با سلام و احترام خدمت آن مقام معظم، به استحضار جناب عالی می رسانم، در سخنرانی ها واعضین و کتاب های مختلف از مؤلفین. بار ها بیان شده در زمان ظهور امام زمان(عج) و به حکومت رسیدن ایشان، عدالت برقرار می شود .
سوال۱: آیا این عدالت، عدالت فردی هم می باشد. یعنی کسی به کسی ظلم نمی کند و ... و یا منظور از عدالت، عدالت اجتماعی است. یعنی ایشان در حکومت خود عدالت را برقرار می کند.

در قرآن (سوره حجر ایات ۳۶تا ۳۸) آمده : ابلیس به خدا عرض کرد: خدایا مرا تا روز قیامت مهلت بده خداوند فرمود: به تو تا روز وقت معلوم مهلت داده می شود.
آیا وقت معلوم یعنی زمان ظهور امام زمان(عج)؟
آیا شیطان در این وقت کشته می شود و یا می میرد؟
و یا فقط مهلت اغواگریهایش به پایان میرسد؟

با سلام وقدر دانی از ارتباط تان با این مر کز
همه آنچه را که - متاسفانه- برخی از مداحان و سخنران می گویند، در منابع معتبر نیامده و صحت ندارند.
اما درخصوص عدالت فردی ،درزمان ظهور امام می توان گفت:
در این باره به طور قاطع سخن گفتن کار دشواری است ،چون دلیل و روایت معتبری در این خصوص نیست. در خصوص وجود بیعدالتی فردی در زمان امام زمان دو تحلیل می توان ارائه داد:
تحلیل اول :
در آن زمان به طور کلی گناه از بین نمی رود،زیرا ساختار وجودی انسان به گونه ای است که غیر از معصومین افراد دیگر از آلودگی گناه- به طور کامل- نمی توانند مصون بمانند، از این رو گرچه در زمان استقرار حکومت عدل کل ،همه جا عدالت برقرار می شود و زمینه خلاف وگناه به حداقل می رسد، انسان ها در زمان ظهور بیش تر تقوای الهی را رعایت می کنند .ظلم های فردی نیز مانند ظلم های اجتماعی خیلی محدود می شود، ولی برخی انسان ها به دلیل این که در درون شان گرایش های گوناگون حیوانی،شهوانی و مانند آن نهفته است ، دست به گناهانی مي زنند؛ از این رو در روایتی آمده که در زمان حکومت امام مهدی (عج) کسانی که زنای محصنه انجام دهند، سنگسار می شوند .کسی که از دادن زکات واجب خودداری کند، کشته می شود.(1)
از این بیان به دست می آید که در آن زمان نیز زمینه گناه است. کسانی مرتکب گناه خواهند شد.
تحلیل دوم:
بر اساس رویکرد و تحلیلی دیگر شاید بتوان گفت :در زمان استقرار حکومت مهدی زمینه گناه وجود نخواهد داشت، چون در زمان ظهور بشر در سایه عدل کل ،به رشد عقلی و باورهای ایمانی و اعتقادی بسیار بالایی می رسند . عدل به معنای واقعی و جامع کلمه در همه بخش هاي زندگی فردی، اجتماعی، اقتصادی و مانند آن در سراسر جهان گسترده می‌شود، دیگر زمینه گناه برای کسی فراهم نخواهد بود چون نیازی نیست که بشر از طریق گناه و نافرمانی خدا به خواست‌های خود برسد، بلکه از راه‌های حلال هر گونه نیاز او برآورده می شود.
