کدام معملات ربا محسوب می شوند و نفس ربا چه اثراتی بر زندگی انسان دارد؟

پرسشگر گرامی با سلام سپاس از ارتباط تان با این مرکز.
رباخوارى حرام است و آن بر دو گونه است:
نخست رباى در قرض:
هرگاه قرض دهنده شرط كند كه زيادتر از مقدارى كه داده بگيرد، ربا و حرام است، خواه جنسى باشد كه با وزن و پيمانه خريد و فروش مى‏شود يا با عدد، بلكه اگر قرار بگذارد كه بدهكار عملى براى او انجام دهد يا جنس ديگرى اضافه كند، همه اين ها ربا و حرام است، ولى مانعى ندارد خود بدهكار بدون اين‏ كه شرطى در كار باشد، مقدارى اضافه كند ،بلكه اين كار مستحبّ است.(1)
دوم رباى در معامله :
مقدارى از جنسى را كه با وزن يا پيمانه مى‏فروشند، به زيادتر از همان جنس بفروشد، مثلًا يك من گندم را به يك من و نيم بفروشد، در روايات اسلامى مذمّت از ربا بسيار شده است و از گناهان بسيار بزرگ محسوب مى‏شود.(2)
در چند مورد ربا گرفتن حرام نيست:
1- ربا گرفتن مسلمانان از كفّارى كه در پناه اسلام نيستند.
2- ربا گرفتن پدر و فرزند از يكديگر.
3- ربا گرفتن زن و شوهر از يكديگر.(3)
ربا دادن مثل ربا گرفتن حرام است . كسى كه قرض ربايى گرفته مالك آن نمى‏شود . تصرّف در آن جايز نيست‏.(4)
ربا از گناهان کبیره می باشد . در آیات و روایات اسلامی تاکید فراوانی بر حرمت گرفتن و دادن ربا شده است . طبیعتا انجام همه گناهان و به خصوص این گونه گناهان مادی در زندگی دنیایی و اخروی انسان تاثیر می گذارد . انسان را از یاد خداوند غافل می کند . او به سبب این گناه وارد پرتگاه خطرناکی می شود که رهایی از آن مشکل می باشد.
برای مطالعه بیش تر می توانید به کتاب های ربا و بانک داری و کتاب بررسی طرق فرار از ربا نوشته آیت الله مکارم مراجعه کنید.
پی نوشت ها :
1. آیت الله مکارم ، توضیح المسائل ، م1948.
2. همان ، م1766.
3. همان ، م1774.
4. همان ، م1949.