کسب حلال

پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباط تان با این مرکز.
به نظر می رسد به نوعی وسواس در باره کسب حلال مبتلا شده اید . حتی در شرایط جامعه امروزی انسان با عمل به وظیفه می تواند کسب و کار و روزی خود را از مال حرام و شبهه ناک حفظ کند .با یاد خدا و زود گذر بودن نعمت های دنیایی خود را از دلبستگی به دنیا نیز برهاند. با این همه مطالب ذیل را مطالعه کرده و راهکار های ارائه شده را عمل کنید :
قرآن کریم بر کسب روزی حلال تأکید زیادی دارد :
« یا أَیُّهَا النَّاسُ کُلُوا مِمَّا فِی الْأَرْضِ حَلالاً طَیِّبا»(1) یعنی « اى مردم، از آنچه در زمین حلال و پاکیزه است بخورید» .
خطاب هایى که در قرآن مربوط به استفاده از غذاها است ، معمولا با دو قید« حلال» و« طیّب» همراه است. « حلال» چیزى است که ممنوعیتى نداشته باشد، « طیّب» به چیزهاى پاکیزه گفته مى‏شود که موافق طبع سالم انسانى است.
در کنار تاکید بر کسب روزی حلال در قرآن کریم، در آیات متعددی حرام‌خواری مذمت شده است . از «أکل سُحت» (حرام خواری) به عنوان یکی از کارهای زشت قوم یهود نام برده شده است :
« وَ تَرَى‏ کَثِیرًا مِّنهُْمْ یُسَارِعُونَ فىِ الْاثْمِ وَ الْعُدْوَانِ وَ أَکْلِهِمُ السُّحْتَ لَبِئْسَ مَا کاَنُواْ یَعْمَلُون‏»(2) یعنی« بسیارى از آنان را مى‏بینى که در گناه و تعدّى، و خوردن مال حرام، شتاب مى‏کنند! چه زشت است کارى که انجام مى‏دادند». همچنین در آیات متعددی از «اکل مال بالباطل»(حرام خواری) نهی فرموده :« یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا لا تَأْکُلُوا أَمْوالَکُمْ بَیْنَکُمْ بِالْباطِل‏»(3) یعنی « اى کسانى که ایمان آورده‏اید! اموال یکدیگر را به باطل (و نامشروع) نخورید ».
در کنار ذکر اصل حکم حرام خواری و حرمت آن، قرآن کریم، آثار دنیوی و اخروی این عمل و برخی از مصادیق آن همچون رباخواری، سرقت، خوردن مال یتیم، قماربازی، رشوه خواری، کم فروشی و ... را هم مطرح نموده است.
توصیه می کنیم به هر کاری که مشغول می شوید به امور ذیل که از مهم ترین موارد برای کسب روزی حلال است ، توجه کنید . با توکل به خدا حرکت کنید و از او روزی حلال بخواهید. خداوند به کسب و کارتان برکت می دهد.
1- رباخواری:
« یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا لا تَأْکُلُوا الرِّبَوا أَضْعافاً مُضاعَفَةً وَ اتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ»(4)
«اى کسانى که ایمان آورده‏اید، ربا را که سودهاى افزوده و چند برابر است نخورید، و از خدا پروا کنید، شاید رستگار شوید.»
2- سرقت:
«وَ السَّارِقُ وَ السَّارِقَةُ فَاقْطَعُوا أَیْدِیَهُما جَزاءً بِما کَسَبا نَکالاً مِنَ اللَّهِ وَ اللَّهُ عَزیزٌ حَکیمٌ»(5)
«دست مرد دزد و زن دزد را، به کیفر عملى که انجام داده‏اند، به عنوان یک مجازات الهى، قطع کنید و خداوند توانا و حکیم است.»
3- خوردن مال یتیم:
«إِنَّ الَّذینَ یَأْکُلُونَ أَمْوالَ الْیَتامى‏ ظُلْماً إِنَّما یَأْکُلُونَ فی‏ بُطُونِهِمْ ناراً وَ سَیَصْلَوْنَ سَعیراً»(6)
«کسانى که اموال یتیمان را به ظلم و ستم مى‏خورند، (در حقیقت،) تنها آتش مى‏خورند و به زودى در شعله‏هاى آتش (دوزخ) مى‏سوزند.»
4- قمار‌بازی:
«یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَ الْمَیْسِرُ وَ الْأَنْصابُ وَ الْأَزْلامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّیْطانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُون‏»(7)
« اى کسانى که ایمان آورده‏اید! شراب و قمار و بت ها و ازلام [نوعى بخت‏آزمایى‏]، پلید و از عمل شیطان است. از آن ها دورى کنید تا رستگار شوید»
5. کم‌فروشی:
«وَیْلٌ لِّلْمُطَفِّفِینَ(*) الَّذِینَ إِذَا اکْتَالُواْ عَلىَ النَّاسِ یَسْتَوْفُونَ(*)وَ إِذَا کاَلُوهُمْ أَو وَّزَنُوهُمْ یخُْسِرُونَ(*)(8)
«واى بر کم‏فروشان(*) آنان که وقتى براى خود پیمانه مى‏کنند، حق خود را به طور کامل مى‏گیرند (*) امّا هنگامى که مى‏خواهند براى دیگران پیمانه یا وزن کنند، کم مى‏گذارند! (*)
بنابراین با کم کردن از وسواس در رابطه با چگونگی کسب حلال ، به هر کاری که مورد علاقه تان است ، مشغول شوید. اگر امور مذکوره در بالا را رعایت کنید و نیز سایر محرمات در کسب و کار را که در رساله های عملیه آمده یا گفته ترک کنید ان شاء الله کسب تان حلال خواهد بود.

پی‌نوشت‌ها:
1. بقره(2) آیه 168.
2. مائده(5) آیه 62.
3. نساء(4) آیه 29.
4. آل‌عمران(3)آیه 130.
5. مائده، آیه 38.
6. نساء، آیه 10.
7. مائده، آیه 90.
8. مطففین(83)آیات 1 تا 3.