بنابراین دلیلی ندارد که دست به گناه و کار خلاف بزند، چه این که فلسفه بعثت انبیا تحقق همین حقیقت و تامین آرمان متعالی در میان بشر بوده که آدمیان قائم به قسط بشوند . قسط و عدل را در همه ساحات زندگی خود اجرا نمایند . بر فطرت الهی خود سیر کنند :
«لقد ارسلنا رسلنا بالبینات و انزلنا معهم الکتاب و المیزان لیقوم الناس بالقسط؛ (2)
پیامبر خود را با دلایل روشن فرستادیم . با آن ها کتاب و میزان (عدل) را نیز نازل کردیم تا مردم به عدالت عمل کنند». این هدف متعالی در عصر انبیا به طور کامل عینیت نیافت . پس در دنیا بایست زمانی و عصری و شرایطی به وجود آید که هدف متعالی فرستادگان الهی به طور کامل تحقق یابد. بی تردید آن زمان و شرایط تنها در عصر ظهور عدل کل حضرت مهدی (ع) به وجود خواهد آمد . در آن عصر مردم به پایه ای از معرفت و ایمان خواهند رسید که هر کدام در همه ساحات زندگی خود عامل به قسط و اقامه کننده عدل باشد.
در جمع بندی بین این دو تحلیل می توان گفت : درعصر ظهور امام زمان به رغم اینکه زمینه های گناه خیلی کم می گردد، ولی درعین حال به طور کلی زمینه های گناه از بین نمی رود . بعضی ممکن است که در عصر امام زمان مر تکب گناه شوند . معنای حکومت جهانی این نیست که حتی زمینه گناه در آن وجود ندارد .
گرچه درباره کشته شدن يا کشته نشدن شیطان توسط امام زمان اختلاف وجود دارد (3)، ولی در یک جمع بندی نهايی می توان گفت : شیطان در زمان امام زمان کشته نمی شود. در زمان حضرت سعی بر این اغوا گری دارد .این امر هم این مساله را تایید می کند كه زمینه های گناه در انسان در زمان ظهور وجود دارد. برخي از آيات قرآن كه به طول زمان اغواگري شيطان پرداخته اند، به قرار زيرند:
الف - قال انظرني الي يوم يبعثون قال انك من المنظرين (4) ؛ (ابليس) گفت: مرا تا روزي كه (مردم) برانگيخته مي شوند، مهلت ده (و زنده بگذار) ، (خداوند) فرمود: تو از مهلت داده شدگاني »
ب-در سوره حجر شیطان گفت : قال رب فانظرني الي يوم يبعثون قال فانك من المنظرين الي يوم الوقت المعلوم (5) گفت : پروردگار را ، مرا تا روز رستاخيز مهلت ده (و زنده بگذار) ، فرمود تو از مهلت يافتگاني (اما نه تا روز رستاخيز ، بلكه) تا روز و وقت معيني.»
مهلت خواستن ابليس تا هنگام برانگيختن مردم از آن رو بود كه وي تا بر پايي قيامت به اغواگري انسان ادامه دهد ،ولي خداوند در پاسخ به درخواست چنين مهلتي ، آن را نه تا زمان ياد شده ، بلكه تا روز معيني موافقت كرد. از اين كه ابليس ، در ادامه آيات مذكور در سوره مبارك اعراف و حجر، آن هم دوباره گفت: «همه آنان را اغوا مي كنم» گواه آن است او مي دانست تا آخرين فرد از افراد بشر زنده بوده، به اغواي آنان دسترسي خواهد داشت؛ از اين رو، پيداست كه او از جمله «الي يوم الوقت المعلوم؛ تا روز وقت معلوم» فهميده بوده كه منظور از روز معلوم ، آخرين روز عمر بشر زندگي كننده بر روي زمين بوده ، همين زمان، آخرين فرصتي است كه او مي تواند به كار اغواي خود ادامه دهد
پی‌نوشت‌ها:
1. مهدی موعود(ترجمه جلد سیزدهم بحارالانوار)،علي دواني ،ص1113، تهران، دار الکتاب الا سلامیه ،بی تا .
2. حدید(57)آیه 25.
3. فر هنگ الفبای مهدویت،مجتبی تونه ای،ص443-444، مشهور، قم،1388.
4. اعراف (7) آيه14-15.
5. حجر(15)آيه 36-38.