باسلام استاد مطهری در کتاب حکمتها واندرزهاج1 ص212داستان فقرروحی وفکری اینگونه گفته اند:تعلیم ویاددادن به شاگردان بالاترین عبادتهاست.حق استاد ومعلم وراهنمااز هر حقی بزرگتر وبالاتر است .سوالی که برای من پیش آمد این است که آیا حق استاد از حق مادر هم بالاتر وبزرگتر است؟ باتشکر
پرسشگر گرامی با سلام و تشکر و تسلیت ایام عزای امام حسین (ع)
در این که پدر و مادر حقی بزرگ بر عهده انسان دارند، شکی نیست و در این هم که این حق به حدی بزرگ است که بعد از دعوت به توحید و نفی شرک، به احسان به پدر و مادر سفارش شده . مادر معمولا حقی بیش از پدر دارد ، زیرا برای به وجود آمدن فرد و تربیت و پرورش او رنج و زحمت بیش تری متحمل می شود. این ها همه قطعی است و شک و شبهه ندارد.
در این هم که حق معلم بسیار بزرگ است به خصوص معلمی که انسان را خداپرست بار آورد و او را حیات پاک بدهد، شکی نيست.
از طرف دیگر پدر و مادر اولین معلمان فرزند هستند. با توجه به این که معمولا پدر و مادر ها بیش از سایر افراد از جمله معلمان در حیات مادی و معنوی فرزندان مؤثرند . آن ها هستند که با نطفه و لقمه پاک و تلاش وافر در جهت پرورش و تعلیم او ، زمینه های رشد و بالندگی مادی و معنوی اش را فراهم می آورند، حق آن ها از همه بیش تر است . معلمانی که او را در طی طریق توحید و بالندگی معنوی یاری داده اند، در حق بر فرزند به پای پدر و مادر نمی رسند.
اما اگر پدر و مادری فقط باعث حیات مادی فرزند باشند ، ولی به او حیات معنوی نبخشیده و بالندگی معنوی نداده ،معلم باعث هدایت او به توحید شده و بالندگی معنوی داده باشد، طبیعی است که حق معلم از حق مادر و پدر بیش تر است.
بنا بر این غالب پدر و مادر ها با توجه به مجموع زحماتی که برای وجود یافتن و تعالی مادی و معنوی فرزند می کشند، بیش ترین حق را بعد از خدا و خلیفه های خدا (پیامبر و امامان)بر فرزند دارند . معلمانی که در تعلیم و تعالی معنوی فرزند مؤثرند، در مرحله بعد قرار می گیرند . گاه و محدود پدر و مادر هایی هستند که در تعلیم و تعالی فرزند مؤثر نیستند . پدر و مادر معنوی آن ها معلم است . در این موارد، حق آن معلم بیش از پدر و مادر است.
تعیین مصداق ها را فقط خدا می داند . ما نمی توانیم در مورد مصداق ها حکم کنیم.
شهید مطهری هم می فرماید: معلمی که به شاگرد حیات معنوی و ایمانی ببخشد و هدایتگر او به راه حق شود، حقش از همه افراد دیگر بر آن شاگرد بیش تر است. جمله شهید مطهری ظهور دارد که پدر و مادر در حیات ایمانی و معنوی فرزند تاثیر آشکاری نداشته اند و فرزند قبل از تعلیم استاد راه یافته نبود. اگر استاد نبود، راه نمی یافت.






