تبلیغ در نماز

پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباط تان با این مرکز.
تلاش شما برای آشنا ساختن افراد با نماز، کاری بس ارزشمند و پسندیده است . اصولا دعوت مردم به آشنایی با خداوند و عبادت او از برجسته‌ترین و متعالی‌ترین امور است. اما باید توجه داشته باشید که امر به معروف تنها به یک تذکر ساده یا جدی منحصر نمی­شود. بلکه پیش از آن که نوبت به امر به معروف برسد ، باید به تلاش­های معرفتی و فرهنگی برای حل شبهات و مجهولات ا فراد اقدام نمود.
برخی از راهکارهای قابل ارائه به طور کلی و نسبت به افراد مختلف به قرار زیر است:
اول: مخاطب شناسی و کار فکری زیر بنایی :
برای ترغیب و تشویق به نماز، نخست باید زیر بناهای فکری مخاطبان را مورد بررسی قرار داده و در اصلاح آن کوشید. شناخت مخاطبان و نیازهای فکری ، فرهنگی ، دینی ،عاطفی و حماسی آنان با در نظر گرفتن شرایط سنی و رشد علمی و عقلانی آنان شما را زودتر به هدف مقدس تان می رساند . شناخت دیدگاه ا فراد در مورد خداوند، جهان هستی، انسان، معاد و. . . اموری است که دارای نتیجه مستقیم بر عملکرد فرد است. پس باید به تقویت و اصلاح این مبانی پرداخت، هرچند این امر باید به صورت حساب شده و با شیوه های درست و در طی زمان صورت بپذیرد.
دوم : آشنا ساختن با فلسفه احکام و نماز:
بعضى چون با فلسفه نماز یا سایر احکام آشنایى ندارند، در انجام آن سستى مى ورزند مثلا وقتى به آن‏ها مى گوییم چرا نماز نمى خوانید، مى‏گویند: براى چه بخوانیم؟ در این صورت لازم است به این افراد تفهیم شود که نماز، تنها یک عبادت ساده و معمولى نیست که جنبه الزامى و اجبارى یا تعبّدى محض داشته باشد، بلکه وسیله مطمئنى براى سازندگى روح و تحصیل آرامش روان مى باشد. باید برای شان آثار مختلف خواندن و نخواندن نماز را بیان کرد.
سعی و تلاش شما این باشد که دانشجویان را با علت و فلسفه نماز خواندن یا چرا باید نماز بخوانیم و نماز و نیایش و دعا و ارتباط با خدا چه آثاری در جسم و روح و روان انسان و در سر نوشت او در دنیا و آخرت دارد، آشنا کنید . هم چنین دوری از خدا و معنویت به ویژه ترک نماز و نیایش از نگاه دینی و علمی چه آثاری در روح و روان و مجموعه رفتارها و عملکردهای فرد و اجتماع می گزارد و از نگاه دینی چه عذاب و کیفری را در دنیا و آخرت در پی خواهد داشت .
به بیان دیگر نماز، عملی است که در مجموعه عقیده توحیدی، دارای معنا و فلسفه خاصی است. انسان‌ طبق‌ فطرتش‌همواره ‌به‌ چیزی ‌که‌ برایش‌ اهمیت ‌دارد، توجه ‌و اهتمام‌ می‌ورزد. یکی‌ از دلائل‌ مهم‌ اهمال ‌در به‌ جا آوردن‌ نماز، عدم ‌شناخت ‌فلسفه‌ نماز است‌. امام‌ علی‌(ع) می‌فرماید:«الناس‌ أعداء ما جهلوا؛(1) انسان‌دشمن‌ چیزی‌ است‌که‌ به ‌آن‌ نادان است». از این‌ رو لازم‌ است‌ با استفاده‌ از آیات‌ و روایات ‌ایشان‌ را به‌ فلسفه ‌نماز آشنا سازید که در ذیل به برخی از آن ها اشاره می شود .
سوم : برنامه ریزی متناسب :
یکی از مهم ترین گام ها برای رسیدن به هدف، تشخیص و تعیین متدها و فرایندها و مشخص نمودن نقطه آغاز و پایان و فرجام و نتیجه کار می باشد. می توانید خواسته ها و اطلاعاتی را که در شماره اول و دوم بیان شده ، به دو روش مستقیم و غیر مستقیم پیگیری و به دانشجویان منتقل کنید.
انتخاب روش و غنی سازی آن به توان روحی ، علمی، اجتماعی شما و تیمی بستگی دارد که با شما همکاری می کنند.
1- برگزاری همایش ، سمینار و نشت های علمی با عناوین متنوع و دعوت کردن از شخصیت های مورد قبول و احترام دانشجویان .
در این گونه جلسات افراد گزینشی دعوت نشوند بلکه باید برای همه امکان و فرصت شرکت فراهم شود، به ویژه برای کسانی که زمینه مذهبی کم تری دارند و یا در خصوص نماز سهل انگاری دارند . چون هدف جذب آنان است .
