احکام عزاداری

پرسش 1:
احکام عزاداري
شرح : 1-برهنه شدن در مراسم عزاي ابي عبدالله در حالي که عزاداران با سنين مختلف حضور دارند ، چه حکمي دارد؟ لطفا مصاديق وهن دين و حد برهنه شدن(به اين معنا که تا چقدر از بدن معلوم باشد اشکال ندارد) را در مورد مراسم عزاداري بيان کنيد.
پاسخ:
پرسشگر گرامي با سلام سپاس از ارتباط تان با اين مرکز.
برهنه شدن در عزاداري اگر مفسده اي نداشته باشد و نامحرمي نبيند، اشکالي ندارد. (1)
حضرت امام خميني مي فرمايد: لخت و برهنه بودن هنگام عزاداري إشكال ندارد، مگر در صورتى كه مفسده داشته باشد. بر زن ها واجب است از نگاه كردن به بدن نامحرم اجتناب نمايند.(2)
اگر نحوه عزاداري طوري باشد که موجب وهن دين مي شود و چهره دين و دينداران را بد جلوه مي دهد، مانند قمه زدن و روي آتش رفتن جايز نيست . در صورتي که نامحرمي نباشد يا مفسده اي نداشته باشد ، مقدار برهنه بودن به مقدار متعارف که در عزاداري ها مرسوم است اشکال ندارد، مثلا سر و گردن و سينه و کمر برهنه باشد، اشکال ندارد .
پي نوشت ها:
1 . آيت الله تبريزي ،استفتاات ،س 2004 ؛
آيت الله صافي، توضيح المسايل مراجع ،ج 2 ،مسايل متفرقه ،ص 833 م 37 و ذيل آن ؛ جامع الاحکام، ج 2 ،س 1597؛
آيت الله بهجت، استفتاات، ج 4 ، س 6398 ؛
آيت الله مکارم، استفتاات، ج 2 ،س 765 و سوال از دفتر آيت الله خامنه اي.
2 . استفتاءات (امام خمينى) ج 3 ، ص 584 ؛ آيت الله فاضل، جامع المسايل ،س 2162.

پرسش 2:
لطمه زدن و سينه زدن به حد سرخ چه حکمي دارد؟
پاسخ:
عزاداري براي سالار شهيدان و بزرگداشت آن واقعه حزن انگيز و اظهار محبّت به خاندان عصمت و طهارت امري پسنديده و لازم است . به فرموده امام خميني (ره ) از افضل قربات(آن چيزي موجب نزديكي به خداوند مي شود) است و باعث خشنودي خدا مي‌شود.
سينه زدن و زنجير زدن براي عزاداري گرچه جاي آن سرخ شود اشكالي ندارد (1). از ثواب بالايي برخوردار است، مشروط بر آن كه موجب ضرر مهم و اضرار بر نفس نباشد. اما اگر باعث ضرر عمده اي بر بدن باشد (مثلاً خون جاري شود) جايز نيست.(2)
پي‌نوشت‌ها:
1 . آيت الله تبريزي، استفتاات، س 1994 و 1995 .
2. آيت اللّه فاضل لنكراني، جامع المسائل، ج 1، س 2162؛
آيت الله مکارم، استفتاات، ج 2 ،س 765 و سوال از دفتر رهبري .

پرسش 3:
آيا اين مطلب که امام در روز عاشورا پيراهن کهنه اي طلب کرد تا دشمن در آن بعد از شهادت حضرت طمع نکند ،مي تواند دليل مناسبي براي عدم برهنه شدن و ايراد به برهنه شدن در مراسم عزاي امام باشد؟
پاسخ:
با استناد به ماجراي آن پيراهن كسي از علما و بزرگان دين به مسئله مطرح شده در پرسش استناد نكرده ، از اين رو به دليل آن ماجرا شايد نتوان بر عدم جواز برهنه شدن در مراسم عزاداري استدلال نمود. حتي مرحوم آيت الله ميرزا جواد تبريزي فرموده : مانع ندارد كه در هنگام سينه زدن بدن خود را عريان نمايد. (1) حضرت امام خميني در پاسخ سؤالي در اين‌باره فرمود: عريان شدن در مراسم عزاداري براي سينه‌زدن مانع ندارد . زن‌ها نبايد به بدن مرد اجنبي نظر كنند. (2)
پي‌نوشت ها:
1. استفتائات جديد، ص453، انتشارات سرور، 1378 ش، چاپ اول، قم.
2. استفتائات، ج3، ص580، نشر جامعه مدرسين، قم، 1381 ش.