چند پرسش حرفه ای

پرسشگر گرامی با سلام سپاس از ارتباط تان با این مرکز.
هر از گاهی فسیل هایی از انسان ها یا به تعبیر بهتر انسان نماها یافت می شود که مربوط به هزاران سال پیش است، به عنوان نمونه چند سال پیش در پی کند و کاو باستان شناسان در نزدیکی غار "نیانیوآن" حوالی ایالت پکن، فسیل یک انسان کشف شد که پس از بررسی ها اعلام شد که قدمت آن به 42 هزار سال پیش بر می­گردد.
بنابراین گزارش، در گذشته یک فسیل دیگر که قدمت آن به 38 تا 40 هزار سال پیش باز می گردید، کشف شده بود که به انسان­های امروزی شباهت بیش تری داشت.
این نمونه ها بیش تر مربوط به موجوداتی است که شباهت زیادی به انسان امروزی دارند اما تفاوت های مختلفی هم با ما دارند ؛ در نمونه های مشابه حتی فسیل هایی با قدمت چند میلیون ساله از موجوداتی شبیه انسان کشف شد که البته شباهت کم تری به فسیل های دسته اول دارند اما در هر حال به موجوداتی انسان نما تعلق داشتند ؛ همه این ها در حالی است که طبق قرائن و مدارک دینی عمر بشر کنونی از زمان حضرت آدم علیه السلام تا کنون چیزی بین 6 تا 7 هزار سال می تواند باشد و نه بیش تر ؛ اما این تعارض را چگونه می توان حل کرد ؟
برای پاسخ باید ابتدا با نگاهی دقیق فسیل های یافت شده را مورد بررسی قرار داد و دید آنچه در برخی از پژوهش های باستانی یافت می شود و یا در برنامه های گوناگون علمی به عنوان انسان های اولیه با ظاهری خاص و شیوه های متفاوت زندگی معرفی می شود، انسان است یا چیزی دیگر ؟
از مجموع یافته ها به دست می آید این موجودات هرچند شباهت زیادی به انسان داشتند اما تفاوت هایی نیز با انسان های امروزی دارا بودند که احتمال تفاوت نژادی این دو موجود را جدی می کند ؛ با این فسیل ها و نمونه های باقی مانده از انسان نماها نمی توان به این باور رسید که این ها یقینا اجداد ما انسان ها بودند، بلکه این احتمال هم به طور جدی مطرح است که این موجودات نسل­های منقرض شده از موجوداتی همانند انسان بودند.
علامه طباطبایى(ره) در ذیل آیه 1 سوره نساء مى‏فرماید: «از ظاهر سیاق برمى‏آید که مراد از «نفس واحده»، آدم و مراد از «زوجها» حوا است که پدر و مادر نسل انسانند. ما نیز از آن نسل هستیم. به طورى که از ظاهر قرآن کریم برمى‏آید، همه افراد نوع انسان به این دو تن منتهى مى‏شوند. از آیه برمى‏آید که نسل موجود از انسان، تنها به آدم و همسرش منتهى مى‏شود. جز این دو نفر، هیچ کس دیگرى در انتشار این نسل دخالت نداشته است».
قرآن کریم به طور آشکار، کیفیت پیدایش انسان در زمین را بیان نکرده که آیا ظهور این نوع موجود در زمین، منحصر در همین دوره فعلى است که در آن قرار داریم و یا دوره‏هاى متعددى داشته و دوره ما انسان‏هاى فعلى آخرین ادوار آن است؟
ممکن است از بعضى آیات قرآن برداشت کرد که قبل از آفرینش حضرت آدم، ابوالبشر و نسل او، انسان‏هایى دیگر در زمین زندگى مى‏کرده‏اند؛ مانند آیه « و اذ قال ربک للملئکة انى جاعل فى الارض خلیفة قالوا اتجعل فیها من یفسد فیها و یسفک الدماء (1)؛ زمانى که پروردگارت به فرشتگان فرمود: مى‏خواهم در زمین جانشینى بگذارم، گفتند [باز] در زمین کسانى مى‏گذارى که در آن فساد کنند و خون‏ها بریزند».
که برمى‏آید پيش از آفرینش بنى نوع آدم، دوره دیگرى بر انسانیت گذشته است. در بعضى از روایات وارده از ائمه علیهم السلام مطالبى آمده که سابقه ادوار بسیارى از بشر را قبل از دوره حاضر اثبات مى‏کند.
امام صادق(ع) به راوى فرمود : شاید گمان مى‏کنید که خدا غیر از شما هیچ بشر دیگرى را نیافریده است. نه، چنین نیست؛ بلکه هزار هزار آدم آفریده که شما از نسل آخرین آن ها هستید. (2)
از امام باقر(ع) روایت شده : خدا از روزى که زمین را آفریده، هفت عالم را در آن خلق (و سپس منقرض کرده است) که هیچ یک از آن عوالم از نسل آدم ابوالبشر نبوده‏اند. خدا همه آن ها را از پوسته روى زمین آفرید. نسلى را بعد از نسل دیگر ایجاد کرد. براى هر یک، عالمى بعد از عالم دیگر پدید آورد تا در آخر، آدم ابوالبشر را بیافرید و ذریه‏اش را از او جدا ساخت. (3)
می توان باور داشت که پیش از آدم و حوا انساها یا انسان نماهایی بودند که آثار و فسیل های آن ها یافت می شود و بقایایی از زندگی آن ها به دست ما رسیده است - همان طور که اشاره شد برخی از روایات آن را تأیید می کند- اما این موجودات ارتباطی با نسل آخرین انسان ها که جدا از حضرت آدم و حوا هستند ندارند. سال ها قبل از آفرینش آدم و حوا نسل شان منقرض شده و نیاز نبوده که خداوند پیامبری همچون حضرت آدم را مبعوث بر این انسان ها نماید، بلکه حضرت آدم پیامبر نسل انسان های بعد از خود است.
پی نوشت ها:
1. بقره(1)آیه 30.
2. صدوق، توحید، ص 277. ناشر: جامعه مدرسين‏
3. صدوق، خصال، ج 2، ص 652، ناشر:جامعه مدرسين‏‏