دینی

پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباط تان با این مرکز.
تنها راه پرهیز از افراط و تفریط، بالا بردن سطح آگاهی و شناخت است؛ زیرا امام علی(ع) منشأ افراط و تفریط را نادانی می داند: لا یری الجاهل الاّ مفرطاً أو مفرّطاً؛ نادان دیده نمی شود. مگر آن که افراط یا تفریط می کند.(1)
در طول تاریخ افرادی که به افراط یا تفریط کشیده شده ، کسانی بوده اند که یا جمود داشته و یا جاهل بوده اند،‌اما قرآن امت اسلامی را معتدل می داند، نه جاهل و نه جامد. امیرالمؤمنین(ع) می فرماید: الیمین و الشمال مضلّة و الطریق الوسطی هی الجادّة؛ انحراف به چپ و راست هر دو غلط و گمراهی است . راه درست طریق میانه است.(2)
برای رسیدن به اعتدال و میانه روی باید شناخت خود را نسبت به واقعیت های زندگی و تعالیم اسلامی افزایش دهیم . در همه مراحل، زندگی پیشوایان دین را سرمشق خود سازیم.در اسلام, قرآن و اهل بیت, معیار اعتدال به شمار مى آیند. امام على(ع) مى فرماید: از این امت هیچ کس با آل محمد قیاس نمى شود, زیرا این خاندان, پایه دین و تکیه گاه یقین هستند. تندروان به سوى آن ها باز خواهند گشت . وا پس ماندگان, ناگزیر خود را به آن ها مى رسانند.(3)
استاد مطهرى مى گوید: اگر ما آن راهى را که ائمه اطهار در مقابل راه هاى دیگران براى ما باز کرده اند برویم, هم از افراط و تندروى هاى بعضى مصون مى مانیم و هم از تفریط و جمود بعضى دیگر. (4)با این بیان معلوم می شود کسی که معتدل نباشد ،انسان کامل نیست .ممکن است در یک جهت پیشرفت کرده باشد اما از جهات دیگر ضعیف باشد .با اعتدال نیز می توان به مقامات معنوی رسید.سیره امامان معصوم اعتدال بود اما به قله رفیع کمالات دست یافته بودند. نمونه دیگر در عصر حاضر امام خمینی است که روش معتدلی داشت. امام عارف و فقیه و سیاستمدار و فیلسوف بود و شخصیتی کم نظیر داشت.
پی نوشت ها :
1. نهج البلاغه، فیض الاسلام، کلمات قصار 67.
2. همان، خطبة 16.
3. نهج البلاغه فیض الاسلام, خطبه 2.
4. اسلام و مقتضیات زمان, ج 1, ص 113.