با عرض سلام، پرسش این جانب این است که چرا طبق قرآن(بقره:29) باید اهل کتاب را وا بداریم که با ذلت جزیه را بپردازند؟ چرا با ذلت؟ معنی کلمه صاغرون که در این آیه آمده است، ذلیل، زبون، فرمانبردار و بنده است، چرا اهل کتاب باید با چنین وضعی جزیه را بپردازند و جزیه و محترمانه از آنها گرفته نشود؟
با سلام و تشکر به خاطر ارتباط تان با اين مرکز.
وقتي افراد و جمعيت هايي از اهل کتاب در حوزه حکومت اسلامي واقع شوند ، حاکميت اسلام و قوانين و اولياي آن را در حوزه اجتماعي مي پذيرند يا سرکشي کرده و ستيز پيشه مي سازند.
اگر حاکميت اسلام و قوانين و اولياي اسلام را در حوزه اجتماعي پذيرفتند، از حقوق شهروندي بهره مند شده ، مانند مسلمانان از حرمت در اجتماع برخوردار بوده ، جان و مال و آبروي آنان محترم است . هيچ کس حق تعرض به آنان را ندارد. حکومت اسلامي موظف به دفاع از امنيت روحي و رواني آنان است . البته آنان هم مانند مسلمانان بايد به حکومت اسلامي ماليات بدهند.
مالياتي که مسلمانان مي دهند، تحت عنوان خمس، زکات، خراج و ديگر ضرايب و ماليات هايي است که حکومت وضع مي کند، ولي چون غير مسلمانان به خمس و زکات و... معتقد نيستند، مالياتي که مي پردازند، عنوان "جزيه"دارد
اما سوال دوم شما :
صاغر" از ماده" صغر" (بر وزن پسر) به معنى كسى است كه به كوچكى راضى شود . منظور از آن در آيه فوق آن است كه پرداختن جزيه بايد به عنوان خضوع در برابر آئين اسلام و قرآن بوده باشد، نشانهاى براى همزيستى مسالمتآميز و قبول موقعيت يك اقليت سالم و محترم در برابر اكثريت حاكم باشد.
اينكه بعضى از مفسران آن را به عنوان تحقير و توهين و اهانت و سخريه اهل كتاب كردهاند، نه از مفهوم لغوى كلمه استفاده مىشود و نه با روح تعليمات اسلام سازگار است و نه با ساير دستوراتى كه در باره طرز رفتار با اقليت هاى مذهبى به ما رسيده است، تطبيق مىكند.
در آيه فوق گر چه در ميان شرائط" ذمه" تنها" جزيه" مطرح شده ، ولى تعبير به" هُمْ صاغِرُونَ" يك اشاره اجمالى به ساير شرائط ذمه است، زيرا از آن استفاده مىشود كه آن ها در محيط اسلامى دست به تبليغات بر ضد مسلمان ها نزنند، با دشمنان همكارى نكنند، در راه پيشرفت هاي شان سد و مانعى ايجاد ننمايند، زيرا اين امور با روح خضوع و تسليم و همكارى سازگار نيست.(1)
پي نوشت :
1-تفسير نمونه، ج7، ص: 355.
