سلام.من زماني كه به سن بلوغ رسيدم،از كتاب فاظل لنكراني كه در خانه مان بود ،تقليد مي كردم.فقط چون در خانه مان بود و از كسي پرس و جو نكرده بودم (تا جايي كه يادم مي آيد از كسي پرس و جو نكرده بودم.).تا اينكه حدوداً در سال گذشته آيت الله خامنه اي را براي مرجع تقليد انتخاب كردم و استفتائات ايشان را خريداري كردم(البته تا جايي كه يادم است از كسي پرس و جو نكردم)اما پس از چند ماه از آنجا كه ايشان توضيح المسائل كاملي نداشتند و فقط استفتائات بود ، به نظرم رسيد كه ايشان مرجع كاملي و خوبي براي من نيستند.با پرسيدن از يك آخوند و با نظر يكي از دوستانم تصميم گرفتم آيت الله سيستاني را براي مرجع تقليد انتخاب كنم.آيا از لحاظ شرعي انتخاب هاي من درست بوده و مرجع الآنم درست انتخاب شده است؟
پرسشگر گرامی با سلام سپاس از ارتباط تان با این مرکز.
برای انتخاب مرجع تقلید ملاک هایی هست که باید رعایت شود . در ذیل آن ها را می آوریم . طبق آن برای انتخاب مرجع اقدام کنید . انتخاب های قبلی شما با استفاده از راه های تشخیص اعلم نبوده است.
در رسالههای توضیح المسائل مراجع آمده :
تقليد از مجتهدی جايز است كه علاوه بر مرد بودن، بالغ و حلال زاده و شيعه دوازده امامی باشد و شرايط زير را نيز داشته باشد. چنين مرجعي را بايد براي تبعيت انتخاب كرد:
1- زنده باشد؛
بنابراين ابتدائاً نمیشود از مجتهدی که از دنیا رفته تقليد كرد، ولی اگر از مجتهد زندهای تقليد كند، سپس آن مرجع از دنيا برود، می تواند با اجازه مجتهد زنده به تقليد از مجتهد مرده باقی بماند.
2- عادل باشد؛
منظور از عدالت، ملكه نفساني يا تقوا و حالت خدا ترسی باطنی است كه انسان را به انجام واجبات وادار كند و از ارتكاب گناهان كبيره يا اصرار بر گناه صغيره باز دارد.
3- حريص به مال، قدرت و رياست دنيا نباشد.
4- در فهميدن حكم خدا از همة مجتهدان عصر خويش عالِمتر باشد و يا لااقل با آن ها مساوی باشد.(1)
برای شناختن مجتهد اعلم سه راه وجود دارد:
اوّل: انسان اهل علم باشد و بتواند مجتهد اعلم را بشناسد.
دوم: دو نفر عالِم عادل كه میتوانند مجتهد اعلم را بشناسند و تصديق نمايند؛ البته به شرطی كه دو نفر عالِم عادلِ ديگر با گفته آنان مخالفت ننمايند.
سوم: عدهای از اهل علم كه میتوانند مجتهد اعلم را تشخيص دهند و از گفته آنان اطمينان حاصل میشود، مجتهد يا اعلم بودن كسی را تصديق كنند.(2)
ممكن است تشخيص اعلم مشكل باشد و چند نفر مجتهد به عنوان مراجع هم سطح معرفی شوند.
مراجعی كه موجود هستند و جامعه مدرسین حوزه علمیه قم بعد از رحلت آیت الله اراکی به عنوان مراجع مورد توجه انتخاب و اعلام کردند ، عبارتند از حضرات آيات:
خامنهای، بهجت، شبيری زنجانی، وحيد خراسانی، مكارم شيرازی، فاضل لنکرانی و تبریزی که دو مرجع اخیر نیز از این جمع رحلت کرده اند. آیات عظام دیگری مانند آیات عظام صافی، سيستانی و...وجود دارند، اگر چه در این انتخاب نیامدهاند، اما آنان نیز به عنوان مراجع، مورد نظر هستند.
حال اگر یکی از این افراد را به عنوان اعلم می شناسی، از او تقلید کن . اگر نمیشناسی، از هر کدام که تقلید نمایی، کفایت میکند و صحیح است . داشتن یا نداشتن رساله ملاک نمی باشد. بنا براین با مقداری تحقیق و بررسی ببین به چه نتیجه ای می رسی ؟ اگر یکی از مراجع را اعلم یا احتمال اعلمیتش دادی، از او تقلید کن .
پینوشتها:
1. توضيح المسائل مراجع، مسئله 2.
2. همان، مسئله 3.