2- دانشجویان صاحب نفوذ ، فعال و پرانرژی ، خوش بیان و دارای توانایی های ذاتی برتر اعم از با نماز یا بی نماز ،مذهبی یا غیر مذهبی شناخته شوند ،با برنامه های خاص جذب شوند ، در نشست ها با دادن دعوتنامه شخصی از آنان دعوت شود . تا از طریق جذب آنان بتوانید آنان را به مبلغ عملی و علمی دین در آورید و به اهداف مقدس تان برسید .
3-از طریق اساتید صاحب نفوذ و مورد احترام دانشجویان اقدام کنید ، اگر چه موضوع تدریس آنان همخوانی با تبلیغ دین و نماز نداشته باشد،مثل دروس ریاضی و فیزیک و شیمی، زیرا این گونه اساتید اگر در مدت فقط یک دقیقه در هر جلسه در مورد مسایل دینی سخن بگویند ،به ویژه اگر خود نیز پایبند به آن باشند، مثلا در نماز جماعت شرکت کنند ، اثرش از خواندن چند کتاب یا سمینار ممکن است بیش تر باشد . برای جذب این گونه اساتید و ارائه برنامه به آن ها باید از راهکارهای متناسب و مشوق های خاص بهره برد .
4- برگزاری مسابقات مختلف علمی با مشوق های جذاب در میان دانشجویان به صورت فراخوان مقاله و درخواست نو آوري ها ، مسابقه کتابخوانی به صورت حضوری، نه مکاتبه ای .
5-تهیه منابع غنی و معتبر و معرفی آن به دانشجویان . نظیر منابع زیر:
1- آيين نيايش، ابراهيم غفاري.
2- اسرار عبادت، جوادي آملي.
3 - رازهاي نماز، جوادي آملي.
4- آداب راز و نياز بر درگاه بي‌نياز، ابن فهد حلي، ترجمه محمدحسين نائيني
5 - نماز عارفانه، جواد محدثي.
6 - پرورش در پرتو نيایش، حسنعلي نوري ها.
7 - نماز زيباترين الگوي پرستش، غلامعلي نعيم‌آبادي.
8 - نخستین گام در نماز،غلامعلی نعیم آبادی
9 - نماز در آینۀ وحی،غلامعلی نعیم آبادی
10 - نماز از ديدگاه قرآن و حديث، موسوي لاهيجي.
11- نماز، حسين انصاريان.
12 - نيازش‌هايي از سويداي دل، ابن طاوس، ترجمه سيد علي رضوي.
13 - نماز خاشعانه، دکتر محمود کريم حقيقي.
14 - عبادت عاشقانه،استاد کریم محمود حقیقی
15 - نماز تسلیم انسانی عصیانگر،جلال رفیع
16- از ژرفای نماز ،آیت الله علی خامنه ای
17 - نماز یعنی رهبری،ابوالفتح دعوتی
18 - حضور قلب در نماز ،علی اصغر عزیزی تهرانی
19 - گامی در مسیر خود سازی و عرفان برای جوانان ،جواد محدثی
20 - پرتوی از نماز ،محسن قرائتی
21 - درس هایی از اخلاق اسلامی ،حبیب الله طاهری
22- معراج السعاده ،ملا احمد نراقی
23 - جامع السعادات ،محمد مهدی نراقی
24 - راهیان کوی دوست ،محمد تقی مصباح یزدی
25 - به سوی او ،محمد تقی مصباح یزدی
26 - پندهای امام صادق علیه السلام،محمد تقی مصباح یزدی
27 - سلامت روح - نماز وعبادت در تفسیر نمونه،عباس عزیزی
28 - رساله لقاء الله ،میرزا جواد آقا ملکی تبریزی
29 - سیری در اسرار نماز،عقیقی بخشایشی
30 - آداب دعا، علامه سيد محمدحسين طباطبايي.
31 - دعا در قرآن، علامه طباطبايي
32- بر درگاه دوست، مصباح يزدي
33 - شرح دعاي کميل، حسين انصاريان.
34 - عرفان اسلامي (شرح جامع مصباح الشريعه)، حسين انصاريان.
35 - عرفان عرفه، قادر فاضلي.
36 - شرحي بر دعاهاي صحيفه سجاديه، حسن ممدوحي.
37 - شرح و تفسير دعاي مکارم الاخلاق، محمدتقي فلسفي.
38 - دعاي معراج مؤمنين و راه زندگي، محمدتقي مدرسي.
39 - شرح دعاي صباح اميرالمؤمنين، حسن خراساني قوچاني.
40 - آداب و مراحل سلوک الهي (4 جلد) دکتر محمود کريم حقيقي.
41 - الهي‌نامه، حسن‌زاده آملي.
42 - نامه‌ها برنامه‌ها، حسن‌زاده آملي.
43 - حکمت عملي، حسن‌زاده آملي.
44 - شرح دفتر دل، حسن‌زاده آملي.
45 - پرواز در ملکوت (ترجمه آداب الصلوة )،امام خمینی ره
46 - اسرار الصلوة،میرزا جواد آقا تبریزی

پی‌نوشت‏:
1. نهج‌البلاغه‌، فیض‌الاسلام‌، قصار 163.