جزیه گرفتن

پرسشگر گرامی باسلام و تشکر و تسلیت ایام عزای امام حسین (ع)
اجازه دهید سخن را از این جا آغاز نمایم
اسلام به لحاظ قوانین و سیرة عملی هر دو نسبت به غیر مسلمانان بهترین برخورد را دارد، در این رابطه آموزه‌های بسیاری قابل طرح است که به اختصار در دو محور باز و اشاره می‌شود:
1ـ به لحاظ احکام و قوانین سخن، قرآن کریم خطاب به پیامبر است:
«وما أرسلناک إلاّ رحمةً للعالمین؛(1) تو را جز رحمت برای جهانیان نفرستادیم».
و در جای دیگر خطاب به همگان فرمود:
«وقولوا للنّاس حُسناً؛(2) با مردم با زبان خوش سخن بگویید».
پیام این آیه آن است که با همه مردم در هر دین باشد باید به نیکو سخن گفت. روشن‌تر از همه در کلام امیر المؤمنین خطاب به مالک اشتر استاندار مصر آمده:
«واشعر قلبک الراحة للرعیة والمحبّة لهم واللطف بهم، فانّهم صنفان أمّا أخٌ لک فی الدین أو نظیر لک فی الخلق؛(3) مهربانی با مردم را پوشش دل خویش قرار ده و با همه دوست و مهربان باش، زیرا مردم دو دسته‌اند: دسته‌ای برادر دینی تو، و دستة دیگر همانند تو در آفرینش می‌باشند».
با توجه بدین گونه آموزه‌های متعالی اسلام نسبت به مسلمان و غیر مسلمان شگفت‌آور است که پرسشگر محترم تصور کرده که اسلام با غیر مسلمانان بد رفتاری می‌کند و عمل کرد پیامبر رحمت عالمیان با کار اشغال گران قدس تشبیه می نماید!!
2ـ اما به لحاظ عملی تنها به این کلام نورانی و آموزنده امیر مؤمنان اشاره می‌شود:
«به من خبر رسیده که مردی از لشکر شام به خانه زن مسلمان و زنی غیر مسلمان که در پناه حکومت اسلام بوده وارد شده و خلخال و دستبند و گردنبند و گوشواره‌های آنها را به غارت برده ، در حالی که هیچ‌ وسیله‌ای برای دفاع جز گریه و التماس کردن نداشته‌اند. اگر برای این حادثه تلخ، مسلمانی از روی تأسف بمیرد، ملامت نخواهد شد و از نظر من سزاوار است».(4)
اسلام دین مهر و محبت و خوشرفتاری، عطوفت، گذشت و عدالت است و این قوانین نسبت به بشر اعمال می‌شود. در این گونه امور فرقی بین مسلمان و غیر مسلمان نیست. حساب کفار معاند و محارب که همواره در صدد نابودی اسلام و حق وحقیقت اند، با افراد دیگر تفاوت دارد .
اسلام با وضع جزیه و گرفتن مالیات از ایشان متعهد می شود که ایشان نیز از مزایای شهروندی برخوردار شوند .
در جایی نوشته نشده که به کافران حمله کنید، بلکه اگر کافران در صدد جنگ برآمدند، اسلام به دفاع از خود می پردازد.
در مورد برخورد خوب نیز تفاوتی بین کافر و مسلمان وجود ندارد و باید با همگان رفتار خوبی داشت.
جزیه مالیاتی است که هر کس در جامعه اسلامی زندگی می کند، باید پرداخت نمایند، اما با عنوان های مختلف.
مسلمان با عنوان زکات و خمس و غیر مسلمان با عنوان جزیه.
پس فرقی از این جهت نیست وآخذ این مالیات به نام جزیه از کفار نباید به معنایی که در پرسش اشاره شده، تلقی گردد؛ تفصیل این بحث را درمنبع ذیل ملاحظه کنید!!(5)

پی‌نوشت‌ها:
1. انبیا (21) آیه 107.
2. بقره (2) آیه 83.
3. نهج البلاغه، نامه 53.
4. همان، خطبه 27.
5.آیت الله مکارم و سبحانی، پاسخ به پرسشهای مذهبی، ص330 ، نشرانتشارات نسل جوان، قم 1383 ش.