي.
- نگاهی تحلیلی به زندگانی حضرت مهدی ،دبیرخانه دایمی اجلاس دوسالانه بررسی ابعاد وجودی حضرت مهدی
- حكومت جهاني حضرت مهدي ، آيت الله مكار م شیرازی
پی نوشت ها :
1. قصص (28) آیه 5.
2. انبیا(21) آیه 105.
3. زبور داود، مزمور 8-9.
4. همان، مزمور 10.
5 . همان، مزمور 10.
6. همان، مزمور11.
7 .نور (24) آیه 55.
8 . الميزان فى تفسير القرآن‏، سيد محمد حسين طباطبايى ‏ج 15، ص 155 ،دفتر انتشارات اسلامى جامعه‏ مدرسين حوزه علميه ‏، قم ،1417 ق‏.
9. توبه‌(9)آیه33.
10. تفسیر نمونه‌، ج 7، مكارم شيرازى، ص 373،دار الكتب الإسلامية، تهران‏، 1374 ش‏.
11. حدید آیه57.
12. كمال الدين و تمام النعمة، شيخ صدوق‏، ج 2، ص 372 ،اسلاميه‏.
13. منتخب الاثر، صافی گلپایگانی، موسسه السیده المعصومه، ص 474، قم،1419ه.
14. بحارالانوار، ج 52، ص 316.
15. همان، ص 78.
16. همان، ص 390.