آیا در اصول دین تقلید جایز میباشد

پرسشگر گرامی با سلام سپاس از ارتباط تان با این مرکز.
صاحبان فتوا و اندیشه شیعی بر این باور هستند که باید در اصول دین تحقیق شود . اصول دین باید بر اساس تعقل و تفکر و استدلال باشد؛ زیرا اصول دین زیر بنای فکری مسلمان را تشکیل می­دهد. باید زیربنا، مبتنی بر تفکر باشد. بر همین اساس خداشناسی تعبدی نیست، بلکه خدا باوری و معادشناسی، براساس منطق و عقل و استدلال می باشد. در آیات متعددی از قرآن، خداوند انسان ها را دعوت به تفکر کرده حتی به آن فرمان می دهد . مهم ترین موضوع تفکر اصول و پایه های اصلی دین است. خداوند انسان را به تفکر در نظام آفرینش فراخوانده است تا با تعقل پی به اثبات خدا پی ببرد.
از سوی دیگر در قرآن از تقلید کورکورانه نهی شده است، چنان که خداوند مشرکان را که کورکورانه تقلید می­کردند، مورد خطاب قرار داد و فرمود:
و اذا قیل لهم اتّبعوا ما انزل اللّه قالوا بل نتّبع ما الفیناعلیه آباءنا او لو کان اباؤهم لا یعقلون شیئاً و لا یهتدون؛
هنگامی که به آن ها گفته شود از آنچه خدا نازل کرده ، پیروی کنید، می­گوید: بلکه ما از آنچه پدران خود را بر آن یافتیم، پیروی می نماییم . آیا نه این است که پدران آن ها چیزی نمی فهمند و هدایت نیافتند؟!. (1)
اگر چه این آیات تقلید کورکورانه مشرکان را تخطئه می‌کند و آن‌ها را سرزنش می‌نماید، اما به طور کلی می‌توان استنباط کرد که تقلید در اعتقادات و باورها نمی‌تواند صحیح باشد.
بر اساس عدم جواز تقلید در اصول دین است که مراجع عظام و صاحبان فتوا در رساله عملی خود، تقلید در اصول دین را جایز نمی دانند، چنان که در توضیح المسایل مراجع آمده است: عقیده مسلمانان به اصول دین باید از روی دلیل باشد، و نمی تواند در اصول دین تقلید نماید....(2)
گرچه اصول دین باید از روی یقین حاصل گردد ،ولی یقین اگر از طریق گفته دیگران برای انسان حاصل گردد ، کافی است.(3)

پی نوشت ها:
1. بقره (2) آیه 170.
2. توضیح المسایل مراجع ، ص 13.نشر انتشارات اسلامی ،قم 1386 ش.
3. آیه الله شبیری زنجانی، رساله توضیح المسایل ،ص5، انتشارات سلسبیل ، قم 1388 ش.