تعداد احادیث عایشه درمورد خلافت خلفا چند تاست؟ آیا این احادیث باعث دور شدن وی از دیدگاه شیعه شده است.
پرسشگر گرامی با سلام سپاس از ارتباط تان با این مرکز.
از آن جايی که همسران رسول خدا(ص) منتسب به حضرت می باشند، مورد احترام شیعیان هستند. البته احترام تا زمانی است که آنان قداست و حرمت خود را حفظ نمایند.
متاسفانه عایشه جایگاه خودر ا حفظ نکرد . کار هائی انجام داد که زمینه تنفر شیعیان را فراهم نمود. یکی از کار های که وی انجام داد،طرح مشروعیت حکومت خلفا و حمایت از آنان بود ،حال اینکه در زمان رسول خدا (ص) مشروعیت حکومت خلفا مطرح نبود. او در زمان خلافت پدرش ابوبکر و سپس در دوره خلافت عمر، در زمره حامیان توانمند حکومت قرار داشت. در این دوره می کوشید با نسبت دادن روایاتی به پیامبر به حکومت های یاد شده مشروعیت ببخشد.
ابو ملیکه از عایشه نقل می کند که از او پرسیدند: اگر بنا بود پیامبر کسی را جانشین خود قرار دهد، چه کسی را تعیین می کرد؟ گفت: ابوبکر، سپس عمر، سپس ابوعبیده جراح!»(1)
روایاتی که عایشه از پیامبر نقل نموده است، به 2210 روایت می رسد، در حالی که تمامی روایاتی که هشت زن دیگر پیامبر نقل نموده اند، از 612 روایت تجاوز نمیکند!(2) کثرت نقل روایات توسط عایشه، نیز نقل روایاتی که از جبهه گیری خاص سیاسی و برای مشروعیت بخشی به خلافت خلفا حکایت می کند و دلایل قطعی برای نادرستی آن ها وجود دارد، موجب شد که به او اتهام کذب و جعل روایات زده شود. علامه سید مرتضی عسکری می گوید:
«در تحقیق حوادث تاریخی صدر اسلام دریافتم و یقین کردم که تاریخ اسلام از ابتدای بعثت تا بیعت با یزید بن معاویه، درست درک نخواهد شد، مگر این که احادیث ام المؤمنین عایشه (که یکی از مصادر مهم تاریخ صدر اسلام است) قبلاً و بی طرفانه و تنها برای درک حقیقت، مطالعه و ارزیابی شود. هم چنین عقیده دارم که فهم پاره_ای از آیات قرآن و نیز فقه اسلامی (که در بیان هر یک از آن ها به احادیث ام المؤمنین عایشه استناد می شود) اساسش بر مطالعه قبلی استوار است».(3)
یکی از علل مهم تنفر شیعیان از عایشه خروج عایشه علیه امام علی (ع) است . او در دوره ی زمامداری خلیفه سوم، عایشه نخست حامی عثمان بود، ولی در نیمه دوم خلافتش، به مخالفت با وی برخاست . در رهبری و تحریک مخالفان عثمان، نقش به سزایی داشت، حتی پس از قتل عثمان با شنیدن خبر قتل وی سجده شکر به جای آورد. اما پس از کشته شدن عثمان به مخالفت با حکومت امام علی(ع) پرداخت. رهبری مخالفان را بر عهده گرفت و جنگ جمل را به راه انداخت. مورخان پذیرفتهاند که وی در جنگ جمل ، نقش اساسی داشت. این حرکت حتی از طرف اهل سنت نیز قابل توجیه نیست که با خلیفه ای که توسط مردم در سطح بسیار گستردهای که تا آن زمان سابقه نداشت به عنوان امام و حاکم، برگزیده شده و مردم با او بیعت کردهاند، جنگی آغاز شود و گروه زیادی از مسلمانان کشته شوند و اموالی به غارت برود و اختلافی در این سطح پدید آید.
افزون بر آن وی پس از شهادت حضرت علی(ع) به سوی حزب معاویه شتافت و همراه آنان به رواج فضایل دروغین و ستایش معاویه و دودمان بنی امیه، نیز نکوهش علی(ع) و یارانش و اهل بیت علی پرداخت.
عایشه بعد از ایجاد آشوب و درگیری و کشته شدن افراد زیادی ، بنا به برخی از گزارشهای تاریخی سرانجام از کارهای خویش پشیمان شد و گفت: «بعد از رسول خدا کارهایی که شایسته نبود، انجام دادم، پس مرا کنار زنان پیامبر دفن کنید».(4) او می خواست کنار قبر پیامبر به خاک سپرده شود، ولی بر اثر کارهایی که انجام داد، پشیمان شد و گفت: در قبرستان بقیع در جوار قبور همسران پیامبر به خاک سپرده شود.(5)
پی نوشتها:
1. مر تضی عسکری ، احادیث ام المومنین، ج1، ص 91 ، التوحیدللنشر، ه1414؛ سیرة السیدة عایشه ام المؤمنین، سید سلیمان ندوی، ص284و285،دمشق، دارالقلم،1424.
2. مر تضی عسکری ، همان ج2، ص32، المجمع العلمی الاسلامی، تهران ، 1418.
3. همان ، ج1، ص18.
4. الطبقات الکبری، بن سعد ج8، ص74 ؛ بیروت ، دار صادر ،المقریزی، فضل آل البیت،ص 49؛ محمد بن سلیمان الکوفی.
5. همان ،ج8، ص74.
